Przejdź do treści

Oleje roślinne – tłusto nie znaczy niezdrowo

olej
Oleje roślinne - tłusto nie znaczy niezdrowo Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Rozsmakuj się w comfort food! Co to takiego i dlaczego jest wyjątkowe?
Jak cukier wpływa na mózg, wygląd i odporność?
Co cukier robi z twoim wyglądem, psychiką i odpornością?
Jak przechowywać owoce jagodowe? Podpowiada Jagna Niedzielska
Jak przechowywać owoce jagodowe? Podpowiada Jagna Niedzielska
Soja – właściwości, zastosowanie i sposoby przyrządzania
Sezam
Salmonella w partii sezamu znanej marki. GIS wydał ostrzeżenie

Olej rzepakowy, lniany, a może kokosowy? Dziś pod lupę wezmę tłuszcze roślinne. Co jest takiego w tłuszczu, że nie powinniśmy pozbywać się go całkowicie z diety? Czy zawsze tłuszcz roślinny jest synonimem lepszego wyboru? Zdrowe tłuszcze – czy to jest w ogóle możliwe?

Strasznie się denerwuję, gdy czytam kolejny artykuł wychwalający cudowne właściwości oleju kokosowego. Trudno mi także jako dietetykowi przełknąć modę na białkowo-tłuszczowe (w odsłonie np. jaja na bekonie) posiłki. Spróbuję uporządkować wiedzę o tłuszczach. Może przekonacie się do awokado zamiast masła, orzechy na stałe zagoszczą w waszym życiu jako przekąska, a siemię lniane będzie nieodłącznym elementem porannej owsianki? Zacznijmy od podstaw.

Jak zbudowany jest tłuszcz?

Tłuszcze możemy podzielić m.in. na te pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, ale także ze względu na ich budowę – czyli obecność lub brak wiązań podwójnych w kwasach tłuszczowych (wchodzących w skład cząsteczki tłuszczu). Wiem, trochę powtórka z lekcji chemii, ale musimy przez to szybko i bezboleśnie przebrnąć.

Kwasy tłuszczowe nienasycone (zawierają wiązania podwójne) występują głównie w tłuszczach roślinnych, natomiast nasycone w produktach odzwierzęcych (jak smalec, słonina czy masło). Wiązań podwójnych może być więcej niż jedno, dlatego mówi się o kwasach tłuszczowych wielonienasyconych. To przez wiązania chemiczne tłuszcze roślinne zwykle w temperaturze pokojowej są ciekłe, a tłuszcze zawierające wiązania pojedyncze (kwasy tłuszczowe nasycone) mają postać stałą.

Po co jeść tłuszcze?

Niby proste pytanie, ale czy znacie na nie odpowiedź? Tłuszcz to skoncentrowane źródło energii – czyli w małej objętości mamy dosyć dużo kcal. To sprawia, że możemy go nazwać najbardziej kalorycznym składnikiem żywności. Jeden gram cukru to 4 kcal, tak samo białka. Tłuszcz to 9 kcal. Ale tłuszcz to nośnik smaku. Nic dziwnego, że smażone potrawy często bardziej wam smakują niż gotowane czy pieczone.

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, np. EPA i DHA (których organizm nie potrafi sam wytworzyć i musi dostarczyć je wraz z żywnością), wykorzystywane są do produkcji hormonów, a także uczestniczą w regulacji różnorodnych procesów w komórkach. Odpowiednia podaż dobrej jakości tłuszczów wpływa na kondycję skóry i włosów. Tłuszcz to także nośnik witamin A, D, E, K – jest niezbędny do ich prawidłowego wchłaniania. Tłuszcze trzeba więc jeść, to bezsprzeczna podstawa myślenia o zdrowej diecie.

Dlaczego warto wybierać tłuszcze roślinne?

Bo to najzdrowsza grupa tłuszczów! Nie zawierają cholesterolu, mają niewiele niekorzystnych dla zdrowia kwasów tłuszczowych nasyconych, a co niezwykle ważne – są bogactwem nienasyconych kwasów tłuszczowych. Chcesz zadbać o swoje serce? Jedz tłuszcze roślinne. To tłuszcze nasycone podwyższają stężenie cholesterolu LDL będącego głównym czynnikiem rozwoju chorób układu krążenia! Polskie Towarzystwo Badań nad Miażdżycą, Instytut Żywności i Żywienia, a także Światowa Organizacja Zdrowia – WHO – oraz Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności – EFSA (i nie wymieniłam wszystkich instytucji) – podkreślają potrzebę ograniczania spożycia tłuszczów nasyconych i zwiększania spożycia nienasyconych.

Tłuszczów roślinnych jest ogromny wybór: olej rzepakowy, z siemienia lnianego, sojowy, z pestek słonecznika czy dyni, oliwa z oliwek. Jak zwykle jestem zwolennikiem teorii, że im mniej przetworzony produkt, tym lepiej, dlatego polecam, aby częściej zajadać awokado, zmielone nasiona siemienia lnianego, orzechy czy oliwki zamiast czystej oliwy. Oprócz zdrowego tłuszczu znajdziemy w nich witaminy, minerały i błonnik.

Bergamotka jest skarbnicą witaminy A i C

Olej kokosowy – dlaczego ten tłuszcz roślinny jest niezdrowy?

Jeżeli włożycie do lodówki olej kokosowy i oliwę z oliwek, to co się stanie? Olej kokosowy zmieni swoją konsystencję i stanie się tłuszczem stałym (już w temperaturze pokojowej jest półpłynną mazią), a oliwa niezmiennie będzie płynna. To taki prosty eksperyment pokazujący, że w oleju kokosowym znajdziemy dużo tłuszczów nasyconych, tych samych co w produktach odzwierzęcych.

A jak już napisałam na początku, tłuszcze nasycone powinniśmy w diecie ograniczać, a nie się nimi zajadać codziennie. Tak robią niektórzy moi klienci, którzy uwierzyli w lecznicze działanie oleju kokosowego. Nie dajcie się nabić w butelkę, nauczcie się weryfikować informacje krążące w internecie, telewizji czy prasie, chroniąc własne zdrowie.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Bulletproof coffee – kawa idealna przed treningiem i dla osób z nadwagą

Tłuszcze na dzień dobry, czyli jak dać sobie kopa energetycznego na śniadanie?

Na jakim tłuszczu smażyć?

Najzdrowszy olej do smażenia? Masło czy inny tłuszcz?

Olej kokosowy – właściwości i zastosowanie w kosmetyce

5 nieoczywistych zastosowań oleju kokosowego

Olej kokosowy – jakie jest jego zastosowanie w kosmetyce? Jakie ma właściwości?

kobieta smażąca jedzenie

Najlepsze i najgorsze oleje. Gdzie się znajdują?

Olej kokosowy / istockphoto

Olej kokosowy nie jest dobry na wszystko i dla każdego. Obalamy najpopularniejsze mity

Kokos

Olej kokosowy– właściwości, zastosowanie, w kuchni, w kosmetyce, na skórę

3 pomysły na olej kokosowy. Do czego warto go wykorzystać?

Olej kokosowy – kosmetyk, lek i suplement

Olej kokosowy – kosmetyk, lek i suplement

Olej kokosowy - zdrowy tłuszcz

Olej kokosowy – zdrowy tłuszcz

Dobre i złe tłuszcze - jak wybierać?

Dobre i złe tłuszcze – jak wybierać?

Chinina – co to jest, właściwości i skutki uboczne, cena

Kawa filtrowana, po turecku czy z french pressu? Dietetyk podpowiada, w jaki sposób ją przygotowywać, żeby uniknąć wzrostu poziomu "złego" cholesterolu

Kawa filtrowana, po turecku czy z french pressu? Dietetyk podpowiada, w jaki sposób ją przygotowywać, żeby uniknąć wzrostu poziomu „złego” cholesterolu

Płatki owsiane – wartości odżywcze, właściwości, jak zrobić?

Papaja – wartości odżywcze, właściwości, jak jeść

Bób - jak gotować, żeby go nie zmarnować?

„Nigdy w kulinarnym życiu nie róbcie tego bobowi”. Sylwia Majcher wyjaśnia, jak gotować bób, żeby go nie zmarnować

Miechunka (Physalis) – charakterystyka i właściwości

Dekstroza – czym jest, gdzie występuje i jakie ma działanie?

Napój, sok czy nektar – co jest zdrowsze?

5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Chia fresca - lemoniada z nasionami chia

Chia fresca – lemoniada z nasionami chia. Na upały idealna!

Surimi – powstawanie, skład, właściwości i przepisy

Sadzone jajka na patelni

Śniadanie to najważniejszy posiłek w ciągu dnia? Niekoniecznie. Takich mitów jest więcej

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

18 przepisów dla miłośników awokado

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

szklanka wody

Woda alkaliczna – co to jest? Poznaj opinie i przeciwwskazania

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

Buddha bowl – najpiękniejsza miska świata. Pięknie wyglądający posiłek, bogaty w witaminy i wartości odżywcze

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

Dieta Ewy Dąbrowskiej – tak czy nie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

oliwa

Wysoki cholesterol? Oto 6 produktów obniżających cholesterol