Przejdź do treści

Rzepa biała i czarna – jak jeść, gdzie kupić, jakie mają wartości?

Rzepa biała i czarna – jak jeść, gdzie kupić, jakie mają wartości? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Dlaczego tak lubimy jeść tosty z serem? Wyjaśnia biotechnolog Dawid Polak
Mama Chemik: „Odkrajanie spleśniałego kawałka owocu czy zdejmowanie kożuszka z wierzchu dżemu, a później zjadanie reszty, jest wielkim błędem”
3 przepisy na wrapy. Dla tych, którym znudziły się kanapki
Napój arbuzowy – twoje ciało podziękuje ci za tę chwilę wytchnienia
Wegańskie lody jaglano-truskawkowe. To prostsze, niż myślisz!

Rzepa biała i rzepa czarna to kuzynki powszechnie znanej wszystkim rzodkiewki. Co więcej, chociaż nie są tożsame, są też nazywane odpowiednio białą rzodkiewką i czarną rzodkiewką. Są to warzywa bardzo wartościowe i zdrowe, ale jednocześnie bardzo obecnie zapomniane. Tymczasem rzepę wykorzystywali już starożytni Grecy i Rzymianie!

Jak wygląda rzepa?

Rzepa nie występuje dziko, jest to typowa roślina uprawna, która pochodzi z Bliskiego Wschodu. Jadalną częścią rzepy jest korzeń – bardzo podobny do korzenia rzodkiewki, choć o barwie beżowo-białej (w przypadku białej rzepy) lub brunatno-fioletowej, a nawet niemalże czarnej (rzepa czarna). Charakterystyczna dla rzepy jest wysoka na 60-120 cm łodyga, która dość mocno się rozgałęzia. Z łodygi wyrastają pokryte włoskami listki.

Rzepa czarna i rzepa biała – wartości odżywcze

Rzepa należy do niskokalorycznych warzyw. 100 gramów korzenia zawiera tylko 33 kcal w tym ok. jednego grama białka, osiem gramów węglowodanów i śladową ilość tłuszczu. Większość masy korzenia stanowi woda – niemal 90 proc. surowca.

Rzepa to całkiem dobre źródło witamin i składników mineralnych, w tym:

  • witaminy C – 100 g korzenia rzepy pokrywa dzienne zapotrzebowanie na ten składnik w około 20 proc.,
  • miedzi – 100 g korzenia rzepy pokrywa dzienne zapotrzebowanie na ten składnik w około 11 proc.,
  • a także w mniejszym stopniu zawiera: witaminy z grupy B, potas, fosfor, jod.

Czarnej i białej rzepie przypisuje się właściwości: antyoksydacyjne, przeciwstarzeniowe, detoksykujące, odtruwające, przeciwreumatyczne, moczopędne, wiatropędne, a także przeciwdrobnoustrojowe i odkażające. Te ostatnie właściwości rzepa zawdzięcza zawartym w niej fitoncydom, czyli roślinnym odpowiednikom antybiotyków.

Ponadto rzepa ma wzmacniające działanie na cebulki włosów, dlatego często można spotkać ekstrakt z rzepy wśród składników kosmetyków do ich pielęgnacji. Bardzo popularnym produktem stosowanym przy wypadaniu włosów jest na przykład szampon z czarnej rzepy. Dodatkowo, zawarte w rzepie związki takie, jak rafanina czy rafanol działają przeciwłojotokowo. Dlatego też kosmetyki z ekstraktem z rzepy sprawdzą się również w dolegliwościach związanych ze skórą przetłuszczającą się.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Dwie sklepowe półki, na każdej z nich roi się od kosmetyków róznego rodzaju

Sok z czarnej rzepy – czy warto?

Dawniej sok z rzepy przygotowywany domowym sposobem wcierano w skórę głowy, by wzmocnić włosy i je odżywić. Nie bez powodu nasze babcie miały takie sposoby. Taka domowa kuracja może bardzo skutecznie poprawić (przedłużyć) żywotność włosów, wzmacniając je już u samej nasady. Mowa tu o kuracji zewnętrznej, ale i wypijanie soku z czarnej rzepy (lub białej) podziała równie korzystnie. Sok z rzepy można przygotować bardzo łatwo w domowym zaciszu. Wystarczy zetrzeć na tarce uprzednio umyte warzywo i odcisnąć całość przez gazę. Taki sok nie tylko będzie skuteczny dla odżywienia włosów, ale dodatkowo może mieć działanie pobudzające funkcjonowanie układu pokarmowego, żółciopędne i przeciw zaparciowe. Oczywiście wpłynie on też na poprawę aktywności układu immunologicznego. Sok z rzepy może też działać ogólnie wzmacniająco, a także polecany jest do codziennego (niewielkiego) stosowania przez chorych na reumatyzm czy też anemię. Pamiętaj jednak, by nie pić go w ilościach tak dużych, jak standardowe soki owocowe czy warzywne. Wystarczy codziennie przyjmować tylko parę łyżek soku rzepowego, a jeśli nawet taka ilość jest trudna do spożycia z uwagi na charakterystyczny smak – można dodać do soku odrobinę miodu.

Kiszone rzodkiewki - źródło probiotyków w pysznej postaci. Zdjęcie: masz.talerz

Gdzie kupić czarną i białą rzepę?

Te warzywa są dostępne na większości bazarów i targów owocowo-warzywnych. Rzepę kupimy także w super- i hipermarketach. Zwracajmy uwagę na źródło ich pochodzenia, dobrze sięgać warzywa z upraw ekologicznych. Warto pamiętać, że sezon na czarną rzepę zaczyna się we wrześniu – ostatnie miesiące roku to najlepszy moment na kupowanie tego warzywa.

Jak odróżnić białą rzepę od białej rzodkiewki? To proste – korzeń rzepy jest okrągły, przypomina bulwę buraka lub selera, z kolei ten rzodkiewki jest podłużny.

Jak jeść czarną i białą rzepę?

Co zrobić z czarnej i białej rzepy? Przede wszystkim warto postawić na surówki z ich dodatkiem, ponieważ w surowej formie będą najbardziej bogate w prozdrowotne związki. Ale uwaga – osoby chorujące na schorzenia tarczycy powinny spożywać rzepę najlepiej po wstępnym ugotowaniu. W procesie gotowania zostaną z niej usunięte szkodliwe związki z rodzaju glukozynolanów, mogące niekorzystnie obniżać aktywność hormonów tarczycy.

Biała i czarna rzepa – przepisy

Oto kilka pomysłów na to, co można zrobić z rzepy.

Surówka z białej rzepy i jabłka

Składniki:

  • 1-2 białe rzepy
  • 1 jabłko
  • 1 nieduża biała cebula
  • 1 łyżka oleju (dowolnego roślinnego)
  • sok z połowy cytryny
  • przyprawy: sól, pieprz, tymianek

Wykonanie:

  1. Składniki umyj i obierz ze skóry.
  2. Zetrzyj na tarce rzepę i jabłko, cebulę drobno posiekaj.
  3. Składniki wymieszaj z oliwą oraz sokiem z cytryny.
  4. Dopraw i odstaw na kilka minut.

Surówka z czarnej rzepy, gruszki i czerwonej kapusty

Składniki:

  • 1-2 czarne rzepy
  • 1/4 główki czerwonej kapusty
  • 1/2 gruszki (twardej)
  • 1 nieduża czerwona cebula
  • 1 łyżka oleju (dowolnego roślinnego)
  • sok z połowy cytryny lub limonki
  • przyprawy: sól, pieprz, rozmaryn

Wykonanie:

  1. Składniki umyj i obierz ze skórki.
  2. Kapustę poszatkuj, gruszkę i rzepę zetrzyj na tarce, a cebulę drobno posiekaj.
  3. Wszystkie składniki połącz, skrop sokiem z cytryny, wymieszaj z oliwą i dopraw.

Smacznego!

 

Bibliografia:

  1. H. Kunachowicz, B. Przygoda, I. Nadolna, K. Iwano, Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wyd. wydanie II zmienione, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 509.
  2. K. Łyczkowski, Magia czarnej rzepy,  Cukrzyca a zdrowie
  3. E. Hallman, Wartość odżywcza i zawartość związków bioaktywnych w warzywach i owocach z produkcji ekologicznej, XII Forum Rolników Ekologicznych, 2014

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jakie zmiany na cukinii są jadalne, a jakie nie? Wyjaśnia Jagna Niedzielska

Jakie zmiany na cukinii są jadalne, a jakie nie? Wyjaśnia Jagna Niedzielska

Sałatka warzywa w misce

Pomidor i ogórek to toksyczne połączenie? Ekspertki z „Czytamy Etykiety” rozwiewają wątpliwości

Witamina E a płodność - jaki jest między nimi związek? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Witamina E a płodność – jaki jest między nimi związek? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Chipsy warzywne – jak zrobić domowe chipsy z piekarnika?

Wyrzucasz liście tych warzyw do kosza? Zupełnie niepotrzebnie. To prawdziwa skarbnica witamin!

Kroplówki witaminowe – na czym polegają i ile kosztują? Czy to bezpieczne?

Z kiszonkami lepiej nie przesadzać! Eksperci z Dietetyki #NieNaŻarty wyjaśniają dlaczego

Z kiszonkami lepiej nie przesadzać! Eksperci z „Dietetyki #NieNaŻarty” wyjaśniają, dlaczego

Słyszałaś o oleju z poziomki? Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu odkryli, że jest skarbnicą witamin

Słyszałaś o oleju z poziomki? Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu odkryli, że jest skarbnicą witamin

Brudna Dwunastka i Czysta Piętnastka / istock

Brudna Dwunastka i Czysta Piętnastka 2022 ogłoszone. Które warzywa i owoce są najbardziej zanieczyszczone, a po które warto sięgać?

Rzodkiewka

Kiedy jeść nowalijki? I dlaczego jeszcze nie teraz? Wyjaśnia Sylwia Majcher

Jak długo trzeba brać suplementy, żeby zauważyć rezultaty?

Kwas foliowy – nie tylko dla kobiet w ciąży

"Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego" - podkreśla farmeceutka. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

„Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego” – podkreśla Zofia Winczewska. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

Marchewka

Marzec nadszedł, czyli sięgnij po nowalijki!

kobieta myje warzywa w zlewie

7 warzyw, które warto jeść zimą. Sprawdź, czy nie zapominasz włączać ich do codziennej diety

Suszone owoce

Suszone owoce – wartości odżywcze, indeks glikemiczny. Jak suszyć owoce?

Flawonoidy w pomidorach koktajlowych

Flawonoidy – czym są, gdzie występują, rola w diecie

Pieczone buraki z sałatką

Pieczenie buraków – sposoby pieczenia i przepisy

Naturalny ketchup

Naturalny ketchup – zdrowszy niż pomidor!

Jak pić herbatę z cytryną, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia chemiczka

Jak pić herbatę z cytryną, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia chemiczka Sylwia Bogdan

Czy paczkowane, umyte sałaty gotowe do spożycia to na pewno samo zdrowie? Odpowiada Jagna Niedzielska

Czy paczkowane sałaty gotowe do spożycia to na pewno samo zdrowie? Odpowiada Jagna Niedzielska

pomidory, czosnek. Warzywa na jesień

Dieta na jesień. Co warto mieć na talerzu?

Brokuły gotowane na parze

Gotowanie na parze – zalety i potrzebne urządzenia

Czy można jeść pomidory w Hashimoto?

Masz Hashimoto albo problemy jelitowe? Ogranicz w swojej diecie pomidory

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Kobieta

Czy organizm może nie tolerować kawy? Sprawdziłyśmy!

Pokrojone buraki

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

Bilans wodny - picie wody / istock

Bilans wodny. Co wlicza się w dzienną podaż płynów? Dietetyczka wyjaśnia

18 przepisów dla miłośników awokado

Melon – odmiany i właściwości zdrowotne. Jak jeść melona?

×