Przejdź do treści

Rzepa biała i czarna – jak jeść, gdzie kupić, jakie mają wartości?

Rzepa biała i czarna – jak jeść, gdzie kupić, jakie mają wartości? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Rzepa biała i rzepa czarna to kuzynki powszechnie znanej wszystkim rzodkiewki. Co więcej, chociaż nie są tożsame, są też nazywane odpowiednio białą rzodkiewką i czarną rzodkiewką. Są to warzywa bardzo wartościowe i zdrowe, ale jednocześnie bardzo obecnie zapomniane. Tymczasem rzepę wykorzystywali już starożytni Grecy i Rzymianie!

Jak wygląda rzepa?

Rzepa nie występuje dziko, jest to typowa roślina uprawna, która pochodzi z Bliskiego Wschodu. Jadalną częścią rzepy jest korzeń – bardzo podobny do korzenia rzodkiewki, choć o barwie beżowo-białej (w przypadku białej rzepy) lub brunatno-fioletowej, a nawet niemalże czarnej (rzepa czarna). Charakterystyczna dla rzepy jest wysoka na 60-120 cm łodyga, która dość mocno się rozgałęzia. Z łodygi wyrastają pokryte włoskami listki.

Rzepa czarna i rzepa biała – wartości odżywcze

Rzepa należy do niskokalorycznych warzyw. 100 gramów korzenia zawiera tylko 33 kcal w tym ok. jednego grama białka, osiem gramów węglowodanów i śladową ilość tłuszczu. Większość masy korzenia stanowi woda – niemal 90 proc. surowca.

Rzepa to całkiem dobre źródło witamin i składników mineralnych, w tym:

  • witaminy C – 100 g korzenia rzepy pokrywa dzienne zapotrzebowanie na ten składnik w około 20 proc.,
  • miedzi – 100 g korzenia rzepy pokrywa dzienne zapotrzebowanie na ten składnik w około 11 proc.,
  • a także w mniejszym stopniu zawiera: witaminy z grupy B, potas, fosfor, jod.

Czarnej i białej rzepie przypisuje się właściwości: antyoksydacyjne, przeciwstarzeniowe, detoksykujące, odtruwające, przeciwreumatyczne, moczopędne, wiatropędne, a także przeciwdrobnoustrojowe i odkażające. Te ostatnie właściwości rzepa zawdzięcza zawartym w niej fitoncydom, czyli roślinnym odpowiednikom antybiotyków.

Ponadto rzepa ma wzmacniające działanie na cebulki włosów, dlatego często można spotkać ekstrakt z rzepy wśród składników kosmetyków do ich pielęgnacji. Bardzo popularnym produktem stosowanym przy wypadaniu włosów jest na przykład szampon z czarnej rzepy. Dodatkowo, zawarte w rzepie związki takie, jak rafanina czy rafanol działają przeciwłojotokowo. Dlatego też kosmetyki z ekstraktem z rzepy sprawdzą się również w dolegliwościach związanych ze skórą przetłuszczającą się.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Trawienie, Verdin
Verdin Fix, Kompozycja 6 ziół z zieloną herbatą, 2 x 20 saszetek
15,90 zł
Trawienie
WIMIN Lepszy metabolizm, 30 kaps.
79,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Dwie sklepowe półki, na każdej z nich roi się od kosmetyków róznego rodzaju

Sok z czarnej rzepy – czy warto?

Dawniej sok z rzepy przygotowywany domowym sposobem wcierano w skórę głowy, by wzmocnić włosy i je odżywić. Nie bez powodu nasze babcie miały takie sposoby. Taka domowa kuracja może bardzo skutecznie poprawić (przedłużyć) żywotność włosów, wzmacniając je już u samej nasady. Mowa tu o kuracji zewnętrznej, ale i wypijanie soku z czarnej rzepy (lub białej) podziała równie korzystnie. Sok z rzepy można przygotować bardzo łatwo w domowym zaciszu. Wystarczy zetrzeć na tarce uprzednio umyte warzywo i odcisnąć całość przez gazę. Taki sok nie tylko będzie skuteczny dla odżywienia włosów, ale dodatkowo może mieć działanie pobudzające funkcjonowanie układu pokarmowego, żółciopędne i przeciw zaparciowe. Oczywiście wpłynie on też na poprawę aktywności układu immunologicznego. Sok z rzepy może też działać ogólnie wzmacniająco, a także polecany jest do codziennego (niewielkiego) stosowania przez chorych na reumatyzm czy też anemię. Pamiętaj jednak, by nie pić go w ilościach tak dużych, jak standardowe soki owocowe czy warzywne. Wystarczy codziennie przyjmować tylko parę łyżek soku rzepowego, a jeśli nawet taka ilość jest trudna do spożycia z uwagi na charakterystyczny smak – można dodać do soku odrobinę miodu.

Kiszone rzodkiewki - źródło probiotyków w pysznej postaci. Zdjęcie: masz.talerz

Gdzie kupić czarną i białą rzepę?

Te warzywa są dostępne na większości bazarów i targów owocowo-warzywnych. Rzepę kupimy także w super- i hipermarketach. Zwracajmy uwagę na źródło ich pochodzenia, dobrze sięgać warzywa z upraw ekologicznych. Warto pamiętać, że sezon na czarną rzepę zaczyna się we wrześniu – ostatnie miesiące roku to najlepszy moment na kupowanie tego warzywa.

Jak odróżnić białą rzepę od białej rzodkiewki? To proste – korzeń rzepy jest okrągły, przypomina bulwę buraka lub selera, z kolei ten rzodkiewki jest podłużny.

Jak jeść czarną i białą rzepę?

Co zrobić z czarnej i białej rzepy? Przede wszystkim warto postawić na surówki z ich dodatkiem, ponieważ w surowej formie będą najbardziej bogate w prozdrowotne związki. Ale uwaga – osoby chorujące na schorzenia tarczycy powinny spożywać rzepę najlepiej po wstępnym ugotowaniu. W procesie gotowania zostaną z niej usunięte szkodliwe związki z rodzaju glukozynolanów, mogące niekorzystnie obniżać aktywność hormonów tarczycy.

Biała i czarna rzepa – przepisy

Oto kilka pomysłów na to, co można zrobić z rzepy.

Surówka z białej rzepy i jabłka

Składniki:

  • 1-2 białe rzepy
  • 1 jabłko
  • 1 nieduża biała cebula
  • 1 łyżka oleju (dowolnego roślinnego)
  • sok z połowy cytryny
  • przyprawy: sól, pieprz, tymianek

Wykonanie:

  1. Składniki umyj i obierz ze skóry.
  2. Zetrzyj na tarce rzepę i jabłko, cebulę drobno posiekaj.
  3. Składniki wymieszaj z oliwą oraz sokiem z cytryny.
  4. Dopraw i odstaw na kilka minut.

Surówka z czarnej rzepy, gruszki i czerwonej kapusty

Składniki:

  • 1-2 czarne rzepy
  • 1/4 główki czerwonej kapusty
  • 1/2 gruszki (twardej)
  • 1 nieduża czerwona cebula
  • 1 łyżka oleju (dowolnego roślinnego)
  • sok z połowy cytryny lub limonki
  • przyprawy: sól, pieprz, rozmaryn

Wykonanie:

  1. Składniki umyj i obierz ze skórki.
  2. Kapustę poszatkuj, gruszkę i rzepę zetrzyj na tarce, a cebulę drobno posiekaj.
  3. Wszystkie składniki połącz, skrop sokiem z cytryny, wymieszaj z oliwą i dopraw.

Smacznego!

 

Bibliografia:

  1. H. Kunachowicz, B. Przygoda, I. Nadolna, K. Iwano, Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wyd. wydanie II zmienione, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 509.
  2. K. Łyczkowski, Magia czarnej rzepy,  Cukrzyca a zdrowie
  3. E. Hallman, Wartość odżywcza i zawartość związków bioaktywnych w warzywach i owocach z produkcji ekologicznej, XII Forum Rolników Ekologicznych, 2014

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Brokuły jesienią – wartości odżywcze, właściwości. Jak je gotować?

Urozmaicaj i próbuj, czyli wegetariański tuning dnia

płatki śniadaniowe

7 „odchudzających” produktów, które… nie odchudzają!

pomidorki koktajlowe

Pomidory dostarczają mnóstwo dobra. Jaki jest twój ulubiony gatunek?

Dzień pod znakiem selera

Dzień pod znakiem selera! Najwyższa pora, żeby odczarować to niedoceniane warzywo

Jak zrobić własną miskę superodżywczych polifenoli? Podpowiada Michał Kot

Jak zrobić własną miskę superodżywczych polifenoli? Podpowiada Michał Kot

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Głęboki smak i duża oszczędność. We wrześniu jemy na pomarańczowo, fioletowo i czerwono

Mizuna (sałata japońska) – przepisy, właściwości, uprawa musztardowca w ogródku i na balkonie

Masz słabe, łamliwe paznokcie? Dietetyczka kliniczna wyjaśnia, jak możesz wzmocnić je dietą

Masz słabe, łamliwe paznokcie? Dietetyczka kliniczna wyjaśnia, jak możesz wzmocnić je dietą

Ogórkowe love, czyli 3 letnie przepisy z ogórkiem

Naleśniki ryżowe z kabaczkiem. Aromatyczne danie w sam raz na sierpień

Warzywa psiankowate – lista, właściwości zdrowotne, czy są bezpieczne

Lody z zielonego groszku. Obłędny smak, bajeczny kolor!

Słoiki z kiszonymi ogórkami

Kisisz ogórki w butelkach po napojach? To poważny błąd, przekonuje chemiczka Sylwia Majcher

fasolka szparagowa

Fasolka szparagowa rządzi! 3 przepisy na dania z tym warzywem w roli głównej

Przedawkowanie witaminy C – przyczyny, objawy, postępowanie

Grzyby na patelni

Garście pełne wiśni, porzeczek, jagód i kurek, ale nie tylko! Co jeść w lipcu, wymienia Sylwia Majcher

Witariańskie lato

Witariańskie lato. Poznaj trzy pomysły na warzywa i owoce

Jakie zmiany na cukinii są jadalne, a jakie nie? Wyjaśnia Jagna Niedzielska

Jakie zmiany na cukinii są jadalne, a jakie nie? Wyjaśnia Jagna Niedzielska

Konrad Budzyk: „Kiedy ktoś mówi, że chce być wege, ale nie ma czasu na stanie przy garach, to wymówka”

Sałatka warzywa w misce

Pomidor i ogórek to toksyczne połączenie? Ekspertki z „Czytamy Etykiety” rozwiewają wątpliwości

Witamina E a płodność - jaki jest między nimi związek? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Witamina E a płodność – jaki jest między nimi związek? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Chipsy warzywne – jak zrobić domowe chipsy z piekarnika?

×