Przejdź do treści

Cholesterol – obalamy mity

Cholesterol w jajkach / istock
Cholesterol w jajkach / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Największe grzechy śniadaniowe – jakie popełniamy najczęściej?
Jak odmrażać żywność, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia Jagna Niedzielska
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli
Masło czosnkowe - przepis i pomysły na dania
Masło czosnkowe – jak zrobić i do czego dodawać?
Jak używki wpływają na zęby? Wyjaśnia stomatolożka
Kawa, papierosy, alkohol, marihuana. Stomatolożka wyjaśnia, jak używki wpływają na zęby

Na temat cholesterolu od lat krążą mity. Jest sprawcą zawałów, jego poziom wzrasta od nadmiaru tłuszczu, to domena staruszków. Te przesądy całkiem niedawno zweryfikowała nauka.

To prawda, że wysoki poziom cholesterolu jest sprawcą wielu chorób. Jednak jeśli myślimy, że na zamartwianie się nim jesteśmy zbyt młodzi albo że ratunkiem jest tylko przejście na weganizm, dowiedzmy się, jak to z tym cholesterolem jest naprawdę.

MIT 1: Cholesterol = samo zło

Cholesterol cholesterolowi nierówny! Należy rozróżniać dwie jego postacie: LDL (z ang. low density lipoprotein), czyli tak zwany „zły” cholesterol, oraz HDL (high density lipoprotein) określany jako „dobry” cholesterol.

To właśnie gęstsza odmiana cholesterolu, LDL, odpowiada za choroby serca. Za to ten drugi, HDL, transportuje nadmiar złego cholesterolu ze ścian tętnic do wątroby, by go… usunąć. Dlatego należy dbać, by poziom cholesterolu HDL we krwi był wysoki!

MIT 2: Im mniej cholesterolu, tym lepiej

Optymalny poziom cholesterolu to poniżej 200 mg/dl. Jednak nie jest dobrze, gdy jest go zbyt mało. Jak pokazują badania, niedobory cholesterolu szkodzą zdrowiu. Kobiety w ciąży o niskim (poniżej 160 mg/dl) poziomie cholesterolu mogą urodzić przedwcześnie. Eksperci wiążą także niski poziom cholesterolu ze stanami lękowymi i depresją.

MIT 3: Dzieci i młodzi ludzie nie mają problemu z cholesterolem

Badania wykazały, że na wysoki cholesterol i miażdżycę są narażone już ośmiolatki. Dlatego Amerykańska Akademia Pediatryczna (American Academy of Pediatrics) zaleca, by poziom cholesterolu badać już u dwulatków. Zalecenie to dotyczy tych dzieci, które cierpią na nadwagę, nadciśnienie oraz pochodzą z rodzin, których członkowie chorują na serce.

MIT 4: Wysoki poziom cholesterolu jest przyczyną miażdżycy

Źródłem miażdżycy są uszkodzenia wyściółki tętnic, w czym nie ma żadnej winy cholesterolu. Wysoki cholesterol jest tylko pośrednim winowajcą, do tego jednym z wielu.

Oto, co dzieje się w organizmie, gdy rozwija się miażdżyca: w wyniku braku niezbędnych minerałów, aminokwasów oraz witamin w wyściółce tętnic powstają drobne uszkodzenia (obwinia się za nie także bakterie Chlamydia). Wówczas do tych niewielkich ranek dostają się malutkie komórki złego cholesterolu LDL i lipidy.

Tak naprawdę wykonują one dobrą robotę: uzupełniają powstałe ubytki i odbudowują ścianki naczyń krwionośnych. Ale potem dochodzi do ich zwapnienia. I do miażdżycy. Jednak według amerykańskich naukowców dochodzi do niej dopiero, gdy w tych ubytkach tętnic powstaje stan zapalny. Uniewinniają także wysoki cholesterol: ich zdaniem za miażdżycę odpowiadają nie wszystkie cząsteczki LDL. Winne są tylko te uszkodzone w procesie oksydacyjnym.

MIT 5: Wysoki poziom cholesterolu zwiększa ryzyko zawału serca

Na zawał serca jesteśmy narażeni nie wtedy, gdy mamy wysoki cholesterol, lecz wtedy, gdy mamy jednocześnie niski poziom dobrego cholesterolu.

Zależność poziomu cholesterolu i ryzyka zawału serca okazuje się fikcją. Badania są jednoznaczne: ponad połowa osób przyjętych do szpitali z chorobami układu krążenia ma normalny poziom cholesterolu, a wiele osób z wysokim cholesterolem ma idealnie zdrowe serca. Tak naprawdę o wiele lepiej oceniać ryzyko zawału na podstawie innego obliczenia: stosunku trójglicerydów (czyli cholesterolu ogólnego) do HDL (za najlepszą uznawana jest proporcja 2 lub niższa).

Jedno z badań Uniwersytetu Harvarda, opublikowane w czasopiśmie „Circulation”, wykazało, że osoby z najwyższym stosunkiem trójglicerydów do HDL miały 16 razy wyższe ryzyko zawału serca niż osoby o najniższym wskaźniku. Jak twierdzą naukowcy z Harvardu, proporcja trójglicerydów i HDL okazuje się wręcz dokładniejszym miernikiem ryzyka zawału serca niż stosunek LDL do HDL („złego” do „dobrego” cholesterolu).

Truskawki - produkty bogate w błonnik

MIT 6: Tłusta dieta podwyższa poziom cholesterolu

Za wysoki cholesterol odpowiadają tłuszcze nasycone.

By obniżyć poziom cholesterolu, nie musimy przechodzić na dietę złożoną z surowych marchewek. Bo nie każdy tłuszcz jest zły. Co więcej, niektóre tłuszcze mogą podwyższyć poziom dobrego cholesterolu.

Z pewnością należy zrezygnować ze schabowych, tłustych serów, masła, smalcu i wędlin – to one są źródłem „złych” nasyconych kwasów tłuszczowych, które podwyższają poziom cholesterolu LDL. Natomiast jedząc zdrowe tłuszcze nienasycone (w rybach, olejach roślinnych, orzechach), możemy zwiększyć poziom dobrego cholesterolu. Nie rezygnujmy zwłaszcza z tłustych ryb morskich: makreli, tuńczyka i łososia – to w nich znajdziemy nieocenione dla serca kwasy tłuszczowe omega-3.

MIT 7: „Cholesterol – 0” i „Fat free” na etykiecie produktu spożywczego = bezpieczny

Jedzenie z oznaczeniem „bez cholesterolu” lub „bez tłuszczu” może podwyższać jego poziom.

Nie ufajmy etykietom. Nawet tym uczciwym! Na etykiecie niektórych produktów znajdziemy informację: „Cholesterol free”, „Cholesterol – 0” lub „Fat free”. Informacja ta dotyczy jednak tylko tłuszczów pochodzenia zwierzęcego. Jest to mylące, bo w wielu produktach żywnościowych (np. chipsach, ciastkach, wypiekach oraz pieczywie) używa się tzw. tłuszczów trans.

Wprawdzie są one pochodzenia roślinnego, ale zachowują się podobnie jak nasycone tłuszcze pochodzenia zwierzęcego: w takim samym stopniu zwiększają we krwi stężenie LDL i zmniejszają poziom „dobrego” cholesterolu HDL. Ale ponieważ są pochodzenia roślinnego, to przez producentów nie są już traktowane jako źródło cholesterolu, a na etykiecie widnieje dumne „Cholesterol free”!

MIT 8: Jajka to czysty cholesterol

Jedzenie 1 jajka dziennie jest OK.

To prawda, że jaja mają dużo cholesterolu – każde zawiera ponad 200 mg. A zalecana dzienna dawka to 300 mg cholesterolu. Jeśli zatem lubimy jajka, a nie chcemy przesadzić, po porannym sadzonym uważajmy na to, co jemy, i ograniczajmy jedzenie mięsa i jego przetworów przez resztę dnia. Ponadto jaja zawierają zdrowe, nienasycone kwasy tłuszczowe, które podwyższają poziom zdrowego HDL.

MIT 9: Im więcej cholesterolu, tym krótsze życie

Osoby z wysokim poziomem cholesterolu żyją najdłużej.

Po pierwsze, im wyższy poziom HDL, tym lepiej. Niektórzy szczęśliwcy mają we krwi więcej dobrego cholesterolu niż inni (ponad 70 mg/dl). Właśnie oni, jeśli ogólny poziom cholesterolu i jego „złej” odmiany jest u nich w normie, należą do ludzi długowiecznych. Czas życia mężczyzny wydłuża się średnio o pięć lat, a kobiety – o siedem.

Jedno z badań opublikowanych w czasopiśmie Amerykańskiego Towarzystwa Geriatrycznego stwierdza, że osoby z poziomem „złego” cholesterolu niższym niż 189mg/dl były znacznie bardziej narażone na śmierć niż te z najgorszymi „cholesterolowymi” wynikami.

MIT 10: Uprawianie sportu obniża poziom cholesterolu

Lekarze zalecają aktywność fizyczną jako sposób na szybkie „zbicie” cholesterolu. Jednak ostatnie badania opublikowane przez „Journal of Lipid Research” pokazały tę sprawę w nieco innym świetle. Okazało się, że sport pomaga, owszem, bo… podwyższa poziom cholesterolu „dobrego”, czyli HDL. Niestety, sport nie miał żadnego wpływu na poziom złego cholesterolu u mężczyzn – wskaźniki LDL spadły tylko u kobiet. Zaś poziom cholesterolu całkowitego zmniejszył się pod wpływem ćwiczeń tylko u badanych… Afroamerykanek!

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kawa filtrowana, po turecku czy z french pressu? Dietetyk podpowiada, w jaki sposób ją przygotowywać, żeby uniknąć wzrostu poziomu "złego" cholesterolu

Kawa filtrowana, po turecku czy z french pressu? Dietetyk podpowiada, w jaki sposób ją przygotowywać, żeby uniknąć wzrostu poziomu „złego” cholesterolu

Masz niedoczynność tarczycy i zaburzony lipidogram? Sprawdź, z czego to może wynikać i kiedy pojawia się powód do niepokoju

Zaburzony lipidogram przy niedoczynności tarczycy? Dietetyczka wyjaśnia, skąd ten problem

Marakuja – co to za owoc, właściwości, przepisy

20 produktów, które zmniejszają ryzyko zawału serca

Cebula i czosnek na talerzu

Masz podwyższony poziom cholesterolu? Włącz do diety te produkty

Margaryna czy masło na cholesterol? Skład margaryny

Masz wysoki cholesterol i zastanawiasz się, czy możesz jeść ser? Znamy odpowiedź

Tłuszcz i cholesterol naprawdę są takie groźne? Rozprawiamy się z mitami

Chcesz obniżyć cholesterol? Sięgnij po te produkty

Kobieta wybiera dietę miażdżycową

Miażdżyca – jakie są przyczyny, objawy, jak wygląda leczenie i dieta

Oliwa z oliwek / istock

Na czym smażyć? Na oliwie! Dietetycy z „Dietetyki nie na żarty” wyjaśniają dlaczego

Dobry cholesterol nie jest zły!

Dobry cholesterol nie jest zły! Sprawdź, dlaczego powinnaś zadbać o jego odpowiedni poziom

Cholesterol w diecie / istock

Po co nam cholesterol? Dietetyczka Zofia Suszka wyjaśnia, czy jest on nam potrzebny do życia

Głóg, krzew

Głóg – sprawdź jego działanie i właściwości

Kawa / istockphoto.com

Kawa i cholesterol. Koniec z espresso i „sypaną”?

oliwa

Wysoki cholesterol? Oto 6 produktów obniżających cholesterol

jajka

Cholesterol – wróg czy przyjaciel? Jak interpretować wyniki i jakie wartości są właściwe?

Im mniej, tym lepiej – czego zdrowa dieta zawierać nie powinna

istockphoto.com

Co jeść, by obniżyć poziom cholesterolu we krwi? Okazuje się, że nie wiemy wszystkiego

Z cholesterolem walcz dietą

Z cholesterolem walcz dietą

Unsplash

Czego nie wiesz o cholesterolu?

Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!

Unsplash

Podwyższony cholesterol? Włącz do diety te rośliny!

Dieta na cholesterol

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie

9 sygnałów, że jesz za dużo soli

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami