Przejdź do treści

Czego nie łączyć na talerzu? Dowiedz się, które produkty nie powinny występować w parach

Czego nie łączyć na talerzu? pomidor ogórek
Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Restauracja ONA
Pierwszy raz w historii wegańska restauracja otrzymała gwiazdkę Michelin!
Jak różne diety i sposoby odżywiania wpływają na nasze włosy? Trycholożka Anna Mackojć wyjaśnia
Czym zastąpić jajka? Podpowiada Agnieszka Pocztarska z Czytamy Etykiety
Czym zastąpić jajka? Podpowiada Agnieszka Pocztarska z Czytamy Etykiety
Kwasy omega 3 wegańskie – czy rzeczywiście się nie wchłaniają?
Co jeść w styczniu? Buraki, seler, marchew… ale nie tylko! Co proponuje Sylwia Majcher?

Każdego dnia musimy dostarczyć sobie właściwą ilość energii w postaci białka, tłuszczy i węglowodanów, a także witaminy i minerały. Jednak czasem nieprawidłowe zestawienie powoduje, że nawet zdrowe produkty tracą swoje cenne właściwości.

O tym, jakie składniki należy ze sobą łączyć, a jakich połączeń unikać, krąży mnóstwo mitów. Jedno z założeń głosi na przykład, że nie należy spożywać jednocześnie białek i węglowodanów. „Aby strawić białko, żołądek produkuje ptialinę wytwarzającą zasadowe środowisko uniemożliwiające trawienie cukrów” – podaje jedna z anglojęzycznych stron. Brzmi wiarygodnie? Nie dla tych, którzy uważali na biologii. Ptialina jest bowiem wytwarzana nie w żołądku, lecz w jamie ustnej (przez ślinianki przyuszną i podżuchwową), służy trawieniu cukrów (skrobi i glikogenu), a nie białek. Tymczasem wiele bardzo zdrowych produktów, na przykład kasze, jogurty czy ryż, zawiera i białka, i węglowodany, a ludzki organizm bez problemu radzi sobie z ich trawieniem.

‒ Trawienie węglowodanów zapoczątkowane jest już w jamie ustnej przez enzym amylazę ślinową (inaczej ptialinę). Kęs pokarmu trafia następnie do żołądka, gdzie po wymieszaniu z kwaśnym sokiem żołądkowym amylaza traci swoją aktywność. Tu zaczyna się trawienie białek. Następnie treść pokarmowa przechodzi do dwunastnicy, gdzie dostarczany jest sok trzustkowy zawierający w składzie zarówno enzymy trawiące białka, jak i węglowodany. Białka i węglowodany są więc trawione w tych samych warunkach. Dlatego nie ma mowy o tym, by łącząc białka i węglowodany, zaburzać trawienie któregoś ze składników. Powiem więcej: białka wręcz należy łączyć z węglowodanami. Insulina, która wytwarzana jest po posiłku bogatym w węglowodany, pozwala nie tylko na wykorzystanie przez komórkę cukru we krwi, ale również zwiększa transport aminokwasów do wnętrza komórki i pobudza syntezę białek ‒ wyjaśnia dietetyczka Małgorzata Różańska z Poradni Dietetycznej „Foodarea”.

Pomidory tak, byle nie z ogórkami

Są jednak składniki, których (choć z zupełnie innych przyczyn) łączyć na talerzu faktycznie się nie powinno. Zjadając sałatkę z pomidorem, papryką i ogórkiem, jesteśmy przekonani, że dostarczyliśmy sobie zapasów witaminy C na cały dzień. Tymczasem do sałatki lepiej użyć pikli lub ogórków kiszonych. W przeciwieństwie do świeżych ogórków nie zawierają bowiem askorbinazy, enzymu niszczącego witaminę C (bogate w nią są m.in. pomidory, natka i papryka). Świeży ogórek sprawdzi się w mizerii czy na kanapce z wędliną. Pamiętajmy też, że askorbinaza występuje także w innych warzywach dyniowatych, m.in. cukinii i kabaczku.

‒ Jednak po taką sałatkę można sięgać bez obaw, jeśli pozostałe posiłki są bogate w warzywa i owoce będące źródłami witaminy C – mówi Małgorzata Różańska.

Aby zadbać o zdrowie tarczycy, jedzmy ryby, bo są dobrym źródłem jodu niezbędnego dla jej dobrej kondycji. Ale nie łączmy ich z roślinami z rodziny krzyżowych (kapustą, brukselką, kalafiorem, brokułami). Te zdrowe warzywa zawierają bowiem goitrogeny ograniczające przyswajalność tego pierwiastka.

Uwaga na kwas szczawiowy

Jeśli gotując botwinkę lub zupę szczawiową, dodamy do niej śmietanę, organizm nie wykorzysta zawartego w niej wapnia. Zawarty w botwinie i szczawiu (a także m.in. w szpinaku, kawie i burakach) kwas szczawiowy wiąże bowiem wapń i magnez, utrudniając ich wchłanianie z przewodu pokarmowego. Nie dajmy się jednak zwariować – czekolada na przykład zawiera zarówno kwas szczawiowy, jak i magnez, ale w takich proporcjach, że duża część magnezu z ziaren kakao zostaje przyswojona (dlatego oczywiście lepiej wybierać czekoladę gorzką).

Z kwasem szczawiowym nie warto jednak przesadzać, gdyż spożywany w dużych ilościach może doprowadzić do artretyzmu i sprzyjać rozwojowi szczawianowych kamieni nerkowych. Tu trzeba wspomnieć o drugiej stronie medalu – kiedy kwas szczawiowy połączy się z wapniem, też nie zostanie wchłonięty przez organizm, a więc dodawanie śmietany do botwinki czy mleka do kawy chroni nas przed szkodliwym wpływem tego związku. I o tyle takie połączenie ma sens.

Słodkie konfiguracje

– Jeśli wino, to do obiadu, nie do deseru – radzi dr Shah, dyrektor medyczny nowojorskiej kliniki Amari Medical. Alkohol podnosi bowiem poziom insuliny we krwi, co powoduje, że zawarty w deserze cukier zamienia się w tłuszcz i odkłada tam, gdzie sobie tego najmniej życzymy. Inaczej działa połączenie ziemniaków z masłem.

‒ Ziemniaki mają wysoki indeks glikemiczny, więc po ich zjedzeniu wytwarza się dużo insuliny, co z kolei powoduje, że tłuszcz z masła, zamiast zostać wykorzystany jako źródło energii, jest natychmiast magazynowany. Insulina, której poziom wzrasta po zjedzeniu węglowodanów, ma na celu ułatwienie wychwytu przez komórkę cukru z krwi, żeby został wykorzystany na energię. Inne działanie insuliny to włączanie kwasów tłuszczowych do tkanki tłuszczowej i hamowanie lipolizy – tłumaczy dietetyczka.

Z kolei herbatę i kawę lepiej pić między posiłkami niż w trakcie jedzenia. Im mocniejsze, tym więcej zawierają tanin zmniejszających przyswajanie wapnia, żelaza i witaminy B1. Aby zadbać o właściwy poziom cukru w ciągu dnia, a więc m.in. uniknąć pułapki podjadania, lepiej zastąpić śniadanie na słodko produktami zawierającymi więcej białka (np. jajko), nieco zdrowego tłuszczu (awokado lub masło orzechowe bez cukru) i błonnik (owsianka czy pieczywo pełnoziarniste). Ciastka, dżem i inne słodkości podniosą szybko poziom cukru we krwi. Stężenie to równie gwałtownie zmaleje, prowokując nas do sięgnięcia po kolejne bomby kaloryczne. 

Pułapki kinomanów

Niektóre połączenia wywołują przykre konsekwencje dopiero po dłuższym czasie stosowania. Nie warto zaprzyjaźniać się z pizzą ze śmietaną i boczkiem czy z salami i kiełbasą. Te dania są bogate w nasycone kwasy tłuszczowe i sód – oba składniki obciążają układ krążenia. W dodatku najedzeni np. pizzą nie sięgniemy już po surówkę i owoce.

Pułapkę stanowi też kinowy zestaw obowiązkowy: popcorn i cola. Oba produkty są bowiem bombami kalorycznymi, a jak wiemy z doświadczenia, gdybyśmy kupili tylko jeden z nich, spożylibyśmy najwyżej połowę porcji. Podobnie dzieje się z zestawem chipsy i piwo. Trzeba też uważać na sieciówkowe i mrożone hamburgery z frytkami. Połączenie przesmażonego, nafaszerowanego tłuszczem i konserwantami mięsa z cukrem z frytek prowadzi do powstania sprzyjających zapaleniom cytokin – wyjaśnia dr Shah.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta trzyma herbatę w szklance

Nie tylko pielęgnacja ma znaczenie dla skóry! Poznaj żywność, która pomoże ją oczyścić

Kobieta

Czego nie jeść w trakcie miesiączki, by nie nasilać bólu brzucha? Wyjaśniają dietetyczki

Jedzenie, które leczy. Sprawdź, czego nie wiesz o żywności funkcjonalnej

Świąteczne resztki - co z nimi zrobić?

Co zrobić z resztkami po świętach? Znana blogerka zdradza sprawdzone patenty

Zdrowsze grzechy żywieniowe. Jak wybrać najzdrowszą wersję czekolady?

śwęta

10 patentów na zdrowe święta. Wypróbuj i zapomnij o dodatkowych kilogramach!

Jadalne prezenty. Pyszne propozycje do wyboru

Stres działa jak śmieciowe jedzenie. Dlaczego tak się dzieje?

"Jedzenie jest jak plaster na trudne emocje i jednocześnie jest najczęściej nadużywanym środkiem uspokajającym"

„Jedzenie jest jak plaster na trudne emocje i jednocześnie jest najczęściej nadużywanym środkiem uspokajającym”

Kontempluj każdy kęs! Jaki ma związek jedzenie z medytacją?

Dodatki E to sama chemia? Dietetyczka wyjaśnia, jak jest naprawdę

Slow food – co to jest? Jak wdrożyć je w życie? Porady

5 dobrych konserwantów. Ich nie musisz unikać

Monika Mrozowska

A na drugie śniadanie do szkoły dla dzieci… pizza margherita? Wypróbujcie przepis Moniki Mrozowskiej

Chleb tostowy

Chleb tostowy – kalorie, skład. Czy chleb tostowy jest zdrowy?

Paluszki

Paluszki – kalorie, węglowodany. Czy paluszki są zdrowe?

Jedzenie, które najczęściej powoduje zatrucia. Lepiej na nie uważaj

Uwielbiasz mięso z kurczaka? Zobacz, jak sprawdzić, czy jest świeże

Sezon na grzyby właśnie się rozpoczyna. Można je mrozić?

Emocje mogą mieć ścisły związek z tym, na co w danym momencie mamy apetyt

Zawsze robisz za dużo naleśników? Sprawdź, czy możesz je zamrozić

Często jesz biały ryż? Zobacz, jak wpływa na twoje zdrowie

Jedzenie o niskiej zawartości tłuszczu, soki owocowe. „Zdrowe” jedzenie, które szkodzi

Chcesz odżywić skórę? Sięgnij po te pokarmy

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 przepisów dla miłośników awokado

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

5 pomysłów na jednodniowy detoks

Dieta oczyszczająca – jadłospis. Jak oczyścić organizm?

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

5 największych kuchennych mitów

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

wieczorny drink

11 powodów, by zrezygnować z wieczornego drinka

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Guacamole

Guacamole – poznaj 3 proste przepisy na pastę z awokado