Przejdź do treści

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?
Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta? Rawpixel.xom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wiecznie jesteś głodna? Sprawdź, jak łatwo sobie z tym poradzić
6 rzeczy, które spowalniają metabolizm
Martwi cię słaba przemiana materii? Oto, co może być przyczyną
Przepis na zakwas pszenny. Niezawodny i bardzo prosty!
Warstwowy pudding chia. Doskonale wpływa zarówno na ciało jak i umysł
Negatywnie wpływa na odporność, zaśluzowuje, zwiększa produkcję insuliny? Fakty i mity dotyczące nabiału

To nie będzie wyrównany pojedynek. Po jednej stronie stół po brzegi zastawiony mięsami i wędlinami, pysznymi ciastami, trunkami, po drugiej ona – ważąca niecałe półtora kilo wątroba. Będzie musiała sobie poradzić z tłuszczami, cukrami, a może i alkoholem. Jak jej pomóc?

Zacznijmy od statystyk. Według raportu „Polacy i ich wątroby” z 2017 r. aż 70 proc. Polaków jest przekonanych, że choroby wątroby są wynikiem nadmiernego spożywania alkoholu. A przecież w czołówce zagrożeń są też nieodpowiednia dieta, brak aktywności fizycznej i zbyt częste przyjmowanie leków. Tylko około jednej trzeciej badanych ma świadomość, jak źle palenie papierosów wpływa na wątrobę, i jedynie jedna piąta wie, że źródłem kłopotów z wątrobą może być też m.in. cukrzyca.

Słabo przedstawia się wiedza Polaków na temat funkcji, jakie pełni ten organ. Jedna trzecia badanych wie, że rolą wątroby jest produkowanie żółci potrzebnej do trawienia tłuszczów czy usuwanie zbędnych produktów przemiany materii z krwi. Zaledwie co piąty badany wskazuje na metabolizm leków czy produkcję cholesterolu.

Warto więc bliżej przyjrzeć się wątrobie. Z odpowiednią wiedzą łatwiej będzie nam ją ochronić przed nieprzyjemnymi konsekwencjami świątecznego biesiadowania.

Gdy wątroba choruje, nie boli

O tym ciągle zapominamy. Wątroba to istne laboratorium w organizmie. Filtruje dziennie nawet 2 tys. litrów krwi. Jeśli chcielibyśmy wymienić wszystkie funkcje, jakie pełni, trochę by to zajęło – jest ich około 500. Poza żółcią i enzymami w wątrobie produkowane są białka surowicy krwi, przetwarza węglowodany i tłuszcze, magazynuje witaminy, usuwane są w niej zbędne produkty przemiany materii (amoniak zamienia w mocznik, a puryny w kwas moczowy). Wątroba pełni też w organizmie funkcję termoregulacyjną, czyli mówiąc w skrócie – ogrzewa krew. I choć ma duże zdolności regeneracyjne, warto o nią dbać. Gdy zostaje uszkodzona, nie daje bolesnych objawów. A jeśli już zaczyna boleć z prawej strony nadbrzusze, to znaczy, że wątroba powiększyła się na tyle, że uciskane są otaczające ją nerwy albo organy. A powiększa się, gdy choruje – jeśli jest w niej stan zapalny albo zaczyna się pierwsza faza marskości. Łatwo zaburzyć jej pracę, jedząc i pijąc w nadmiarze to, co jej nie służy.

Alarm fruktozowy dla wątroby

Nie tylko w święta, ale najlepiej we wszystkie pozostałe dni w roku zostaw w spokoju soki i słodzone napoje. Zamiast tego częściej sięgaj po wodę i zieloną herbatę. Z punktu widzenia wątroby dobrze nawodniony organizm to skarb. Woda nie tylko ułatwia trawienie, ale też pomaga wątrobie i nerkom wypłukać toksyny. Z kolei zielona herbata zawiera katechiny, które działają przeciwzapalnie na komórki wątroby (czyli w pewnym stopniu chronią ją na przykład przed negatywnym wpływem alkoholu).

Mazurek być musi!

Wszystkie napoje, na których etykiecie widzisz wysoko w składzie syrop fruktozowy lub glukozowo-fruktozowy, lepiej odpuścić. Wątroba bardzo nie lubi fruktozy. Nie przetwarza jej, za to musi wyzwolić produkcję związków tłuszczowych – trójglicerydów i cholesterolu LDL. Podczas wielkanocnego obżarstwa wątroba i tak będzie miała sporo pracy – nie dodawaj jej jeszcze więcej.

Wątroba lubi mięso tylko w dobrym towarzystwie

Nie zjeść żurku z białą kiełbasą? A co z mięsami? Pasztetu też nie? Ale jak to, przecież są święta! Spokojnie. Faktycznie tłuste mięsa, które stanowią bombę tłuszczów nasyconych, są prawdziwym wyzwaniem dla wątroby. Nie musisz jednak całkowicie z nich zrezygnować. Nie chodzi o to, żeby w święta, na które pod względem kulinarnym wielu z nas czeka, nie zjeść żadnego mięsa. Wskazany jest umiar. Wybierz na przykład dwa dania, do których masz największą słabość, i skosztuj tylko ich. A jak już porcja mięsa wyląduje na twoim talerzu, zadbaj o dobre dodatki. Warto pamiętać o oliwie. Naukowcy z uniwersytetów w Monastyrze (Tunezja) i Rijadzie (Arabia Saudyjska) przeprowadzili badania na szczurach, w których część zwierząt dostawała toksyczną substancję i oliwę, a druga część tylko toksyczną substancję. U gryzoni, którym podawano dodatkowo oliwę, uszkodzenia wątroby były znacznie mniejsze. Dlatego do świątecznego mięsa zjedz świeże warzywa skropione oliwą. Ułatwisz pracę wątrobie, a przy okazji zwiększysz przyswajalność witamin rozpuszczalnych w tłuszczach – A, D, E i K.

Wątroba doceni zioła

Może to dziwnie zabrzmieć, ale jeśli w święta odwiedzasz rodzinę, a nie ona ciebie, weź ze sobą do zaparzenia i wypicia mniszek lekarski. Działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie, jest dobry na trawienie i przemianę materii, a dodatkowo ma korzystny wpływ właśnie na funkcjonowanie wątroby. Oczywiście nie tylko mniszek może być twoją tajną bronią. Świetny jest też dziurawiec, który wspomaga trawienie po tłustym posiłku. Do ścisłej czołówki przyjaciół wątroby, jeśli chodzi o zioła, należy też ostropest plamisty. Zawiera on sylimarynę, która chroni wątrobę przed toksynami, ma działanie przeciwzapalne i regenerujące, a do tego zapobiega marskości.

Wątroba da radę z alkoholem, ale niskoprocentowym

Podczas świątecznego ucztowania być może pojawi się też chęć skosztowania jakichś mocniejszych trunków. Jeśli chcesz, napij się wina do jedzenia. Wątroba spokojnie sobie poradzi nawet z kilkoma lampkami. Jednak lepiej unikać wysokoprocentowych trunków. Pite w nadmiarze uszkadzają komórki wątrobowe i blokują ich pracę, przez co odkłada się w nich tłuszcz.

Warto też wiedzieć, jak alkohol, wpływając na bakterie w jelitach, uszkadza wątrobę. Pisaliśmy o tym tutaj.

Wątroba kocha przyprawy!

Wiadomo, że w czasie świąt więcej jemy. Mniej sobie zaszkodzimy, jeśli zadbamy o odpowiednie połączenia. Unikaj jedzenia tłustych potraw w połączeniu ze słodkimi, nie łącz też słodkich ze słonymi. Za to świetną zasadą jest dołożenie warzyw do mięsa. Jedz je do tłustych dań, a pomożesz wątrobie. Są bogate w błonnik pokarmowy, który nie tylko daje uczucie sytości, ale też ogranicza przyswajanie tłuszczu z pozostałych posiłków. Warzywa spełnią swoją funkcję zarówno w postaci surowej w sałatkach i surówkach, jak i gotowane na parze lub grillowane.

Przygotowując świąteczne potrawy, warto też pamiętać o przyprawach. A dokładnie chodzi o majeranek, oregano, kminek, imbir i anyż, które wspomagają trawienie. Użyj niektórych z nich podczas przygotowywania wielkanocnego menu, a twoja wątroba będzie ci wdzięczna.

Pomóż wątrobie nawet po fakcie

„Musisz spróbować wszystkiego”, „No, zjedz jeszcze kawałek”, „Musisz zjeść, bo się zmarnuje”. Kto z nas tego nie zna… Na przekór namowom rodziny odmawiaj dokładek i koniecznie odchodź co jakiś czas od stołu. Przejdź się, a najlepiej wybierz na godzinny spacer. Wspomożesz procesy trawienne i… mniej zjesz, nie siedząc ciągle przy stole. Na koniec dobra wiadomość – jeśli na co dzień dbasz o to, by w twoim jadłospisie znalazły się działające przeciwzapalnie kwasy omega-3, czyli regularnie jesz orzechy włoskie, siemię lniane czy tłuste ryby, nawet obciążona przez 2-3 dni w święta wątroba powinna sobie poradzić.

Jeśli jednak zbytnio sobie pofolgowałeś i przejadłeś się, nadal możesz zrobić dobry uczynek swojej wątrobie. Poranek po świętach zacznij od wypicia ciepłej, przegotowanej wody z wyciśniętym sokiem z połowy cytryny. Oczyszcza ona przewód pokarmowy i pęcherzyk żółciowy. Możesz też wypróbować miksturę z suszonych śliwek. Zalej 5 sztuk szklanką wrzątku i zostaw na noc. Rano wypij wodę i zjedz śliwki. W ciągu dnia wypij sok z buraków, które zawierają betainę stymulującą komórki wątroby. Burak – poza tym, że chroni wątrobę i drogi żółciowe – poprawia proces trawienia i pomaga wyregulować poziom cukru we krwi.

Pamiętaj, że możesz łatwo i szybko sprawdzić, w jakim stanie jest twoja wątroba. Wystarczy zrobić badania krwi. Tak zwane próby wątrobowe dokładnie określą kondycję tego organu, a lekarz na podstawie wyników zdecyduje, czy powinieneś zmienić dietę i tryb życia, czy potrzebujesz leków.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kawa chroni wątrobę i korzystnie wpływa na mikrobiom

Kochasz kawę? To dobrze, kochają ją też dobre bakterie w twoich jelitach

Ile można wypić?

Ile mogę wypić alkoholu? Piwo, wino, wódka – ile promili?

Oczyszczanie wątroby – objawy, dieta, efekty

Regeneracja wątroby – naukowcy znaleźli najlepszy sposób

Regeneracja wątroby – dieta, ile trwa. Co na wątrobę?

Ciasto marchewkowe z kremem

Ciasto marchewkowe – przepis na najzdrowszy deser

Dwie dziewczyny siedzą na bieżni i jedzą jabłka

W czasie pandemii w większym stopniu szkodzimy swojej wątrobie. Co wpływa na jej obciążenie? Wyjaśnia naturopatka

Zielona herbata / rawpixel

Wątroba jest prawdopodobnie najbardziej obciążanym narządem w naszym organizmie. Jak o nią zadbać?

Kolka wątrobowa: objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Kolka wątrobowa: objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Ciasto

Co zrobić z ciastem po świętach? Podpowiada psychodietetyczka dr Anna Januszewicz

Co zrobić ze skorupkami jajek po Wielkanocy? Podpowiadamy, jak je możesz wykorzystać

Co zrobić ze skorupkami jajek po Wielkanocy? Podpowiadamy, jak je możesz wykorzystać

Jak się przejeść i źle poczuć w święta? Oto sprawdzone metody!

Jak się przejeść i źle poczuć w święta? Oto sprawdzone metody!

Rzeżucha: życie po życiu

Rzeżucha: życie po życiu

Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?

Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?

Jak uniknąć przejedzenia w Wielkanoc? 7 sposobów na święta bez problemów trawiennych

Jak uniknąć przejedzenia w Wielkanoc? 7 sposobów na święta bez problemów trawiennych

Jak zdrowo i bez uczucia ciężkości przeżyć święta wielkanocne?

Jak zdrowo i bez uczucia ciężkości przeżyć święta wielkanocne?

Jajka faszerowane aioli i chorizo. Tradycja doprawiona szczyptą nowoczesności

Cukier, który szkodzi wątrobie

Cukier, który szkodzi wątrobie

Mazurek być musi!

Mazurek wielkanocny – przepis. Jak zrobić go w wersji light?

Jaglany mazurek lekko tropikalny

Wielkanocny mazurek z kokosem, mango i limonką

Kobieta trzyma w dłoniach pisanki

W jaki sposób sprawdzić, czy jajka są świeże? Czytamy Etykiety pokazują prosty trik!

Ciasteczka wielkanocne

Ciasteczka wielkanocne – przepis. Jak je zrobić?

Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna

Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna

Trzy razy jajka! Sprawdzone przepisy na jajeczne przysmaki

Trzy razy jajka! Sprawdzone przepisy na jajeczne przysmaki

Pasta bezjajeczna na kanapce

Wegańska pasta bezjajeczna. Zdrowe urozmaicenie wielkanocnego jadłospisu

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 przepisów dla miłośników awokado

chleb

Jedzenie, które udaje zdrowe. Poznaj listę 10 spożywczych kameleonów

Jesz błonnik, ruszasz się i pijesz dużo wody, a mimo to cierpisz na zaparcia? Powody mogą być mniej oczywiste

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Sposoby na wzdęcia

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

Dieta Ewy Dąbrowskiej – tak czy nie?

Na jakim tłuszczu smażyć?

Najzdrowszy olej do smażenia? Masło czy inny tłuszcz?

5 największych kuchennych mitów

Dlaczego łamią się paznokcie?

Dlaczego łamią się paznokcie i jak temu zaradzić?

oliwa

Wysoki cholesterol? Oto 6 produktów obniżających cholesterol