Przejdź do treści

Rzepa biała i czarna – jak jeść, gdzie kupić, jakie mają wartości?

Rzepa biała i czarna – jak jeść, gdzie kupić, jakie mają wartości? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Co na śniadanie? Energetyczna granola z marchewką
Jak obniżyć indeks glikemiczny diety? Podpowiada dietetyczka
Jak obniżyć indeks glikemiczny diety? Podpowiada dietetyczka
Czy jedzenie ma płeć? Dietetyczka Sylwia Maksym wyjaśnia
„Karmię piersią, jem zdrowo”. Książka, którą powinna przeczytać każda świeżo upieczona mama!
Chleb
Nadwrażliwość na gluten – sprawdź, czy to masz

Rzepa biała i rzepa czarna to kuzynki powszechnie znanej wszystkim rzodkiewki. Co więcej, chociaż nie są tożsame, są też nazywane odpowiednio białą rzodkiewką i czarną rzodkiewką. Są to warzywa bardzo wartościowe i zdrowe, ale jednocześnie bardzo obecnie zapomniane. Tymczasem rzepę wykorzystywali już starożytni Grecy i Rzymianie!

Jak wygląda rzepa?

Rzepa nie występuje dziko, jest to typowa roślina uprawna, która pochodzi z Bliskiego Wschodu. Jadalną częścią rzepy jest korzeń – bardzo podobny do korzenia rzodkiewki, choć o barwie beżowo-białej (w przypadku białej rzepy) lub brunatno-fioletowej, a nawet niemalże czarnej (rzepa czarna). Charakterystyczna dla rzepy jest wysoka na 60-120 cm łodyga, która dość mocno się rozgałęzia. Z łodygi wyrastają pokryte włoskami listki.

Rzepa czarna i rzepa biała – wartości odżywcze

Rzepa należy do niskokalorycznych warzyw. 100 gramów korzenia zawiera tylko 33 kcal w tym ok. jednego grama białka, osiem gramów węglowodanów i śladową ilość tłuszczu. Większość masy korzenia stanowi woda – niemal 90 proc. surowca.

Rzepa to całkiem dobre źródło witamin i składników mineralnych, w tym:

  • witaminy C – 100 g korzenia rzepy pokrywa dzienne zapotrzebowanie na ten składnik w około 20 proc.,
  • miedzi – 100 g korzenia rzepy pokrywa dzienne zapotrzebowanie na ten składnik w około 11 proc.,
  • a także w mniejszym stopniu zawiera: witaminy z grupy B, potas, fosfor, jod.

Czarnej i białej rzepie przypisuje się właściwości: antyoksydacyjne, przeciwstarzeniowe, detoksykujące, odtruwające, przeciwreumatyczne, moczopędne, wiatropędne, a także przeciwdrobnoustrojowe i odkażające. Te ostatnie właściwości rzepa zawdzięcza zawartym w niej fitoncydom, czyli roślinnym odpowiednikom antybiotyków.

Ponadto rzepa ma wzmacniające działanie na cebulki włosów, dlatego często można spotkać ekstrakt z rzepy wśród składników kosmetyków do ich pielęgnacji. Bardzo popularnym produktem stosowanym przy wypadaniu włosów jest na przykład szampon z czarnej rzepy. Dodatkowo, zawarte w rzepie związki takie, jak rafanina czy rafanol działają przeciwłojotokowo. Dlatego też kosmetyki z ekstraktem z rzepy sprawdzą się również w dolegliwościach związanych ze skórą przetłuszczającą się.

Dwie sklepowe półki, na każdej z nich roi się od kosmetyków róznego rodzaju

Sok z czarnej rzepy – czy warto?

Dawniej sok z rzepy przygotowywany domowym sposobem wcierano w skórę głowy, by wzmocnić włosy i je odżywić. Nie bez powodu nasze babcie miały takie sposoby. Taka domowa kuracja może bardzo skutecznie poprawić (przedłużyć) żywotność włosów, wzmacniając je już u samej nasady. Mowa tu o kuracji zewnętrznej, ale i wypijanie soku z czarnej rzepy (lub białej) podziała równie korzystnie. Sok z rzepy można przygotować bardzo łatwo w domowym zaciszu. Wystarczy zetrzeć na tarce uprzednio umyte warzywo i odcisnąć całość przez gazę. Taki sok nie tylko będzie skuteczny dla odżywienia włosów, ale dodatkowo może mieć działanie pobudzające funkcjonowanie układu pokarmowego, żółciopędne i przeciw zaparciowe. Oczywiście wpłynie on też na poprawę aktywności układu immunologicznego. Sok z rzepy może też działać ogólnie wzmacniająco, a także polecany jest do codziennego (niewielkiego) stosowania przez chorych na reumatyzm czy też anemię. Pamiętaj jednak, by nie pić go w ilościach tak dużych, jak standardowe soki owocowe czy warzywne. Wystarczy codziennie przyjmować tylko parę łyżek soku rzepowego, a jeśli nawet taka ilość jest trudna do spożycia z uwagi na charakterystyczny smak – można dodać do soku odrobinę miodu.

Kiszone rzodkiewki - źródło probiotyków w pysznej postaci. Zdjęcie: masz.talerz

Gdzie kupić czarną i białą rzepę?

Te warzywa są dostępne na większości bazarów i targów owocowo-warzywnych. Rzepę kupimy także w super- i hipermarketach. Zwracajmy uwagę na źródło ich pochodzenia, dobrze sięgać warzywa z upraw ekologicznych. Warto pamiętać, że sezon na czarną rzepę zaczyna się we wrześniu – ostatnie miesiące roku to najlepszy moment na kupowanie tego warzywa.

Jak odróżnić białą rzepę od białej rzodkiewki? To proste – korzeń rzepy jest okrągły, przypomina bulwę buraka lub selera, z kolei ten rzodkiewki jest podłużny.

Jak jeść czarną i białą rzepę?

Co zrobić z czarnej i białej rzepy? Przede wszystkim warto postawić na surówki z ich dodatkiem, ponieważ w surowej formie będą najbardziej bogate w prozdrowotne związki. Ale uwaga – osoby chorujące na schorzenia tarczycy powinny spożywać rzepę najlepiej po wstępnym ugotowaniu. W procesie gotowania zostaną z niej usunięte szkodliwe związki z rodzaju glukozynolanów, mogące niekorzystnie obniżać aktywność hormonów tarczycy.

Biała i czarna rzepa – przepisy

Oto kilka pomysłów na to, co można zrobić z rzepy.

Surówka z białej rzepy i jabłka

Składniki:

  • 1-2 białe rzepy
  • 1 jabłko
  • 1 nieduża biała cebula
  • 1 łyżka oleju (dowolnego roślinnego)
  • sok z połowy cytryny
  • przyprawy: sól, pieprz, tymianek

Wykonanie:

  1. Składniki umyj i obierz ze skóry.
  2. Zetrzyj na tarce rzepę i jabłko, cebulę drobno posiekaj.
  3. Składniki wymieszaj z oliwą oraz sokiem z cytryny.
  4. Dopraw i odstaw na kilka minut.

Surówka z czarnej rzepy, gruszki i czerwonej kapusty

Składniki:

  • 1-2 czarne rzepy
  • 1/4 główki czerwonej kapusty
  • 1/2 gruszki (twardej)
  • 1 nieduża czerwona cebula
  • 1 łyżka oleju (dowolnego roślinnego)
  • sok z połowy cytryny lub limonki
  • przyprawy: sól, pieprz, rozmaryn

Wykonanie:

  1. Składniki umyj i obierz ze skórki.
  2. Kapustę poszatkuj, gruszkę i rzepę zetrzyj na tarce, a cebulę drobno posiekaj.
  3. Wszystkie składniki połącz, skrop sokiem z cytryny, wymieszaj z oliwą i dopraw.

Smacznego!

 

Bibliografia:

  1. H. Kunachowicz, B. Przygoda, I. Nadolna, K. Iwano, Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wyd. wydanie II zmienione, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 509.
  2. K. Łyczkowski, Magia czarnej rzepy,  Cukrzyca a zdrowie
  3. E. Hallman, Wartość odżywcza i zawartość związków bioaktywnych w warzywach i owocach z produkcji ekologicznej, XII Forum Rolników Ekologicznych, 2014

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Miruna – wartości odżywcze, właściwości. Czy miruna jest zdrowa?

Nowalijki – jeść czy się wystrzegać?

Durian – co to jest, właściwości, gdzie kupić?

Smoczy owoc – co to jest, jak jeść, jakie ma właściwości?

Pasternak – jak wygląda, właściwości, przepisy. Pasternak a pietruszka

Soczewica – wartości odżywcze, zastosowanie, przepisy

Bruschetta z zielonym groszkiem

Bruschetta z zielonym groszkiem. Śniadanie pełne witamin

Przyjmujesz antykoncepcję hormonalną? Sprawdź, jakie możesz mieć niedobory witamin i minerałów, i jak je uzupełnić

Przyjmujesz antykoncepcję hormonalną? Sprawdź, jakie możesz mieć niedobory witamin i minerałów, i jak je uzupełnić

Co jeść w styczniu? Buraki, seler, marchew… ale nie tylko! Co proponuje Sylwia Majcher?

Jak prawidłowo gotować warzywa? Podpowiadają ekspertki Czytamy Etykiety

Jak prawidłowo gotować warzywa? Podpowiadają ekspertki „Czytamy Etykiety”

Jedzenie, które leczy. Sprawdź, czego nie wiesz o żywności funkcjonalnej

Zielenina w środku zimy. Jak ją wprowadzić do diety?

kobieta nad morzem

Zdrowotne shoty. Co w nich siedzi i jakie mają działanie?

Rokitnik – naturalny sposób na przeziębienie. Jak go przyjmować, aby szybciej wyzdrowieć i wzmocnić odporność?

Czy to prawda, że domowy syrop z cebuli pomaga przy przeziębieniu?

Na co zwracać uwagę przy kupowaniu produktów ekologicznych? Tłumaczy Paulina Górska

Na co zwracać uwagę przy kupowaniu produktów ekologicznych? Tłumaczy Paulina Górska

Młody jęczmień – zdrowa moda

Młody jęczmień – zdrowa moda. Poznaj jego właściwości

Jak prawidłowo łączyć suplementy diety, witaminy i minerały? Farmaceutka Zofia Winczewska ma garść rad

Urozmaicaj i próbuj, czyli wegetariański tuning dnia

kobieta trzyma strzykawkę z igłą

Witamina B12 w zastrzykach – zalety, dawkowanie, efekty

Jak przechowywać warzywa i owoce latem oraz na zimę?

tymianek

Top 7 ziół na poprawę odporności. Pomogą przegnać przeziębienie i zwalczyć infekcję

Jesień to nie wymówka. Jedz zdrowo przez cały rok!

Kobieta w ciąży siedzi na kanapie

Suplementacja w ciąży. Rekomendacje na 2020 rok. Po które suplementy należy sięgnąć? Wyjaśnia farmaceutka

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 przepisów dla miłośników awokado

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

szklanka wody

Woda alkaliczna – co to jest? Poznaj opinie i przeciwwskazania

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?

5 największych kuchennych mitów

Dieta Ewy Dąbrowskiej – tak czy nie?

Na jakim tłuszczu smażyć?

Najzdrowszy olej do smażenia? Masło czy inny tłuszcz?