Przejdź do treści

Rzepa biała i czarna – jak jeść, gdzie kupić, jakie mają wartości?

Rzepa biała i czarna – jak jeść, gdzie kupić, jakie mają wartości? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Termin przydatności do spożycia jabłek? Wiemy, kiedy lepiej ich nie jeść
Źródło: iStockPhoto
Jak układać jedzenie w lodówce? O sposobie, którego (być może) wcześniej nie znałaś, pisze Jagna Niedzielska
Zamiast świeżych wybierasz mrożone warzywa? Sprawdź, czy to zdrowe
Źródło: iStockPhoto
A Ty, co wiesz o pomidorach? Sylwia Majcher o właściwościach i upodobaniach tych… owoców
Organizujesz grilla? Nie zapomnij o musztardzie, jest dobra dla zdrowia

Rzepa biała i rzepa czarna to kuzynki powszechnie znanej wszystkim rzodkiewki. Co więcej, chociaż nie są tożsame, są też nazywane odpowiednio białą rzodkiewką i czarną rzodkiewką. Są to warzywa bardzo wartościowe i zdrowe, ale jednocześnie bardzo obecnie zapomniane. Tymczasem rzepę wykorzystywali już starożytni Grecy i Rzymianie!

Jak wygląda rzepa?

Rzepa nie występuje dziko, jest to typowa roślina uprawna, która pochodzi z Bliskiego Wschodu. Jadalną częścią rzepy jest korzeń – bardzo podobny do korzenia rzodkiewki, choć o barwie beżowo-białej (w przypadku białej rzepy) lub brunatno-fioletowej, a nawet niemalże czarnej (rzepa czarna). Charakterystyczna dla rzepy jest wysoka na 60-120 cm łodyga, która dość mocno się rozgałęzia. Z łodygi wyrastają pokryte włoskami listki.

Rzepa czarna i rzepa biała – wartości odżywcze

Rzepa należy do niskokalorycznych warzyw. 100 gramów korzenia zawiera tylko 33 kcal w tym ok. jednego grama białka, osiem gramów węglowodanów i śladową ilość tłuszczu. Większość masy korzenia stanowi woda – niemal 90 proc. surowca.

Rzepa to całkiem dobre źródło witamin i składników mineralnych, w tym:

  • witaminy C – 100 g korzenia rzepy pokrywa dzienne zapotrzebowanie na ten składnik w około 20 proc.,
  • miedzi – 100 g korzenia rzepy pokrywa dzienne zapotrzebowanie na ten składnik w około 11 proc.,
  • a także w mniejszym stopniu zawiera: witaminy z grupy B, potas, fosfor, jod.

Czarnej i białej rzepie przypisuje się właściwości: antyoksydacyjne, przeciwstarzeniowe, detoksykujące, odtruwające, przeciwreumatyczne, moczopędne, wiatropędne, a także przeciwdrobnoustrojowe i odkażające. Te ostatnie właściwości rzepa zawdzięcza zawartym w niej fitoncydom, czyli roślinnym odpowiednikom antybiotyków.

Ponadto rzepa ma wzmacniające działanie na cebulki włosów, dlatego często można spotkać ekstrakt z rzepy wśród składników kosmetyków do ich pielęgnacji. Bardzo popularnym produktem stosowanym przy wypadaniu włosów jest na przykład szampon z czarnej rzepy. Dodatkowo, zawarte w rzepie związki takie, jak rafanina czy rafanol działają przeciwłojotokowo. Dlatego też kosmetyki z ekstraktem z rzepy sprawdzą się również w dolegliwościach związanych ze skórą przetłuszczającą się.

Dwie sklepowe półki, na każdej z nich roi się od kosmetyków róznego rodzaju

Sok z czarnej rzepy – czy warto?

Dawniej sok z rzepy przygotowywany domowym sposobem wcierano w skórę głowy, by wzmocnić włosy i je odżywić. Nie bez powodu nasze babcie miały takie sposoby. Taka domowa kuracja może bardzo skutecznie poprawić (przedłużyć) żywotność włosów, wzmacniając je już u samej nasady. Mowa tu o kuracji zewnętrznej, ale i wypijanie soku z czarnej rzepy (lub białej) podziała równie korzystnie. Sok z rzepy można przygotować bardzo łatwo w domowym zaciszu. Wystarczy zetrzeć na tarce uprzednio umyte warzywo i odcisnąć całość przez gazę. Taki sok nie tylko będzie skuteczny dla odżywienia włosów, ale dodatkowo może mieć działanie pobudzające funkcjonowanie układu pokarmowego, żółciopędne i przeciw zaparciowe. Oczywiście wpłynie on też na poprawę aktywności układu immunologicznego. Sok z rzepy może też działać ogólnie wzmacniająco, a także polecany jest do codziennego (niewielkiego) stosowania przez chorych na reumatyzm czy też anemię. Pamiętaj jednak, by nie pić go w ilościach tak dużych, jak standardowe soki owocowe czy warzywne. Wystarczy codziennie przyjmować tylko parę łyżek soku rzepowego, a jeśli nawet taka ilość jest trudna do spożycia z uwagi na charakterystyczny smak – można dodać do soku odrobinę miodu.

Kiszone rzodkiewki - źródło probiotyków w pysznej postaci. Zdjęcie: masz.talerz

Gdzie kupić czarną i białą rzepę?

Te warzywa są dostępne na większości bazarów i targów owocowo-warzywnych. Rzepę kupimy także w super- i hipermarketach. Zwracajmy uwagę na źródło ich pochodzenia, dobrze sięgać warzywa z upraw ekologicznych. Warto pamiętać, że sezon na czarną rzepę zaczyna się we wrześniu – ostatnie miesiące roku to najlepszy moment na kupowanie tego warzywa.

Jak odróżnić białą rzepę od białej rzodkiewki? To proste – korzeń rzepy jest okrągły, przypomina bulwę buraka lub selera, z kolei ten rzodkiewki jest podłużny.

Jak jeść czarną i białą rzepę?

Co zrobić z czarnej i białej rzepy? Przede wszystkim warto postawić na surówki z ich dodatkiem, ponieważ w surowej formie będą najbardziej bogate w prozdrowotne związki. Ale uwaga – osoby chorujące na schorzenia tarczycy powinny spożywać rzepę najlepiej po wstępnym ugotowaniu. W procesie gotowania zostaną z niej usunięte szkodliwe związki z rodzaju glukozynolanów, mogące niekorzystnie obniżać aktywność hormonów tarczycy.

Biała i czarna rzepa – przepisy

Oto kilka pomysłów na to, co można zrobić z rzepy.

Surówka z białej rzepy i jabłka

Składniki:

  • 1-2 białe rzepy
  • 1 jabłko
  • 1 nieduża biała cebula
  • 1 łyżka oleju (dowolnego roślinnego)
  • sok z połowy cytryny
  • przyprawy: sól, pieprz, tymianek

Wykonanie:

  1. Składniki umyj i obierz ze skóry.
  2. Zetrzyj na tarce rzepę i jabłko, cebulę drobno posiekaj.
  3. Składniki wymieszaj z oliwą oraz sokiem z cytryny.
  4. Dopraw i odstaw na kilka minut.

Surówka z czarnej rzepy, gruszki i czerwonej kapusty

Składniki:

  • 1-2 czarne rzepy
  • 1/4 główki czerwonej kapusty
  • 1/2 gruszki (twardej)
  • 1 nieduża czerwona cebula
  • 1 łyżka oleju (dowolnego roślinnego)
  • sok z połowy cytryny lub limonki
  • przyprawy: sól, pieprz, rozmaryn

Wykonanie:

  1. Składniki umyj i obierz ze skórki.
  2. Kapustę poszatkuj, gruszkę i rzepę zetrzyj na tarce, a cebulę drobno posiekaj.
  3. Wszystkie składniki połącz, skrop sokiem z cytryny, wymieszaj z oliwą i dopraw.

Smacznego!

 

Bibliografia:

  1. H. Kunachowicz, B. Przygoda, I. Nadolna, K. Iwano, Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wyd. wydanie II zmienione, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 509.
  2. K. Łyczkowski, Magia czarnej rzepy,  Cukrzyca a zdrowie
  3. E. Hallman, Wartość odżywcza i zawartość związków bioaktywnych w warzywach i owocach z produkcji ekologicznej, XII Forum Rolników Ekologicznych, 2014

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kiełki brokułowe – właściwości, wartości odżywcze, hodowla

Kurkumina w Hashimoto pomaga wyciszyć stan zapalny – mówią ekspertki z „Ogarnij Hashimoto”

Kiełki fasoli mung – wartości odżywcze, właściwości i hodowla

Kobiety jedzą posiłek

Okno żywieniowe w Hashimoto i insulinooporności. „Bez leków spadły nam poziomy glukozy i insuliny na czczo”

Papaja – wartości odżywcze, właściwości, jak jeść

Kapary – właściwości zdrowotne, zastosowanie i przepisy

Orzechy pekan – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie

Kobieta

„Olej z czarnuszki może łagodzić schorzenia, które przyczyniają się do Hashimoto” – tłumaczą autorki „Ogarnij Hashimoto”

Bomby pestycydowe - chemia z... warzywniaka

Chemia z warzywniaka. Te owoce i warzywa to prawdziwe bomby pestycydowe

Sezon na rabarbar w pełni! Poznaj 5 faktów na jego temat, których nie znałaś

Sezon na rabarbar w pełni! Poznaj 3 fakty na jego temat, których nie znałaś

Chlorella – właściwości, efekty, dawkowanie

Masz niedoczynność tarczycy i zaburzony lipidogram? Sprawdź, z czego to może wynikać i kiedy pojawia się powód do niepokoju

Zaburzony lipidogram przy niedoczynności tarczycy? Dietetyczka wyjaśnia, skąd ten problem

Micha zdrowia. Buddha bowl, smoothie bowl, poke – z czym to się je?

Diety cud a hormon tarczycy. Dlaczego powinnaś uważać z dużą redukcją kalorii?

Czy spożycie soi wpływa na pracę tarczycy? Odpowiada dr Damian Parol

Czy spożycie soi wpływa na pracę tarczycy? Odpowiada dr Damian Parol

Kapusta – pospolita tylko z pozoru

Kapusta – pospolita tylko z pozoru. Sprawdź 3 przepisy na pyszne dania z kapusty

Szparagi – właściwości, wartości odżywcze i przepisy

Marakuja – co to za owoc, właściwości, przepisy

Miruna – wartości odżywcze, właściwości. Czy miruna jest zdrowa?

Nowalijki – jeść czy się wystrzegać?

Durian – co to jest, właściwości, gdzie kupić?

Smoczy owoc – co to jest, jak jeść, jakie ma właściwości?

Pasternak – jak wygląda, właściwości, przepisy. Pasternak a pietruszka

Soczewica – wartości odżywcze, zastosowanie, przepisy

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Melon – odmiany i właściwości zdrowotne. Jak jeść melona?

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

szklanka wody

Woda alkaliczna – co to jest? Poznaj opinie i przeciwwskazania

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

18 przepisów dla miłośników awokado

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Piwo vs. piwo bezalkoholowe. Które jest zdrowe, a które zdrowsze?

Piwo vs. piwo bezalkoholowe. Które jest zdrowe, a które zdrowsze?

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie