Przejdź do treści

Tłuszcze nasycone – gdzie występują i jaki jest ich wpływ na nasze zdrowie?

Tłuszcze nasycone – gdzie występują i jaki jest ich wpływ na nasze zdrowie?
Tłuszcze nasycone – gdzie występują i jaki jest ich wpływ na nasze zdrowie? Toa Heftiba/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Miód spadziowy – właściwości, skład, cena
Uśmiechnięta kobieta z kubkiem herbaty
6 przepisów na rozgrzewającą herbatę. Taki napój wzmocni odporność i poprawi ci nastrój
Jak nie wpaść w słoną pułapkę? Możesz się zdziwić, w jak wielu produktach znajduje się sól
Jesz owsiankę, aby schudnąć? Dobrze, ale musisz uniknąć tych błędów
Kanapki z ciecierzycą i jajkiem w koszulce. To śniadanie da ci energię na cały dzień!

Tłuszcze nasycone okryte są złą sławą już od wielu lat. Przypisuje im się między innymi uczestnictwo w powstawaniu chorób układu krążenia oraz chorób nowotworowych. Powszechnie uważa się, że należy eliminować je ze swojej diety. Tymczasem okazuje się, że sprawa jest bardziej złożona: tłuszcze nasycone spełniają również bardzo ważne funkcje w naszym organizmie.

Czym są tłuszcze nasycone i nienasycone oraz jak je od siebie odróżnić?

Tłuszcze to składniki pokarmowe o największej wartości energetycznej. Wszystkie tłuszcze w produktach żywnościowych zbudowane są z kwasów tłuszczowych nasyconych i nienasyconych, które związane są z gliceryną. Kwasy tłuszczowe nasycone zbudowane są z atomów węgla połączonych pojedynczym wiązaniem. Jeśli w łańcuchu węglowym pojawiłoby się podwójne lub potrójne wiązanie, świadczyłoby to o tym, że mamy do czynienia odpowiednio z tłuszczem jednonienasyconym lub wielonienasyconym.

Do kwasów tłuszczowych wielonienasyconych zaliczamy również niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 i omega-3.

Warto pamiętać o tym, że organizm jest w stanie wyprodukować tylko kwasy tłuszczowe nasycone. W przypadku kwasów tłuszczowych nienasyconych – muszą być one dostarczone wraz z pożywieniem. Ich niedobór mógłby spowodować stany zapalne, zmniejszenie elastyczności naczyń krwionośnych, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz wydłużenie czasu gojenia się ran.

wielkanocne jedzenie

Chemiczne i fizyczne właściwości tłuszczów nasyconych

Tłuszcze nasycone zbudowane są z minimum 10 atomów węgla, są nielotne i nierozpuszczalne w wodzie. W temperaturze pokojowej większość z nich występuje w stałym stanie skupienia i barwie białej.

Kwasy tłuszczowe nasycone są najbardziej stabilne i ciężko wchodzą w reakcje. Bardzo dobrym tego przykładem jest olej kokosowy, który nie zepsuje się nawet jeśli będzie miał kontakt z powietrzem przez długi czas.

W jakich produktach występują tłuszcze nasycone i tłuszcze nienasycone?

W produktach żywnościowych, które jemy na co dzień przeważnie pojawia się mieszanina kwasów tłuszczowych nasyconych i nienasyconych w różnych proporcjach.

Tłuszcze nasycone występują w mięsie, jajkach, maśle, śmietanie, pełnotłustym mleku, serach żółtych, a także w produktach roślinnych takich jak olej kokosowy, olej palmowy czy masło kakaowe.

Nasycone kwasy tłuszczowe, które najczęściej można spotkać w żywności to:

  1. kwas palmitynowy
  2. kwas stearynowy
  3. kwas mirystynowy
  4. kwas laurynowy

Kwasy tłuszczowe nienasycone możemy znaleźć w olejach roślinnych z nasion, orzechów a także w rybich tłuszczach, na przykład w tranie.

Aby dostarczyć do organizmu niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 należy spożywać ryby takie jak pstrąg, łosoś, halibut, makrela i owoce morza. Polecana jest także oliwa z oliwek, orzechy włoskie oraz oleje, między innymi olej lniany i słonecznikowy.

Kwasy omega-6 znajdziemy natomiast w awokado, orzechach ziemnych, oleju kukurydzianym i sojowym. Bogatym źródłem tych związków są również pestki dyni, słonecznika czy sezamu oraz migdały.

Jakie funkcje pełnią tłuszcze nasycone w organizmie człowieka?

Tłuszcze to grupa związków organicznych, które pełnią w organizmie człowieka wiele istotnych funkcji:

  1. pełnią rolę materiału energetycznego
  2. umożliwiają rozpuszczenie się ważnych związków takich jak na przykład witaminy A, D, E i K, które są nierozpuszczalne w wodzie
  3. stanowią materiał budulcowy błon komórkowych i cytoplazmatycznych
  4. tworzą podskórną tkankę tłuszczową, która pełni rolę ochrony termicznej dla organizmu
  5. biorą udział w ochronie narządów wewnętrznych przed urazami
8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Eksperci American Heart Association zalecają umiarkowane spożycie tłuszczów nasyconych, ich dzienna porcja nie powinna przekraczać 13 g, czyli ok. 120 kalorii. Niestety wiele osób nadużywa produktów z ich zawartością. Wiąże się to z podniesieniem poziomu tzw. „złego” cholesterolu (LDL). Powoduje to zwiększenie ryzyka miażdżycy, następnie choroby niedokrwiennej serca, co w konsekwencji prowadzi do zawałów i udarów. Rola tłuszczów nasyconych w etiopatogenezie nowotworów, otyłości, czy chorób układu pokarmowego została do tej pory wiele razu udowodniona naukowo.

Biorąc pod uwagę zarówno pozytywne, jak i negatywne konsekwencje płynące ze spożywania tłuszczów nasyconych, najrozsądniejsze wydaje się zachowanie po prostu właściwych proporcji przyjmowanych składników odżywczych. Odpowiednio zbilansowana dieta zapewni właściwe funkcjonowanie organizmu każdego dnia.

 

Bibliografia:

  1. Flis, W. Konaszewska, Podstawy żywienia człowieka, Warszawa 1986, s.7.
  2. Hasik (red), Dietetyka, Warszawa 1996, s. 9 – 26.
  3. Stryer „Biochemia”, PWN, 2000
  4. Bohmig, Nasze zdrowie, poradnik dla całej rodziny, Warszawa 1999, s. 67 – 71.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ciastka

Rozporządzenie Komisji Europejskiej: koniec z produktami, które mają za dużo tłuszczów trans

Jak wybrać dobre kwasy tłuszczowe omega? Radzi dietetyczka Zofia Pomes

Jak wybrać dobre kwasy tłuszczowe omega? Radzi dietetyczka Zofia Pomes

olej z wiesiołka

„Cudowny” olej z wiesiołka – prawdziwe remedium na kobiece dolegliwości?

Dieta ketogeniczna – co jeść? Zasady diety i jadłospis

Olej z ryżu / istock

Olej bez ekstrakcji chemicznej. Czy jest lepszy od ekstrahowanego?

Na jakim tłuszczu smażyć?

Najzdrowszy olej do smażenia? Masło czy inny tłuszcz?

Tłuszcze trans zakazane!

Tłuszcze trans – co to, gdzie występują, czy są zdrowe?

Olej kokosowy – jaki wybrać i gdzie kupić najlepszy?

Dieta Dukana

Dieta Dukana – zasady, etapy i skutki uboczne diety „protal”

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Śniadanie białkowo-tłuszczowe

„Zmiana, która pozwoliła mi osiągnąć sytość i zmniejszyć ochotę na słodkie”. Dietetyczka o zaletach śniadań białkowo-tłuszczowych

kobieta smażąca jedzenie

Najlepsze i najgorsze oleje. Gdzie się znajdują?

Olej palmowy – jeść czy nie jeść?

Olej palmowy – szkodliwy czy nie? Paulina Górska zebrała najważniejsze fakty

Orangutany / gettyimages

Co łączy orangutany, tłuszcze trans, detektywów na zakupach i olej palmowy? Wiele!

schabowy

10 ciężkostrawnych potraw, które można uczynić lżejszymi dla naszego żołądka

Unsplash

Węglowodany i tłuszcze są złe? Robisz wszystko, by ich unikać? Specjalistka ds. żywienia obaliła dietetyczne mity

Unsplash

Dlaczego warto jeść tłuste ryby? Specjaliści z „Czytamy etykiety” wyjaśniają

insulinooporność

5 faktów o insulinooporności, które powinnaś znać

Tłuszcz cię usypia

Dieta odchudzająca – węglowodany vs. tłuszcze

Tłuszcze: zła transformacja

Dieta, która daje moc

Dieta, która daje moc

Olej kokosowy - zdrowy tłuszcz

Olej kokosowy – zdrowy tłuszcz

Kalorie odstaw na bok

Kalorie odstaw na bok

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

18 przepisów dla miłośników awokado

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

Kiszone pomidory -przepis. Jak kisić zielone pomidory?

Kiszone pomidory – przepis. Jak kisić zielone pomidory?

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Melon – odmiany i właściwości zdrowotne. Jak jeść melona?

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami