Przejdź do treści

Żelazo hemowe i jego rola w organizmie

Żelazo hemowe i jego rola w organizmie
Żelazo hemowe i jego rola w organizmie
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak cukier wpływa na mózg, wygląd i odporność?
Co cukier robi z twoim wyglądem, psychiką i odpornością?
Jak przechowywać owoce jagodowe? Podpowiada Jagna Niedzielska
Jak przechowywać owoce jagodowe? Podpowiada Jagna Niedzielska
Soja – właściwości, zastosowanie i sposoby przyrządzania
Sezam
Salmonella w partii sezamu znanej marki. GIS wydał ostrzeżenie
Kawa filtrowana, po turecku czy z french pressu? Dietetyk podpowiada, w jaki sposób ją przygotowywać, żeby uniknąć wzrostu poziomu "złego" cholesterolu
Kawa filtrowana, po turecku czy z french pressu? Dietetyk podpowiada, w jaki sposób ją przygotowywać, żeby uniknąć wzrostu poziomu „złego” cholesterolu

Żelazo hemowe przyswaja się w ludzkim organizmie znacznie lepiej od żelaza niehemowego. Jaka jest jego rola w organizmie? Gdzie można znaleźć jego najcenniejsze źródła?

Czym jest żelazo hemowe?

Żelazo (Fe) to bardzo ważny pierwiastek chemiczny wspomagający wiele procesów w organizmie człowieka. Jest to składnik mioglobiny, wielu enzymów. Żelazo można spotkać w śledzionie, wątrobie, szpiku kostnym.

Fe bierze udział w powstawaniu czerwonych krwinek, w reakcjach immunologicznych, syntezie DNA, powstawaniu neuroprzekaźników.

Niedobór żelaza w naszym organizmie obserwowany jest u wielu osób i może doprowadzić do wielu chorób (np. niedokrwistość – anemia).

Żelazo przyjmowane jest w dwóch postaciach: hemowym i niehemowym.

Żelazo hemowe można znaleźć tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego (zawierają nawet do 45% żelaza hemowego). Absorpcja żelaza hemowego jest stała dla organizmu ludzkiego. Żelazo w tej formie jest delikatne dla przewodu pokarmowego.

Sam hem, inaczej żelazoporfiryna to grupa prostetyczna wielu enzymów (można go spotkać w mioglobinie, hemoglobinie, cytochromach).

Hem ma budowę analogiczną do porfiryny. W jednej cząsteczce żelazoporfiryny porfiryna ma związany kation żelaza przez cztery wiązania N-Fe. Dwa wiązania nazywają się kowalencyjnymi, dwa koordynacyjnymi. Wszystkie cztery wiązania są tak samo ważne. Hem odpowiedzialny jest za nadanie białku i krwi koloru czerwonego.

Przy zaburzeniach hemu u człowieka występuje nadmierne wydalanie porfiryn w moczu.

W organizmach żywych istnieje wiele hemów (m.in. hem A, B, C, D, L, M, O, S). Różnią się one podstawnikami pierścienia porfirynowego. Jedna cząsteczka hemu może być powiązana z białkiem w sposób kowalencyjny lub niekowalencyjny. Żelazo hemowe  wchłania się na poziomie 25-35% z posiłków. Przyswajalność żelaza niehemowego jest znacznie niższa i wynosi do 2- 20%.

Żelazo hemowe u kobiet w ciąży

Podawanie niskiej dawki żelaza będącej kombinacją żelaza hemowego i niehemowego zapobiega niskiemu poziomowi hemoglobiny i transferyny na koniec ciąży.

Pacjentki przyjmujące placebo – Hb spadło poniżej 110 mg/l (p<0,05). Kobiety przyjmujące żelazo hemowe i niehemowe – tylko co 4 miała niedobór tego pierwiastka.

Największą skuteczność ma preparat zawierający duże dawki żelaza hemowego z fumaranem żelaza.

Wysokie dawki żelaza mogą prowadzić również do powstawania zaburzeń.

Badania kliniczne z randomizacją, podwójnie ślepą próbą potwierdziły dobrą tolerancję żelaza hemowego przez ciężarne i inne osoby. Pacjenci przyjmujący żelazo hemowe z fumaranem żelaza zgłaszali rzadziej występowanie skutków ubocznych niż osoby którym podawano wyższe dawki żelaza niehemowego.

Kobiety w ciąży szczególnie muszą dbać o siebie i swoje nienarodzone dziecko, aby te mogło się prawidłowo rozwijać w ich brzuchach.

Źródła żelaza hemowego

W pożywieniu żelaza hemowego możemy szukać w:

  • rybach;
  • owocach morza;
  • udźcu z indyka;
  • mięsie czerwonym;
  • wątróbce;
  • wołowinie;
  • podrobach;
  • jajkach.

W aptekach można znaleźć suplementy diety zawierające dwa rodzaje żelaza hemowego związane w cząsteczce hemoglobiny oraz żelazo organiczne.

UWAGA:  ich przyjmowanie należy skonsultować ze swoim lekarzem prowadzącym.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Sól

Sód – rola, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła sodu

mięso jako źródło siarki

Siarka – właściwości, niedobór i nadmiar, źródła w diecie

owoce cytrusowe

Fosfor – właściwości, nadmiar i niedobór, naturalne źródła

sól

Chlor – rola w organizmie, niedobór, objawy zatrucia

mięso, jaja i ryby

Azot – właściwości, źródła, skutki nadmiaru i niedoboru

Potas – źródła w diecie oraz skutki niedoboru i nadmiaru

Mleka roślinne

W jakich produktach szukać wapnia przy diecie bezmlecznej? Wyjaśnia naturopatka

Wapń. Jakie są źródła wapnia? Czym grozi niedobór wapnia?

Wapń. Jakie są źródła wapnia? Czym grozi jego niedobór?

Magnez

Magnez i jego rola w organizmie – skutki niedoboru i nadmiaru, naturalne źródła magnezu

Płatki owsiane – wartości odżywcze, właściwości, jak zrobić?

Papaja – wartości odżywcze, właściwości, jak jeść

Bób - jak gotować, żeby go nie zmarnować?

„Nigdy w kulinarnym życiu nie róbcie tego bobowi”. Sylwia Majcher wyjaśnia, jak gotować bób, żeby go nie zmarnować

Miechunka (Physalis) – charakterystyka i właściwości

Dekstroza – czym jest, gdzie występuje i jakie ma działanie?

Napój, sok czy nektar – co jest zdrowsze?

5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Chia fresca - lemoniada z nasionami chia

Chia fresca – lemoniada z nasionami chia. Na upały idealna!

Surimi – powstawanie, skład, właściwości i przepisy

Sadzone jajka na patelni

Śniadanie to najważniejszy posiłek w ciągu dnia? Niekoniecznie. Takich mitów jest więcej

Zioła w domu – jakie i jak uprawiać na parapecie lub balkonie

Kapary – właściwości zdrowotne, zastosowanie i przepisy

Orzechy pekan – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie

Lepiej unikaj w kupowanych produktach "szóstki z Southampton". Czym jest i dlaczego jest groźna? Tłumaczy Agnieszka Pocztarska

Lepiej unikaj „szóstki z Southampton”. Czym jest i dlaczego jest groźna? Tłumaczy Agnieszka Pocztarska

7 czerwca obchodzimy Światowy Dzień Bezpieczeństwa Żywności. Skorzystaj z tych kilku praktycznych wskazówek, nie tylko od święta!

7 czerwca obchodzimy Światowy Dzień Bezpieczeństwa Żywności. Skorzystaj z tych kilku praktycznych wskazówek, nie tylko od święta!

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

18 przepisów dla miłośników awokado

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

szklanka wody

Woda alkaliczna – co to jest? Poznaj opinie i przeciwwskazania

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

Buddha bowl – najpiękniejsza miska świata. Pięknie wyglądający posiłek, bogaty w witaminy i wartości odżywcze

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

Dieta Ewy Dąbrowskiej – tak czy nie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

oliwa

Wysoki cholesterol? Oto 6 produktów obniżających cholesterol