Przejdź do treści

Marchewka – jakie ma witaminy? Jak przyrządzić marchew?

Marchewka - jakie ma witaminy? Jak przygotować marchew? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Balon
Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom
Pasta z czerwonej fasoli z rodzynkami /fot. Marta Dymek, Jadłonomia
Strączkowe na słodko i na wytrawnie. 3 świetne przepisy od Marty Dymek, autorki kultowej Jadłonomii
Największe grzechy śniadaniowe – jakie popełniamy najczęściej?
Jak odmrażać żywność, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia Jagna Niedzielska
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli

Marchewka to jedno z najczęściej spożywanych warzyw. Jest jednym z pierwszych warzyw pojawiających się w diecie niemowląt, wspomaga wzrok, sprzyja powstawaniu pięknej opalenizny, reguluje trawienie. Marchewka ma ponadto wszechstronne zastosowanie w kuchni – surówka z marchewki i jabłka, marchewka z groszkiem, świeży sok z marchewki goszczą często na naszych stołach. Jakie witaminy zawiera marchew i jak najlepiej ją przyrządzać?

Marchewka – wartości odżywcze

Chińscy dietetycy uważają marchewkę za jeden z ośmiu najcenniejszych produktów spożywczych, Francuzki mawiają, że to najlepszy i najtańszy kosmetyk, a Portugalczycy przepadają za marchewkowymi dżemami. Na całym świecie znanych jest 60 odmian tego warzywa, w tym białe, żółte, fioletowe i czarne, ale zdecydowanie największą gwiazdą jest pomarańczowa, którą w XVII wieku wyhodowali Holendrzy. O dobroczynnym wpływie jedzenia marchewki na ludzki organizm opowiada Paulina Jamrozik, dietetyk kliniczna z Poradni Dietetycznej MEDIS zajmująca się projektami naukowymi w Katedrze Chorób Wewnętrznych UJ.

Czym wyróżnia się marchewka? Wartości odżywcze tego warzywa są naprawdę imponujące, podobne jak jej korzystny wpływ na organizm. Jakie witaminy zawiera marchewka? Zawiera witaminy C, A, E, z grupy B, witaminę K.

Marchewka zjadana regularnie działa rozkurczowo na naczynia krwionośne i obniża poziom cholesterolu, blokuje rakotwórczy benzopiren znajdujący się w dymie tytoniowym, działa przeciwpasożytniczo i pobudza do pracy układ moczowy.

Marchewka na zaparcia

– Dzięki dużej zawartości błonnika wpływa na regulację trawienia i pomaga zwalczać zaparcia. Gotowana zawiera mniej błonnika, jest więc łatwiejsza do strawienia i świetnie łagodzi podrażnienia żołądka. Zupy z gotowanej marchewki dobrze sprawdzają się przy biegunkach – dodaje dietetyk.

Surowa marchewka na zaparcia to doskonały sposób na leczenie tej uciążliwej dolegliwości. Według naukowców z amerykańskiego Uniwersytetu Arkansas marchewka po obróbce termicznej zyskuje na właściwościach antyoksydacyjnych, bo ilość przeciwutleniaczy wzrasta w niej aż o jedną trzecią. Ale uwaga, razem z nimi skacze indeks glikemiczny (dla surowej marchewki wynosi 30, gotowana ma już 80), co oznacza, że podana na ciepło dużo szybciej zwiększa stężenie glukozy w twojej krwi.

– Z tego względu osoby cierpiące na cukrzycę, zmagające się z nadwagą czy nadciśnieniem powinny spożywać marchewkę głównie na surowo – potwierdza nasz ekspert.

marchew

Marchewka kontra miażdżyca

Dzięki obecności pektyn, marchewka może redukować poziom cholesterolu we krwi, stanowiąc cenną profilaktykę miażdżycy i jej powikłań. Flawonoidy działają rozkurczająco na ściany naczyń krwionośnych, przyczyniając się do usprawnienia przepływu krwi przez naczynia wieńcowe. Dlatego po marchewkę powinny często sięgać osoby narażone na rozwój nadciśnienia, miażdżycy i choroby wieńcowej.

Marchewka – witaminy potrzebne oczom i skórze

Marchewka to bardzo bogate źródło witaminy A, która kryje się w niej pod postacią beta-, alfa-karotenu i innych karotenoidów (więcej znajdziesz jej tylko w tranie i wątróbce). Zjadając już 100 g marchewki, dostarczasz swojemu organizmowi aż poczwórnej dziennej dawki tej witaminy. Jednak by doświadczyć jej dobroczynnego działania, nie wystarczy tylko zjeść pomarańczowy korzeń czy wypić wyciśnięty z niego sok.

– Witamina A ma między innymi wpływ na zdrowie naszych oczu, obniża poziom cholesterolu, zwiększa odporność, usuwa wolne rodniki, korzystnie działa na serce i prawidłowy rozwój i funkcjonowanie błon komórkowych – wyjaśnia nasz ekspert. – Zawarty w marchwi beta-karoten jest w naszej wątrobie przetwarzany na witaminę A, która jest rozpuszczalna w tłuszczach. Oznacza to, że musimy razem z marchewką spożyć tłuszcz, bo inaczej nie „przerobimy” beta-karotenu na witaminę.

– Beta-karoten zawarty w marchewce chroni nas przed nowotworami skórnymi, więc warto wprowadzić to warzywo do diety, zwłaszcza gdy jesteśmy wystawieni na większą ekspozycję słoneczną – mówi Paulina Jamrozik. – Ma także działanie przeciwutleniające i bierze udział w walce z wolnymi rodnikami, które wpływają na starzenie się skóry. W pewnym stopniu marchewka także ożywia koloryt cery, jak wszystkie warzywa, które zawierają naturalne barwniki, zwłaszcza o barwie od żółtej do czerwonej.

Marchewka – zastosowanie w kosmetyce

Wypijając szklankę soku (z odrobiną tłuszczu) dziennie, możesz kompleksowo zadbać o nienaganny wygląd – witamina A reguluje pracę gruczołów łojowych i wpływa na regenerację naskórka. O jej dobroczynnych właściwościach wie od dawna przemysł kosmetyczny, który przerabia marchewkę na kremy i olejki. Doskonale sprawdza się marchewka na opalanie. Wyciągi z jej korzenia znajdziesz w preparatach przeciwzmarszczkowych, kremach pielęgnujących opaleniznę i odżywczych maseczkach. W kosmetyce przydają się także nasiona dzikiej marchwi – wytwarzany z nich olejek używany jest do masażu, bo działa nawilżająco i odżywczo. I zawiera witaminę E (która neutralizuje wolne rodniki powodujące starzenie się skóry) oraz tokoferol, który wspomaga skórę regenerującą się po zbytniej ekspozycji na słońce. Witaminy A i E rozpuszczają się w tłuszczach, marchewka powinna być zatem spożywana ze źródłem tłuszczów. Dodawaj do marchewkowych surówek odrobinę oliwy, a sok zakąszaj garścią orzechów. Za takie menu będzie ci wdzięczna także skóra.

Chcesz na własnej skórze przetestować domowe kosmetyki z marchewki? Wystarczy zblendować ugotowaną marchewkę z jogurtem, aby uzyskać odżywczą maskę na twarz. A marchewka zblendowana z oliwą z oliwek to świetna maska na włosy.

Jak przechowywać marchewkę?

Ponieważ marchewka szybko gromadzi toksyny pochodzące z nawozów sztucznych czy zanieczyszczonej gleby, najlepiej kupować ją u sprawdzonych dostawców lub w sklepach z żywnością ekologiczną. Każdą należy porządnie wyszorować i spłukać wrzącą wodą. Nie kupuj obranej, pokrojonej ani uszkodzonej marchewki, bo na tej ostatniej rozmnażają się drobnoustroje. Wybieraj marchewkę najbardziej pomarańczową (ma wyższą zawartość beta-karotenu), z jasnymi, nie zwiędniętymi liśćmi. Korzenie z większym rdzeniem będą słodsze, bo w nim kryją się marchewkowe cukry. Jak przechowywać marchew? Przechowuj ją w lodówce, z daleka od jabłek, gruszek, ziemniaków melonów i pomidorów. Wytwarzają gaz etylenowy, a pod jego wpływem w marchwi pojawia się izokumaryna, co powoduje, że słodka piękność szybko gorzknieje. A jak mrozić marchew? Wystarczy pokroić ją w kostkę i umieścić w woreczku czy pojemniczku, przechowywanym w zamrażarce.

 

Marchewka – surowa czy gotowana?

Czy surowa marchewka jest zdrowa? Surowa marchewka wyróżnia się niskim indeksem glikemicznym, zatem może być spożywana przez osoby cierpiące na insulinooporność czy cukrzycę. A gotowana marchewka? Właściwości warzywa poddanego obróbce cieplnej są zaskakujące. Marchewka gotowana zawiera więcej antyoksydantów niż ta surowa, zalecane jest jednak gotowanie marchewki w całości. Minimalizowany jest wtedy kontakt marchewki z wysoką temperaturą. Ponadto dzięki gotowaniu marchewki zwiększa się przyswajalność beta karotenu. Trzeba pamiętać, że marchewka gotowana ma wyższy indeks glikemiczny niż surowa. Najlepiej iść na kompromis – spożywać zarówno marchewkę surową, jak i gotowaną

Jak przygotować marchewkę dla niemowlaka?

Marchewka to jedno z pierwszych warzyw podawanych dziecku podczas rozszerzania diety. Już po 4 miesiącu życia można sięgać po marchewkę dla niemowlaka. Surowa czy gotowana – jaka będzie lepsza? Można podawać obie postacie warzywa, ale należy pamiętać, aby początkowo podawać przetartą marchewkę i zawsze wybierać marchew z upraw ekologicznych. Jeśli nie masz dostępu do takiej marchewki bio – sięgaj po gotowe posiłki dla dzieci w słoiczkach. Maluchy lubią puree marchewkowe, zupę marchewkową czy rozcieńczony sok marchwiowy.

kieliszek wina

Co można zrobić z marchewki – marchewka do obiadu

Marchewka to warzywo, które może wzbogacić wiele dań obiadowych. Szybkie i pyszne przepisy zawierające marchewkę na surowo i marchewkę gotowaną to:

  • marchewka z groszkiem,
  • surówka z marchewki i jabłka
  • surówka z pora i marchewki
  • marchewka zasmażana
  • marchewka duszona z masłem
  • placki z cukinii i marchewki
  • marchewka z chrzanem
  • puree z marchewki

Marchewka to warzywo, z którego przyrządzić można zdrowe i niskokaloryczne przekąski. Idealnie sprawdzi się świeżo wyciskany sok z marchewki, marchewka karmelizowana, frytki z marchewki lub chipsy z marchewki czy kiszona marchewka.

Bibliografia:

Sharma K. i in., Chemical composition, functional properties and processing a carrot – a review; J Food Sci Technol., 2012, Feb 49(1)

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co na śniadanie? Energetyczna granola z marchewką

Wegańskie muffiny marchewkowo-pomarańczowe

7 najlepszych źródeł beta-karotenu. I wcale nie chodzi o marchewkę

marchewka

Warzywa – gotowane czy surowe?

Marchewki / rawpixel

Marchewka to samo dobro dla naszej skóry! Czy pamiętasz o niej w codziennej diecie?

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

marchewki

Beta-karoten kojarzy ci się z marchewką? Słusznie! Ale czy znasz jego dobroczynne działanie na organizm?

Roladki bakłażanowe

Przepis na fit roladki bakłażanowe

Kobieta na polu słoneczników

Witaminy i suplementy – jakich potrzebujemy latem?

Kobieta podnosi pęczek marchwi

Beta-karoten – wszechstronna moc z marchwi

Dziewczyna pije zielony sok

Witaminy i minerały, które zatrzymują czas

pesto

Znudziło ci się tradycyjne pesto? Zaszalej ze składnikami i odkryj jego smak na nowo!

Frytki w wersji fit i na dodatek pyszne? Jak najbardziej! Wystarczy, że zrobisz je z marchewek

Karotenoidy

Karotenoidy – właściwości i źródła, skutki niedoboru

Brownie z batatów

Brownie z batatów. Przepis na zdrowe czekoladowe brownie

Masło czosnkowe - przepis i pomysły na dania

Masło czosnkowe – jak zrobić i do czego dodawać?

Jak używki wpływają na zęby? Wyjaśnia stomatolożka

Kawa, papierosy, alkohol, marihuana. Stomatolożka wyjaśnia, jak używki wpływają na zęby

Śniadanie na ciepło. Trzy proste przepisy na niedzielny poranek!

Kokos

Olej kokosowy – właściwości, zastosowanie, w kuchni, w kosmetyce, na skórę

Dyniowe pankejki

Dyniowe pankejki. Posypane orzechami laskowymi i polane syropem klonowym smakują obłędnie!

Katarzyna Kępka: Dopóki chciałam schudnąć 5 kg i dlatego ćwiczyłam, to nie było efektów

Katarzyna Kępka: Dopóki chciałam schudnąć 5 kg i dlatego ćwiczyłam, to nie było efektów

Tartaletki z kremem różanym, ciasto pomarańczowe, mus orzechowo-malinowy z tofu. Poznaj przepisy z książki „Nieprzyzwoicie zdrowe słodkości”

grzyby

Przez kilka godzin trzymałaś grzyby w foliowej reklamówce? Dietetyczka odpowiada, czy nadają się do spożycia

Miód – rodzaje, właściwości. Jaki miód jest najzdrowszy?

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie

9 sygnałów, że jesz za dużo soli

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

5 największych kuchennych mitów