Przejdź do treści

Karagen (E407) – stabilizator w żywności i kosmetykach

Karagen (E407) – stabilizator w żywności i kosmetykach Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Ryż kokosowy z mango. Pomysł na śniadanie idealne
7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba
Olej z nasion chia – właściwości i skutki uboczne
Mąka sezamowa – zastosowanie, jak zrobić ją samodzielnie
Nie tylko picie kawy. Sprawdź czego jeszcze nie warto robić na pusty żołądek

Karagen (E407) jest pochodzącą z wodorostów substancją wykorzystywaną jako stabilizator. Znajdziemy ją na liście składników wielu produktów spożywczych – od śmietany i śmietanki, przez dżemy, po żywność dla niemowląt. Właściwości karagenu sprawiają, że stanowi on również surowiec przydatny przy wyrobie kosmetyków. Kontrowersje związane z tą substancją dotyczą m.in. jej potencjalnie rakotwórczego działania. Czy powinniśmy na półkach sklepowych szukać produktów bez karagenu?

Co to jest karagen?

Karagen (carrageenan, mech irlandzki) to substancja produkowana z wodorostów, stosowana jako dodatek do żywności (stabilizator E407) i składnik kosmetyków. Pod względem chemicznym stanowi grupę polisacharydów (cukrów złożonych) zaliczanych do frakcji błonnika pokarmowego rozpuszczalnego w wodzie.

Karagen typowo izolowany jest z wodorostów przy wykorzystaniu warunków podwyższonej temperatury i środowiska zasadowego. W tym procesie można uzyskać sześć różnych form chemicznych karagenu, różniących się masą cząsteczki, ilością grup siarkowych i właściwościami.

Degradując w dużym stopniu cząsteczki karagenu w czasie produkcji otrzymujemy m.in. substancję nazywaną poligeenanem. Zdegradowany karagen spożywany w wysokich dawkach wykazuje efekt toksyczny, dlatego nie jest stosowany jako dodatek do żywności.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zastosowanie karagenu

Karagen znajduje zastosowanie w przemyśle spożywczym oraz kosmetycznym. Przydatność substancji wynika przede wszystkim z jej teksturotwórczych właściwości.

Jako dodatek do żywności karagen pełni funkcje:

  • stabilizatora i emulgatora – utrzymuje jednolitą konsystencję produktów,
  • substancji zagęszczającej – karagen pęcznieje w wodzie, zwiększając gęstość produktu,
  • substancji żelującej – można go stosować do żelowania dżemów, galaretek, marmolad.

Dodanie karagenu pozwala na poprawę trwałości produktów spożywczych. Umożliwia również zmniejszenie w nich ilości tłuszczu i przez to na obniżenie wartości energetycznej, dlatego często możemy go znaleźć w składzie żywności typu light.

Karagen w kosmetykach ma za zadanie przede wszystkim poprawę konsystencji – zagęszcza produkty i zwiększa ich lepkość, wpływa także na stabilność piany. Dodawany jest do produktów kosmetycznych również jako składnik nawilżający skórę oraz włosy.

Kobieta czyta etykietę produktu w sklepie

Jakie produkty mogą zawierać karagen?

Właściwości tekstotwórcze karagenu są chętnie wykorzystywane przez producentów z branży spożywczej i kosmetycznej. W składzie których produktów możemy się spodziewać obecności karagenu?

Karagen w produktach spożywczych

Zgodnie z dyrektywą Unii Europejskiej, karagen może być stosowany jako dodatek do żywności przy produkcji:

  • mleka odwodnionego,
  • śmietanki pasteryzowanej,
  • fermentowanych produktów śmietanowych i ich substytutów (o zawartości tłuszczu poniżej 20%),
  • dżemów, galaretek, marmolad oraz słodzonego przecieru z kasztanów,
  • innych owocowych lub warzywnych produktów do smarowania,
  • słodzików stołowych w postaci płynnej lub w formie proszku,
  • preparatów do dalszego żywienia niemowląt,
  • żywności dla małych dzieci.
Trzy pomarańcze i nóż leżą na talerzy pokrytym ścierką

Karagen w kosmetykach

W przemyśle kosmetycznym karagen jest stosowany do wytwarzania produktów, takich jak:

  • kremy i balsamy do ciała,
  • peelingi,
  • maski do twarzy,
  • mleczka do demakijażu,
  • szampony i odżywki do włosów,
  • produkty do stylizacji włosów,
  • pasty do zębów.

Czy karagen jest bezpieczny dla zdrowia?

Dostępne obecnie dane naukowe nie potwierdzają, że spożycie karagenu w formie dopuszczonej do użytku jest szkodliwe dla zdrowia. Temat pozostaje jednak kontrowersyjny, głównie ze względu na ograniczoną ilość badań przeprowadzonych dotychczas na ten temat oraz możliwość zanieczyszczenia produktów zawierających dodatek do żywności postacią zdegradowaną.

Spożywanie zdegradowanej formy karagenu w eksperymentach na zwierzętach powodowało stan zapalny jelit i uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, miało także działanie rakotwórcze. W badaniach na myszach wykazano, że w tej postaci może on również przyczyniać się do rozwoju insulinooporności i cukrzycy.

Brakuje na razie danych dotyczących stabilności karagenu w produktach spożywczych. Nie znamy odpowiedzi na pytanie, czy (i w jakich dokładnie warunkach) procesy wytwarzania artykułów żywnościowych, związane m.in. z podwyższeniem temperatury i zmianą pH mogą powodować degradację i powstawanie formy tej substancji, która jest potencjalnie niebezpieczna dla zdrowia.

Nie jest też do końca jasne, czy wyniki badań świadczących o rakotwórczości karagenu oraz jego wpływie na gospodarkę węglowodanową i powstawanie zmian zapalnych jelit wykazane w badaniach na zwierzętach mają przełożenie na sposób i siłę negatywnego oddziaływania na ludzi.

Zanim poznamy odpowiedzi na istotne pytania związane z bezpieczeństwem karagenu, warto sprawdzać etykiety produktów i wybierać produkty niezawierające tej substancji. Kupując śmietanki, dżemy i wiele innych artykułów spożywczych, w których może pojawić się karagen, w sklepach (szczególnie większych) bez problemu znajdziemy alternatywę o „czystym” składzie, w podobnej cenie.

 

Bibliografia:

  1. Komisja Europejska (2011) Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1129/2011 z dnia 11 listopada 2011 r. zmieniające załącznik II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 poprzez ustanowienie unijnego wykazu dodatków do żywności, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej.
  2. Younes M., Aggett P., Aguilar F. i wsp. (2018) Re-evaluation of carrageenan (E 407) and processed Eucheuma seaweed (E 407a) as food additives, European Food Safety Authority.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czy GMO to faktycznie samo zło? Odpowiada biotechnolog Dawid Polak

Czy GMO to faktycznie samo zło? Odpowiada biotechnolog Dawid Polak

Owoce kaki – właściwości i zastosowanie jabłka orientu

Fasola adzuki – właściwości i zastosowanie

Chlebek bananowy bezglutenowy – przepisy i właściwości

Kobieta leży na łóżku

Stres działa jak śmieciowe jedzenie. Dlaczego tak się dzieje?

Koszenila – barwnik spożywczy z suszonych owadów. Czy jest szkodliwa?

Zapotrzebowanie kaloryczne – jak obliczyć i co na nie wpływa?

Przepis na domowe suszone pomidory. Nie kupuj, zrób sama!

Miód gryczany – właściwości zdrowotne i zastosowanie

Jesz owsiankę, aby schudnąć? Dobrze, ale musisz uniknąć tych błędów

Miód lawendowy – pochodzenie, właściwości i zastosowanie

Maltitol – zastosowanie, szkodliwość, kalorie, cena

Teff – pochodzenie, wartość odżywcza, przepisy

Miód rzepakowy – właściwości, kalorie. Miód dla cukrzyka?

Miód wrzosowy – właściwości, zastosowanie, cena

Zjadłaś przeterminowane jedzenie? Uważaj nie tylko na zatrucie pokarmowe

Wybierasz się na grzyby? Sprawdź, czy możesz je później zamrozić

Kiełki rzodkiewki – właściwości, zastosowanie, hodowla

Kiełki lucerny – właściwości, wartości odżywcze, hodowla

Bazylia – odmiany, właściwości i zastosowanie

Kiełki brokułowe – właściwości, wartości odżywcze, hodowla

Kiełki słonecznika – właściwości, wartości odżywcze, hodowla

Regularne jedzenie posiłków - co to oznacza?

Przybierasz na wadze, masz ochotę na słodkie i tłuste? To może być wina nieregularnego spożywania posiłków

Pieprz cayenne – dawkowanie, właściwości, zastosowanie

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

18 przepisów dla miłośników awokado

12 przepisów na sałatki wigilijne

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

5 największych kuchennych mitów

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

×