Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje
![Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2020/05/istock-1213002651-1140x760.jpg)
Topinambur, czyli słonecznik bulwiasty, wygląda nieco jak ziemniak. Ma jednak słodki smak i bulwę bogatą w inulinę – rodzaj błonnika pokarmowego o prozdrowotnych właściwościach. W jaki sposób można przyrządzić topinambur? Przepis podajemy poniżej.
Co to jest topinambur?
Topinambur (inaczej słonecznik bulwiasty lub karczoch jerozolimski) to roślina z rodziny astrowatych, krewny cykorii, słonecznika i rumianku. Częścią jadalną w topinamburze są rozgałęzione bulwy w kolorach od jasnego brązu do jasnego różu. Warzywo pochodzi z Ameryki Północnej. Słonecznik bulwiasty do Europy dotarł za sprawą Krzysztofa Kolumba.
W okresie przedkolumbijskim był uprawiany przez Indian, m.in. z plemienia Topinamboore – stąd nazwa rośliny. Bulwy topinamburu szybko zostały dostrzeżone przez kolonistów, którzy przywieźli je do Europy i Azji. Inaczej niż ziemniak, który początkowo został uznany za roślinę ozdobną, walory smakowe tej rośliny szybko docenili Francuzi, Włosi i Niemcy.
W Polsce topinambur znany jest od XVIII w. Słonecznik bulwiasty był bardzo popularnym warzywem w przedwojennej kuchni polskiej. Zapomniany na kilkadziesiąt lat, zamiennik ziemniaka obecnie powraca do łask.
![](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2019/02/dabrowska-842x850.jpg)
Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami
”Barbara Dąbrowska”
Topinambur – właściwości
Topinambur to warzywo węglowodanowe (17,4 g węglowodanów w 100 g) o średniej kaloryczności (73 kcal w 100 g). Niewiele w nim białka (2 g/100g), w składzie w ogóle nie ma tłuszczu. Słonecznik bulwiasty jest dobrym źródłem błonnika pokarmowego. Jest szczególnie bogaty w inulinę. Duża ilość składników odżywczych sprawia, że zdecydowanie warto poznać przepisy na przyrządzenie tej rośliny.
Inulina na zaparcia i odchudzanie
Inulina to związek, który należy do błonnika rozpuszczalnego w wodzie i nie jest trawiony przez ludzki przewód pokarmowy. Inulinę rozkładają bakterie zamieszkujące jelito grube. Związek ten uznawany jest za jeden z najlepszych prebiotyków stymulujących wzrost pozytywnej mikrobioty przewodu pokarmowego.
Dzięki tej właściwości topinambur jest rośliną wspomagającą leczenie przewlekłych zaparć. Podkreśla się także, że jego regularne spożycie może być elementem profilaktyki raka jelita grubego.
Inulina wykazuje także szereg innych, pozytywnych właściwości:
- zwiększa sytość odczuwaną po posiłku,
- zmniejsza wchłanianie cholesterolu z pokarmów,
- zwalnia tempo przyswajania glukozy, dzięki temu stabilizuje stężenie cukru we krwi.
Żelazo na niedokrwistość
Niewielka porcja topinamburu zawiera aż 3,4 mg żelaza, to blisko 20 proc. zalecanego spożycia dla kobiety. Warto pamiętać, że żelazo pochodzenia roślinnego wchłania się gorzej, niż to ze źródeł zwierzęcych. Dlatego topinambur warto łączyć z żywnością bogatą w witaminę C, co ułatwi przyswajanie żelaza. Warzywo możesz np. posypać natką pietruszki – to prawdopodobnie najprostszy przepis na przyrządzenia topinambura.
Potas na nadciśnienie
Włącznie topinamburu do diety jest korzystne także dla osób z nadciśnieniem, chorobami serca czy przewlekłymi problemami z nerkami. Potas jest elektrolitem, który obniża ciśnienie krwi, a przez to chroni przed rozwojem choroby niedokrwiennej serca, zawałem serca czy udarem. Stugramowa porcja słonecznika bulwiastego pokrywa 12 proc. zalecanego spożycia na potas.
Witamina B1 na zmęczenie
Topinambur jest rośliną, która dostarcza także witaminy B1 (tiamina), która odpowiada za pracę układu nerwowego. Jej odpowiednie spożycie jest niezbędne, by prawidłowo przebiegał proces neuroprzewodnictwa, czyli porozumiewania się komórek nerwowych. Witamina B1 jest szczególnie ważna, gdy odczuwasz przewlekłe zmęczenie i problemy z koncentracją.
Jak jeść topinambur?
Topinambur ma słodki, orzechowy smak. Jeśli szukasz receptury na topinambur, pamiętaj, że możesz go jeść na surowo, ale też w formie pieczonej lub gotowanej. Ze względu na wysoką zawartość inuliny wprowadzaj go do diety stopniowo, zaczynając od małych ilości. Duże ilości topinamburu na raz mogą wywołać biegunkę. Z czasem układ pokarmowy przyzwyczaja się do jego większej ilości. Jeśli chcesz jeść topinambur na surowo, uważaj, bo może powodować wzdęcia, szczególnie ten jedzony ze skórką.
Warto dodać, że z topinamburu można również przygotować sok, który może być stosowany we wsparciu leczenia chorób jelita grubego. Ze względu na swe prozdrowotne właściwości sok z topinamburu będzie również przydatny w walce z hemoroidami i łuszczycą.
Jak przyrządzić słonecznik bulwiasty? Dania z topinamburu
Na początku pamiętaj, że – przed obróbką termiczną – należy warzywo wyszorować szczoteczką. Nie należy go obierać, bo pod skórką kryje się najwięcej witamin. Im dłużej gotujesz topinambur, tym słodszy staje się w smaku. Czas gotowania do miękkości jest przeważnie nieznacznie krótszy od czasu gotowania ziemniaków i wynosi około 15 minut. To bardzo ważne podczas przygotowywania różnych dań z tym warzywem.
Gotowanym topinamburem możesz zastąpić ziemniaki. Warzywo to sprawdza się także na frytki, chipsy pieczone czy baza zupy krem. A to dopiero kilka przykładowych potraw ze słonecznika bulwiastego. W sklepach ze zdrową żywnością możesz także kupić kawę z topinamburu (bez kofeiny) i kiszony topinambur.
Gdzie kupić topinambur? Cena, uprawa
Ten zamiennik ziemniaka bez problemu kupisz w większych supermarketach, a nawet w niektórych dyskontach. Znajdziesz go także w sklepach z żywnością ekologiczną. Cena topinamburu to około 5–6 zł za pół kilograma.
Topinambur jest bardzo łatwy w uprawie. Jeśli masz swój własny ogródek, to posadź słonecznik bulwiasty i ciesz się plonami. Uważaj jednak, bo jest to roślina dość inwazyjna, która potrafi bardzo szybko rosnąć i zdominować inne gatunki.
W Polsce uprawia się dwie odmiany słonecznika bulwiastego:
- Albik – o wydłużonych, białych bulwach,
- Rubik – mający owalne, fioletowo zabarwione bulwy.
Przepis na topinambur
Wypróbuj nasz przepis na topinambur pieczony z tymiankiem i wędzoną papryką
Składniki:
- 500 g topinamburu,
- 3 ząbki czosnku,
- 5 łyżek oliwy z oliwek,
- łagodna wędzona papryka,
- 2 łyżki sosu sojowego,
- pieprz,
- suszony tymianek,
- posiekana natka pietruszki,
- hummus naturalny.
Jak przygotować pieczony topinambur?
- Topinambur wyszoruj szczoteczką i pokrój na małe kawałki podobnej wielkości.
- Z oliwy, papryki wędzonej, sosu sojowego, pieprzu i tymianku przygotuj marynatę.
- Topinambur przełóż do naczynia żaroodpornego i zalej marynatą.
- Dodaj obrane ząbki czosnku.
- Odstaw na 30 minut.
- Po tym czasie wstaw topinambur do piekarnika nagrzanego do 180 stopni.
- Piecz przez 20–25 minut.
- Podawaj z posiekaną natką pietruszki i hummusem w formie dipu.
Źródła:
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5466194/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6290539/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24245977/
Polecamy
![](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2019/03/istock-858134398-850x538.jpg)
Balneolog – specjalista od wód mineralnych i surowców naturalnych
![Na zdjęciu Lidia Bawolska, autorka książki "Kuchnia pełnia warzyw"- HelloZdrowie](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2024/01/lidka-wrrr-kopia-850x425.jpg)
„Kuchnia pełna warzyw”. Zakochasz się od pierwszego przepisu! [RECENZJA]
![Na zdjęciu Lidia Bawolska, autorka książki "Kuchnia pełna warzyw"](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2024/01/lidia-3-kopia-850x515.jpg)
Lidia Bawolska: „Gotowanie jest czynnością trochę intymną. Przygotowując jedzenie, chcę poświęcić moje serce”. Autorka Pieprzyć z fantazją o swojej „Kuchni pełnej warzyw”
![](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2019/06/adobestock_157907447-850x566.jpeg)
Domowy sorbet, czyli deser w zdrowym wydaniu. Jak go zrobić?
się ten artykuł?