Przejdź do treści

Masło wcale nie jest takie złe, jak wszyscy o nim mówią. Lek. Katarzyna Świątkowska wyjaśnia, dlaczego

Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Jak możesz sobie sama poradzić z refluksem i zgagą? Kamil Kozakowski podpowiada, jakie ćwiczenia mogą być pomocne
Antocyjany – dużo się o nich mówi, ale wiesz, czym właściwie są i dlaczego są tak ważne? Wyjaśnia Michał Kot
Kiszona kapusta to nie tylko świetne panaceum na przeziębienie. Poznaj jej inne właściwości!
Złota owsianka z kurkumą – pyszny patent na lepszą odporność
Co jeść (a czego nie), żeby zasnąć?

– Wiele osób, smarując kanapkę masłem, nie zastanawia się wcale nad tym, czy to jest zdrowe i co na to powiedziałby kardiolog. Ważne dla nich jest, żeby było smacznie. I to jest OK. To się jednak zmienia, jeśli dopadnie kogoś nadciśnienie, „wieńcówka”, cukrzyca itp. – mówi lek. Katarzyna Świątkowska. Ostatni post lekarki wywołał wiele reakcji. Jak w końcu jest z tym masłem? 

Najczęściej, gdy po zdiagnozowaniu nadciśnienia, choroby wieńcowej czy cukrzycy trafiamy do lekarza, by porozmawiać z nim o ewentualnych zmianach dotyczących naszego sposobu odżywiania, słyszymy: „koniecznie musi pani zrezygnować z tłuszczów nasyconych”.

Czym są?

– Nazywamy je „nasyconymi”, ponieważ wiązania między ich cząsteczkami są nasycone wodorem. To sprawia, że w temperaturze pokojowej mają postać stałą. Bogate w nie masło, smalec, po pobycie w lodówce nabierają takiej konsystencji, że trzeba je kroić nożem.

Przez dziesięciolecia były poddawane miażdżącej krytyce, obwiniane o przyczynianie się do zawałów, udarów, ogólnie – miażdżycy. Autorytety medyczne/dietetyczne zachęcały, by zastąpić je olejami, czyli tłuszczami NIEnasyconymi.

(Tłuszcze NIEnasycone = oleje roślinne , m.in. sojowy, słonecznikowy, rzepakowy, mają inne, wysycone wiązania w cząsteczkach, co sprawia, że po wyjęciu z lodówki nadal mają płynną konsystencję) – pisze lekarka Świątkowska.

Przeterminowana żywność / unsplash

Jak mówi jednak ekspertka – masło wraca jednak do łask. I dodaje, że to kolejny przykład tego, jak niekiedy oficjalne rekomendacje różnią się od wyników aktualnych dowodów naukowych.

– W świetle badań, tłuszcze nasycone są neutralne, czyli ani dobre, ani złe dla serca,
a zarzuty wobec nich były formułowane na podstawie badań, które okazały się nierzetelnie przeprowadzone.

Zacznijmy od początku. Skąd wzięła się taka brzydka opinia o maśle? Masło jest bogate w tłuszcze nasycone. A one podnoszą poziom „złego” cholesterolu LDL.

To był tok rozumowania: Cholesterol jest składnikiem blaszek miażdżycowych => spożywanie tłuszczów nasyconych podnosi poziom cholesterolu we krwi => a uważa się oficjalnie, że za wysoki poziom cholesterolu przyspiesza rozwój miażdżycy.
Choć, przyznajmy, że w 2019 roku nie jest to takie proste, wokół tej kwestii wśród naukowców toczy się coraz bardziej zagorzała dyskusja – wyjaśnia specjalistka.

I opisuje „Badanie Siedmiu Krajów” z 1970 r.

– Ogromną rolę w powstaniu obecnych zaleceń odegrało też słynne „Badanie Siedmiu Krajów”, które opublikował w 1970 roku znany analityk żywieniowy Ancel Keys.

Porównał zdrowie i dietę 12 700 mężczyzn w średnim wieku we Włoszech, Grecji, Jugosławii, Finlandii, Holandii, Japonii i Stanach Zjednoczonych i wysnuł wniosek: w populacjach spożywających duże ilości tłuszczów nasyconych (mięso, tłusty nabiał), zdarza się więcej zgonów z powodu chorób serca. Jest tutaj pewien problem. W analizie w „Badaniu Siedmiu Krajów” nie wziął pod uwagę tych regionów, w których ludzie spożywali dużo tłuszczu zwierzęcego, ale choroby serca nie były za częste.

Zignorował dane z krajów, w których spożycie tłuszczu było niskie, ale wskaźnik chorób serca wysoki (Chile). Keys miał dostęp do większej bazy danych dotyczących diety i śmiertelności w 22 krajach. Dlaczego wybrał tylko siedem z nich, które poparły tę teorię, na zawsze pozostanie tajemnicą.

Choć, faktycznie, potem w późniejszych analizach, po wzięciu pod uwagę danych ze wszystkich 22 krajów, zauważono, że nie tyle tłuszcz, co większe spożycie białka zwierzęcego zwiększało choroby serca – opisuje.

Monika Prześlakowska

Badanie z 1970 r. nie jest jedynym, które przytacza lek. Świątkowska. Specjalistka w swoim poście prezentuje wyniki wielu badań, które wskazują na to, że nawet osoby zmagające się z chorobami serca nie muszą rezygnować z masła.

– W renomowanym piśmie BMJ (kiedyś znanym jako w British Medical Journal) w 2015 roku ukazała się metaanaliza, w której przyjrzano się dowodom z randomizowanych badań, które były znane, ale totalnie zignorowane przez ówczesny świat naukowy w momencie wydawania zaleceń, by ograniczyć tłuszcze nasycone. Sześć randomizowanych badań kontrolnych dostępnych w tamtym czasie wcale nie wykazało szkodliwości tłuszczów nasyconych wobec serca i naczyń – wymienia lekarka.

Aktualne zalecenia dietetyczne

Jakie są aktualne zalecenia dietetyczne dotyczące spożywania masła, tłustego mleka i innych produktów o dużej zawartości tłuszczów nasyconych? – Są one oparte na założeniach teoretycznych, a nie na faktycznych skutkach zdrowotnych. Istnieją nowe dowody sugerujące, że tłuszcze z produktów mlecznych (masło, sery żółte) mogą odgrywać rolę ochronną – wymienia lekarka.

Specjalistka wymienia także badanie PURE (z j. ang. Prospective Urban Rural Epidemiology)

– Jest jednym z największych badań dietetycznych w historii. Wyniki opublikowane w 2017 roku wstrząsnęły światem naukowym. Oceniano dietę 135 315 pacjentów z 18 krajów na pięciu kontynentach przez 7,4 roku. Wysokie spożycie węglowodanów zwiększało całkowitą śmiertelność. Wysokie spożycie tłuszczu wiązało się z niższym ryzykiem zgonu. I teraz najlepsze: wyższe spożycie tłuszczów nasyconych (czyli-też masła) było związane z 21% niższym ryzykiem udaru mózgu.

Oj, totalna sprzeczność z aktualnymi zaleceniami… (…) Nie stwierdzono ŻADNEGO ZWIĄZKU pomiędzy wyższym spożyciem masła, a wzrostem śmiertelności, ilości chorób układu krążenia, cukrzycy – dodaje.

Podsumowując, w świetle aktualnych badań masło jest dobrym produktem. – Nie ma więc sensu rezygnować z niego i „przestawiać się” na drogie, reklamowane, smarowidła masłopodobne – mówi lek. Świątkowska.

 

Produkt zawierający cholesterol hdl

Wymienia także inne plusy spożywania tłuszczów nasyconych:

  • Tłuszcze nasycone, szczególnie te w nabiale, mają neutralny lub nawet pozytywny wpływ na zdrowie sercowo-naczyniowe.
  • Istnieją sugestie, że spożycie żółtych serów (bogatych w tłuszcze nienasycone) może się wiązać ze zmniejszonym ryzykiem udaru i choroby wieńcowej.
  • Pełnotłusty nabiał zawiera bioaktywne cząsteczki.
  • Ludzie z wyższym stężeniem w ciele tłuszczów, które mamy w mleku przeżuwaczy, rzadziej cierpią na otyłość brzuszną, mają tkanki bardziej wrażliwe na insulinę, rzadziej zapadają na cukrzycę II typu, mają mniej stłuszczoną wątrobę stłuszczoną, a w ich ciele krąży mniej substancji mówiących o stanach zapalnych.

Może warto o tym pamiętać, gdy następnym razem zrezygnujesz z masła na kanapce?

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Boli cię głowa po zjedzeniu jogurtu? Sprawdź jego skład - radzi chemiczka Sylwia Bogdan

Boli cię głowa po zjedzeniu jogurtu? Sprawdź jego skład – radzi chemiczka Sylwia Bogdan

Masło ghee – właściwości, zastosowanie i przepis

Masło czosnkowe - przepis i pomysły na dania

Masło czosnkowe – jak zrobić i do czego dodawać?

Kiełki lucerny – właściwości, wartości odżywcze, hodowla

Bulletproof coffee – kawa idealna przed treningiem i dla osób z nadwagą

Miruna – wartości odżywcze, właściwości. Czy miruna jest zdrowa?

Ciastka

Rozporządzenie Komisji Europejskiej: koniec z produktami, które mają za dużo tłuszczów trans

Durian – co to jest, właściwości, gdzie kupić?

Co ty wiesz o serach? Przedstawiamy gatunki serów i mówimy, z czym to się je

Negatywnie wpływa na odporność, zaśluzowuje, zwiększa produkcję insuliny? Fakty i mity dotyczące nabiału

Masło czekoladowe – zdrowe, bo domowe!

Masło czekoladowe – zdrowe, bo domowe!

Laktoza – co to jest i w jakich produktach się znajduje?

Kobieta nietolerująca laktozy

Nietolerancja laktozy – przyczyny, objawy i leczenie

owoce

Kwas gamma-linolenowy GLA – działanie, źródła, niedobór

siemię lniane

Kwas alfa-linolenowy (ALA) – rola, źródła, skutki niedoboru

Lubisz mleko? Sprawdź, jak wpływa na twoje zdrowie

Czy można mrozić masło? Jak się do tego zabrać?

Spożywanie nabiału może chronić przed cukrzycą typu 2 i nadciśnieniem tętniczym.

Spożywanie nabiału może chronić przed cukrzycą typu 2 i nadciśnieniem tętniczym. „Przy braku przeciwwskazań nie należy wykluczać go z diety” – mówi dietetyk kliniczny Klaudia Wiśniewska

Kwasy omega-6 i omega-3 - w jakich produktach je znajdziesz?

Kwasy omega-6 i omega-3 – w jakich produktach je znajdziesz?

Zawsze zapominasz o wyjęciu masła z lodówki? Ten trik ci się spodoba

Kefir na noc? Poznaj kefir z grzybka tybetańskiego

Kefir na noc? Poznaj kefir z grzybka tybetańskiego

Tłuszcze trans zakazane!

Tłuszcze trans – co to, gdzie występują, czy są zdrowe?

dziewczyna w w rzepaku

Kwitnące pola rzepaku robią furorę w sieci. Czy wiesz, jaką furorę rzepak zrobi na twoim talerzu?

Mleko w proszku

Mleko w proszku – skład i zastosowanie. Jakie są jego wady i zalety?

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

18 przepisów dla miłośników awokado

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

12 przepisów na sałatki wigilijne

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

5 największych kuchennych mitów

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać