Przejdź do treści

Jesz ryż? Uważaj na arsen

Jesz ryż? Uważaj na arsen
Jesz ryż? Uważaj na arsen Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Omlet bez mąki z warzywami
Omlet bez mąki z warzywami – świetny pomysł na śniadanie
Sezon na rabarbar w pełni! Poznaj 5 faktów na jego temat, których nie znałaś
Sezon na rabarbar w pełni! Poznaj 3 fakty na jego temat, których nie znałaś
Olej MCT – działanie, stosowanie, jaki wybrać, cena
Camu camu – właściwości, zastosowanie, cena, gdzie kupić
Kobieta
Dlaczego nie możesz przytyć? Wyjaśniają żywieniowcy z „Dietetyki nie na żarty”

Osoby, które w trosce o szczupłą sylwetkę zamiast pieczywa wybierają lżejsze wafle ryżowe muszą uważać na arsen. Czy ryż to na pewno samo dobro?

Ryż w żywności dla dzieci i niemowląt

Ryż już od długiego czasu jest bardzo popularny w naszej diecie. Jadamy go na obiad – zamiast makaronu w zupie, jako dodatek do głównego dania. Sushi zdobywa coraz więcej zwolenników. Występuje on bardzo powszechnie również w diecie najmłodszych. Jest jednym z najczęstszych składników żywności dla niemowląt i małych dzieci. Jako źródło łatwo przyswajalnych węglowodanów oraz neutralnego smaku i tego, że jest rzadko alergizujący, ryż jest chętnie dodawany do kaszek, kleików, zupek i innej gotowej żywności z przeznaczeniem dla niemowląt i małych dzieci. Problem w tym, że oprócz zalet ryż ma także sporą wadę. Otóż dostarcza szkodliwych związków arsenu. A to właśnie w pierwszych latach życia jesteśmy najbardziej wrażliwi na arsen znajdujący się w żywności. Czy jest się czego obawiać?

unsplash.com

Arsen nieorganiczny i organiczny

Arsen jest pierwiastkiem chemicznym wszechobecnym w przyrodzie. Występuje naturalnie w glebie i wodzie. Stąd jego śladowych ilości dostarcza żywność pochodzenia roślinnego – zboża, owoce, warzywa oraz herbata podczas wzrostu naturalnie absorbują jego śladowe ilości z ziemi i wody. Arsen może się znajdować również w organizmach żyjących w środowisku wodnym (np. rybach). Występuje w formie organicznej i nieorganicznej. Postać arsenu nieorganiczna jest znacznie bardziej toksyczna niż organiczna. Jest ona też znacznie lepiej przez organizm przyswajalna i metabolizowana. Dlatego żywność zawierająca nieorganiczny arsen stanowi znacznie większe ryzyko dla zdrowia niż ta, zawierająca jego organiczną postać.

Co ważne, wiele produktów może arsen zawierać, ale nie każdy jest zagrożeniem. I tak żyjące w wodzie ryby lub owoce morza nie stanowią zagrożenia zatruciem arsenu dla ich konsumentów, ponieważ kumulują jego organiczną postać. Po zjedzeniu ryb praktycznie cały arsen jest z organizmu wydalany w niezmienionej formie. Ze względu na specyfikę uprawy głównym źródłem zanieczyszczenia arsenem nieorganicznym jest ryż. Arsen gromadzi się głównie w ściankach ziaren ryżu. Stąd blisko 80 proc. więcej arsenu znajduje się w ryżu brązowym niż w białym. Tak! Ryżu brązowym, czyli tym powszechnie uznawanym za zdrowszą alternatywę, bo zawierającym więcej błonnika pokarmowego oraz minerałów.

Kobieta je lody

Arsen – zagrożenie dla zdrowia?

Szkodliwe działanie arsenu jest od dawna dobrze poznane. Długotrwałe narażenie na arsen nieorganiczny skutkuje większym ryzykiem zachorowania na nowotwory (raka skóry, płuc, pęcherza, nerek, wątroby, prostaty) oraz choroby serca. Negatywnie wpływa także na układ immunologiczny, pokarmowy, oddechowy, neurologiczny i rozrodczy.

Czy wobec tego ryż stanowi zagrożenie zatruciem arsenem? To zależy. Przede wszystkim od tego, ile ryżu zjadasz i jak często gości on na twoim talerzu. Jeśli codziennie pijesz napoje ryżowe (bo zastępujesz nimi mleko), zdecydowanie rozsądniej jest zamienić je na inne napoje pochodzenia roślinnego, np. mleko sojowe, migdałowe czy owsiane. Jeśli do obiadu najczęściej do tej pory wybierałeś ryż, pora zastąpić go kaszami: gryczaną, jęczmienną, jaglaną – wybór jest ogromny! Możesz także wymienić go na ziemniaki lub pełnoziarnisty makaron. Pamiętaj, że urozmaicenie diety to podstawa. Jeśli zamiast pieczywa codziennie w twojej diecie gościły wafle ryżowe, ogranicz ich spożycie maksymalnie do 9 wafli tygodniowo.

Jaka ilość ryżu jest bezpieczna?

Niezależna ceniona organizacja badawcza Consumer Reports podaje, że tygodniowo dorośli nie powinni jeść więcej niż 3 porcje ryżu lub żywności opartej na ryżu. Jedna porcja ryżu to 1 szklanka napoju (mleka) ryżowego, ¼ miseczki nieugotowanego ryżu lub 1-3 sztuki wafli ryżowych czy miseczka ugotowanego makaronu ryżowego. Małe dzieci powinny jeść znacznie mniej ryżu i produktów go zawierających: raport EFSA podaje, że dzieci są nawet trzy razy bardziej wrażliwe niż dorośli na arsen znajdujący się w pokarmach. Komitet ds. Żywienia Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia w Pediatrii (ESPGHAN) w 2015 roku wydał oświadczenie, w którym rekomenduje, by pobranie arsenu nieorganicznego w okresie niemowlęcym i dzieciństwa było tak niskie, jak to jest możliwe.

Panowanie nad apetytem / freepik

W 2015 r. w Europie weszło w życie rozporządzenie odnośnie do najwyższych dopuszczalnych poziomów nieorganicznego arsenu w środkach spożywczych. Wprowadza ono maksymalne dopuszczalne poziomy arsenu nieorganicznego w ryżu i produktach zawierających ryż, m.in. w ryżu przeznaczonym do produkcji żywności dla niemowląt i małych dzieci. Wprowadzenie w życie tego rozporządzenia powinno się przyczynić do ograniczenia zawartości tego związku w produktach przeznaczonych dla najmłodszych.

Co możemy jeszcze zrobić? Dla swoich dzieci wybierać żywność naturalną, sami przygotowywać kaszki z innych zbóż niż ryż, zrezygnować z przekąsek, do produkcji których użyto ryżu (np. chrupek ryżowych czy wafli ryżowych). Ważna uwaga: mleka na bazie ryżu w ogóle nie są wskazane dla dzieci poniżej 5. roku życia!

Domowe sposoby na zmniejszenie ilości arsenu w ryżu

W pewnym stopniu możesz zmniejszyć ilość arsenu, przygotowując swoje posiłki. Płucz ryż przed gotowaniem, a potem gotuj go w dużej ilości wody. Warto! Ilość arsenu w ryżu może być zmniejszona w ten sposób nawet o 40 proc.!

Jeśli lubisz ryż, nie musisz z niego zupełnie rezygnować. Zjedzenie ryżu raz na jakiś czas na pewno nie zaważy na naszym zdrowiu. Jeszcze raz podkreślę najważniejszą zasadę: urozmaicaj swoją dietę. Nie bazujmy na ryżu jako jedynym zbożu w diecie – korzystajmy z innych zbóż, a mleko ryżowe pijmy tylko od czasu do czasu, wymieniając je na inne napoje roślinne.


Małgorzata Różańska – dietetyczka z wykształcenia i zamiłowania. Jest właścicielką Poradni Dietetycznej Foodarea, w której uczy, jak dbać o siebie przez zdrowe odżywiani. Autorka książki „Super Żywność, czyli superfoods po polsku”.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Guarana – właściwości, działanie, rodzaje, gdzie kupić

Babka jajowata – właściwości i zastosowanie byliny

Chlorella – właściwości, efekty, dawkowanie

Białko konopne – właściwości, przepisy, jak stosować

Magda Hajkiewicz: bardzo mnie denerwuje, kiedy ludzie sprowadzają przyczynę nadwagi i otyłości wyłącznie do lenistwa

Magda Hajkiewicz: bardzo mnie denerwuje, kiedy ludzie sprowadzają przyczynę nadwagi i otyłości wyłącznie do lenistwa

Lucuma (owoc) – właściwości, cena, przepisy. Gdzie kupić?

Przepis na sałatkę z botwiny i sera koziego. Jest bardzo prosta i bardzo smaczna

Bananowe lody

Bananowe lody w jednym, pysznym kęsie

Szafran vs. kurkuma. Jak wypadają w zestawieniu?

Kobieta trzyma szpinak

Zadbaj o Koenzym Q10 – bądź wiecznie młoda

Uważaj na barwnik E171 w produktach spożywczych. Może mieć działanie rakotwórcze i uszkadzać DNA

Masz niedoczynność tarczycy i zaburzony lipidogram? Sprawdź, z czego to może wynikać i kiedy pojawia się powód do niepokoju

Zaburzony lipidogram przy niedoczynności tarczycy? Dietetyczka wyjaśnia, skąd ten problem

Tofu

Jak zrobić tofu w domu? Potrzebujesz dosłownie trzech składników

5 sposobów na pokrzywę Sylwii Majcher. Jeśli do tej pory sądziłaś, że to bezużyteczny chwast, to byłaś w ogromnym błędzie

5 sposobów na pokrzywę Sylwii Majcher. Jeśli do tej pory sądziłaś, że to bezużyteczny chwast, to byłaś w ogromnym błędzie

Grill nie musi być niezdrowy. Mamy kilka cennych wskazówek

Wiosenne tagliatelle ze szparagów

Zielony koktajl z liśćmi rzodkiewki

Micha zdrowia. Buddha bowl, smoothie bowl, poke – z czym to się je?

zielona herbata na podkręcenie metabolizmu

Chcesz podkręcić metabolizm? Te napoje przyspieszają przemianę materii

Diety cud a hormon tarczycy. Dlaczego powinnaś uważać z dużą redukcją kalorii?

Czy spożycie soi wpływa na pracę tarczycy? Odpowiada dr Damian Parol

Czy spożycie soi wpływa na pracę tarczycy? Odpowiada dr Damian Parol

Kapusta – pospolita tylko z pozoru

Kapusta – pospolita tylko z pozoru. Sprawdź 3 przepisy na pyszne dania z kapusty

Niezdrowe nawyki żywieniowe – te przyzwyczajenia warto wyeliminować

Wiosenna zupa rzodkiewkowa - przepis na zdrowe i smaczne danie / Olimpia Davies

Wiosenna zupa rzodkiewkowa – przepis na zdrowe i smaczne danie

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 przepisów dla miłośników awokado

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

szklanka wody

Woda alkaliczna – co to jest? Poznaj opinie i przeciwwskazania

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

20 produktów, które zmniejszają ryzyko zawału serca

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?

Dieta Ewy Dąbrowskiej – tak czy nie?

5 największych kuchennych mitów

oliwa

Wysoki cholesterol? Oto 6 produktów obniżających cholesterol