Przejdź do treści

Dieta śródziemnomorska – jakie są zasady? Dietę śródziemnomorską ocenia ekspert

Dieta śródziemnomorska. Zdj: Dana DeVolk/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Największe grzechy śniadaniowe – jakie popełniamy najczęściej?
Jak odmrażać żywność, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia Jagna Niedzielska
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli
Masło czosnkowe - przepis i pomysły na dania
Masło czosnkowe – jak zrobić i do czego dodawać?
Jak używki wpływają na zęby? Wyjaśnia stomatolożka
Kawa, papierosy, alkohol, marihuana. Stomatolożka wyjaśnia, jak używki wpływają na zęby

Dieta śródziemnomorska to styl żywienia naturalnie praktykowany przez mieszkańców basenu Morza Śródziemnego – Greków, Hiszpanów, Włochów. Bywa wychwalana jako smaczna, zdrowa i wyszczuplająca. Dla kogo odpowiednia jest dieta śródziemnomorska, a kto nie może z niej korzystać? Jakie są opinie użytkowników, a jaka jest opinia eksperta? Sprawdzamy.

Dieta śródziemnomorska – zasady

Zasady diety śródziemnomorskiej można bardzo łatwo streścić. Jedz to, co rośnie, żyje w basenie Morza Śródziemnego. Czy to możliwe w polskich realiach? Tak, choć nie jest tak naturalne, jak dla rdzennych mieszkańców wspomnianych rejonów. My musimy się trochę postarać i trochę zapomnieć o naszych rodzimych zwyczajach.

Już dawno zauważono związki chorób serca i długości życia ze sposobem żywienia. Choć diety śródziemnomorskie różnią się między sobą w zależności od rejonu, zauważono wspólne elementy i uniwersalne zasady.

Jak najmniej:

przetworzonej żywności
czerwonego mięsa
soli

Nie powinno zabraknąć:

pełnoziarnistego pieczywa, makaronów i kaszy
owoców morza i ryb, a jako uzupełnienie diety w białko można sięgnąć również po jogurty, jajka, drób i sery
• co najmniej cztery porcje w ciągu dnia, w tym co najmniej jedna na surowo: owoców, warzyw, roślin strączkowych
• dodawanie do smaku naturalnych przypraw: ziół, oliwy z oliwek
wody do picia

Do tego obowiązkowo umiarkowanie: w piciu wina (maksymalnie jedna lampka dziennie), w trybie życia – czyli celebrowanie jedzenia, celebrowanie chwil, zdrowy ruch, zdrowe relacje z innymi ludźmi. To proste, smaczne i skuteczne rozwiązanie, sprzyjające zdrowiu ciała i duszy.

Bez spiny jem rośliny kampania

Dieta śródziemnomorska – dla kogo

Dietę śródziemnomorską może praktykować każdy, kto ma na to chęć – jej zasady na pewno nie zaszkodzą zdrowiu: obniża „zły” cholesterol, pozwala utrzymać odpowiedni poziom glukozy we krwi, bez jej skoków i spadków. Zauważono i udowodniono korzystny wpływ w przypadku istniejących już chorób układu krążenia oraz cukrzycy.

To dieta dla tych osób, które (jak ja) nie lubią spędzać zbyt wiele czasu w kuchni: liczyć, mierzyć, ważyć co do grama. Nie jest restrykcyjna, nie wymaga rezygnacji z ulubionych przysmaków. Jest tu miejsce na zdrowe desery, np. jogurt z miodem, bardzo smaczny, znany i lubiany na wyspach greckich.

Pełnoziarniste pieczywo, rośliny strączkowe, owoce, warzywa, oliwa z oliwek zapewniają energię przez cały dzień, korzystnie wpływają na układ trawienia, mogą pomóc zredukować nadmiar kilogramów. Jeśli chcesz schudnąć zdrowo i bez głodówki, to dieta idealna jako długofalowy plan.

Gluten to puszka Pandory

Dieta śródziemnomorska – kto nie może

Dieta śródziemnomorska to naturalny sposób żywienia, traktowany jako zbilansowany styl spokojnego życia.

Z wyjątkiem alergii na niektóre składniki, nie ma przeciwwskazań do jej stosowania. W przypadku uczulenia również można wyeliminować jedynie problematyczne substancje. Do najczęstszych alergenów, które można znaleźć w diecie śródziemnomorskiej, należą orzechy, ryby, również jajka i nabiał, w przypadku nietolerancji laktozy. Współcześnie bez trudu można jednak nabyć sojowe zamienniki lub produkty mleczne, ale bez laktozy.

avocado

Dieta śródziemnomorska – opinie

Dieta śródziemnomorska w rejonie Morza Śródziemnego ma różne oblicza. Dietetycy, lekarze i naukowcy, którzy zachwalają ten sposób żywienia, odnoszą się do wymienionych wyżej składników tej diety. Jednak z uwagi na różnorodność stylów żywienia w basenie Morza Śródziemnego, zdarzają się też krytyczne opinie.

Można spotkać się z zarzutem, że pełnoziarniste pieczywo i makarony nie są wcale preferowane przez rdzennych mieszkańców omawianego rejonu. Ponadto, kontrowersje budzi sama oliwa z oliwek. Choć przeważają zdania, że to najzdrowszy tłuszcz, niektórzy zwracają uwagę na fakt, że zawiera ona zbyt dużo kwasów omega-6, co z kolei może przyczyniać się do stanów zapalnych w organizmie.

Zwraca się również uwagę, że kontrastowana z dietą śródziemnomorską polska kuchnia, choć może z pozoru wypadać niekorzystnie w tym zestawieniu, ma również swoje uzasadnienie. Wiąże się to ze stylem życia i pracy w naszym kraju, a także z porami roku, a przede wszystkim z zimą, która jest obca w basenie Morza Śródziemnego. W tym kontekście nasze z pozoru tłuste i ciężkie potrawy mają sens – dostarczają siły, energii, ciepła. Tyjemy po polskich obiadkach, nie dlatego, że są złe, ale dlatego, że są zbyt duże, a my ruszamy się zbyt mało, w porównaniu z tym, ile zjadamy.

Osoby nastawione na szybką utratę masy ciała również mogą być nieusatysfakcjonowane dietą śródziemnomorską. Jeśli jednak priorytetem jest zdrowie i chudnięcie może nie szybkie, lecz skuteczne, to dieta idealna pod tym względem.

Dieta śródziemnomorska ma udowodniony naukowo szereg korzyści dla układu krążenia, zmniejsza ryzyko insulinooporności, zauważono też zmniejszone ryzyko zachorowań na nowotwory jelit, wątroby, piersi lub prostaty. Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne podaje również, że dzięki bogactwu witaminy D, dieta śródziemnomorska zmniejsza ryzyko depresji. Do takich samych wniosków doszli m.in. greccy uczeni z uniwersytetu w Patras. Witaminy C, E, foliany i korzystny wpływ na „dobry” cholesterol, mogą przełożyć się na zmniejszone ryzyko demencji i chorób otępiennych. W rankingach U.S. News & World dieta śródziemnomorska, obok diety DASH, stale utrzymuje się w ścisłej czołówce najlepszych i najzdrowszych diet świata.

Bagietka, dżemy, jedzenie na stole

Dieta śródziemnomorska okiem eksperta

Dieta śródziemnomorska to nie jest dieta odchudzająca. Jeśli działa korzystnie na masę ciała, to dlatego, że eliminujemy te składniki i zwyczaje, które przyczyniały się do przybierania na wadze. Warunkiem jest oczywiście redukcja kaloryczności posiłków i tryb życia, w którym więcej kalorii spalamy, niż zjadamy.

Katarzyna Trafisz, biolog, dietetyk, pasjonatka psychodietetyki i mikfoflory jelitowej oraz naturalnej suplementacji, autorka marki żywieniowy GPS, zwraca uwagę: – Mam taką refleksję, jeśli chodzi o polską kuchnię, nasz styl jedzenia: po prostu przesadzamy. Zbyt częsty jest u nas uginający się stół, jemy zbyt duże posiłki. Nawet gdy dużo się mówi o potrzebie i zaletach aktywności fizycznej, oraz o tym, żeby się nie objadać, my nadal trwamy w dawnych zwyczajach objadania się.

Tu wkracza dieta śródziemnomorska, rozumiana jako styl życia i jedzenia. Wbrew obawom nie jest ona pozbawiona przyjemności ze słodkości.

Kocham swoich bliskich, dlatego staram się przygotować zdrowsze wersje słodkości – podpowiada Katarzyna Trafisz. – Moje ciasto to tylko jabłka, kasza, cynamon, imbir i garść żurawiny. W przepisie wymienione były też orzechy, więc wypróbuję wariant i z nimi. Na pewno bez cukru– jabłka po upieczeniu są wystarczająco słodkie – zwraca uwagę dietetyczka. – „Traktuj swoje jedzenie jak lekarstwo, w przeciwnym wypadku lekarstwo będzie twoim jedzeniem” – cytuje specjalistka.

Zwraca uwagę na fakt, korzyści, jakie dobrze dobrana dieta może nieść w starciu z cukrzycą: – Mało kto myśli o konsekwencjach cukrzycy, szczególnie tej nieleczonej kompleksowo, czyli za pomocą diety, aktywności fizycznej odpowiedni dobranej dla każdego indywidualnie. Konsekwencje cukrzycy mają negatywny wpływ na cały organizm i nie jest to tylko wygląd! Nie tylko aspekt nadwagi czy otyłości powinien do nas przemawiać, ale to, co dzieje się w środku naszego organizmu. Wiele osób odpuszcza troskę o siebie i uznaje, że tak musi widocznie być. Jedyną aktywnością jest łykanie garści tabletek – na zmniejszenie łaknienia, na nadciśnienie, na zmniejszenie poziomu cukru we krwi. Wsłuchajcie się w siebie, przystańcie, zastanówcie, czy faktycznie robicie coś w kierunku, by poprawić sobie funkcjonowanie.

Styl żywienia bogaty w owoce i warzywa korzystnie wpływa również na odporność, także u najmłodszych. – Odporność u malucha zależy od zróżnicowanej i prawidłowej diety. Jeśli twoje dziecko nie jada warzyw i owoców, to bez składników, które się w nich znajdują – witaminy, antyoksydanty, błonnik, minerały – trudno zadbać o zdrowie – zaznacza dietetyk Katarzyna Trafisz.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kokos

Olej kokosowy – właściwości, zastosowanie, w kuchni, w kosmetyce, na skórę

Miód – rodzaje, właściwości. Jaki miód jest najzdrowszy?

Zapotrzebowanie kaloryczne – jak obliczyć i co na nie wpływa?

Przepis na domowe suszone pomidory. Nie kupuj, zrób sama!

Śmietana w misce. Obok rozrzucone borówki

Czego nie powinna zawierać śmietana? Wyjaśniają dietetyczki z „Czytamy etykiety”

Płatki ryżowe – wartości odżywcze, przepisy, jak gotować

Maltitol – zastosowanie, szkodliwość, kalorie, cena

Zdrowe śniadanie w 10 minut? To możliwe. Na miejscu lub na wynos

„To, co jemy, ma wpływ na dno miednicy – na pochwę, pęcherz, macicę, jelita, więzadła i powięzi” – mówi Pani Fizjotrener

Dieta bulionowa - Gwyneth Paltrow schudła na niej 11 kg

Uwielbiana przez Gwyneth Paltrow, Salmę Hayek i Halle Berry. Co o diecie bulionowej sądzi naturopatka?

Toksyczna substancja wykryta w ekologicznym makaronie. GIS ostrzega i wycofuje produkt ze sklepów

Toksyczna substancja wykryta w ekologicznym makaronie. GIS ostrzega i wycofuje produkt ze sklepów

„Dałyśmy się zrobić w bambuko. Ale właściwie to nie miałyśmy wyjścia”. Małgorzata Akkus o kulturze diety

Kiełki lucerny – właściwości, wartości odżywcze, hodowla

Kurkumina w Hashimoto pomaga wyciszyć stan zapalny – mówią ekspertki z „Ogarnij Hashimoto”

Pieprz cayenne – dawkowanie, właściwości, zastosowanie

Omlet fit – przepis na zdrowy omlet z bananem

Łuszczyca odwrócona – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Kobiety jedzą posiłek

Okno żywieniowe w Hashimoto i insulinooporności. „Bez leków spadły nam poziomy glukozy i insuliny na czczo”

Twoja skóra potrzebuje nawilżenia? Wraz z dietetyczką Agatą Lewandowską przyjrzyj się swojemu menu!

Deficyt kaloryczny – czym jest i jak go wyliczyć?

Soja – właściwości, zastosowanie i sposoby przyrządzania

Miechunka (Physalis) – charakterystyka i właściwości

Orzechy pekan – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie

Co siedzi w parówkach? Wzięłyśmy je pod lupę

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie

9 sygnałów, że jesz za dużo soli

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami