Przejdź do treści

Guma guar – co to, właściwości, zastosowanie i szkodliwość

Guma guar – co to, właściwości, zastosowanie i szkodliwość Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Balon
Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom
Pasta z czerwonej fasoli z rodzynkami /fot. Marta Dymek, Jadłonomia
Strączkowe na słodko i na wytrawnie. 3 świetne przepisy od Marty Dymek, autorki kultowej Jadłonomii
Największe grzechy śniadaniowe – jakie popełniamy najczęściej?
Jak odmrażać żywność, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia Jagna Niedzielska
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli

Zdrowa żywność kojarzy nam się z naturalnymi, nieprzetworzonymi produktami, do których nie dodano żadnych substancji dodatkowych. Czy w takim razie produkt z gumą guar należy nazywać niezdrowym? Niekoniecznie. Co to jest guma guar (E412), jakie ma właściwości i czy jest dla nas szkodliwa?

Guma guar – co to?

Guma guar to naturalna substancja pochodząca z rośliny Cyamopsis tetragonolobus. To ekstrakt z nasion strączkowych tej  rośliny, który szeroko wykorzystuje się w produkcji żywności pod postacią dodatku o nazwie E412. Z chemicznego punktu widzenia jest to galaktomannan, czyli substancja z grupy węglowodanów złożonych, składająca się z mannozy i galaktozy. Z kolei z żywieniowego punktu widzenia, guma guar należy do substancji reprezentujących błonnik, jest też uważana za prebiotyk.

Właściwości gumy guar

Jako dodatek do żywności guma guar jest stosowana z uwagi na swoje właściwości:

  • zagęszczające,
  • emulgujące,
  • stabilizujące,
  • przedłużające trwałość produktów,
  • zwiększające objętość produktów spożywczych,
  • pomagające w utrzymaniu właściwej konsystencji i struktury,
  • zapobiegające tworzeniu się kryształków lodu w mrożonych produktach,
  • wiążące wodę,
  • ograniczające wchłanianie tłuszczu z produktu w układzie pokarmowym, a także zapobiegające przemieszczaniu się tłuszczu w produktach.

Choć guma guar naturalnie jest wydzieliną nasion strączkowych, to w przemyśle spożywczym używa się jej dopiero po odpowiednich procesach przetwarzania. Dlatego też jako dodatek do żywności ma postać biało-żółtego proszku bez smaku i zapachu. Rozpuszcza się w wodzie – zarówno w zimnej, jak i gorącej. Wykazuje także dużą stabilność w środowisku neutralnym i zasadowym, co dodatkowo wzmacnia możliwości zastosowania jej w wielu produktach spożywczych.

Zastosowanie gumy guar

Gumę guar najczęściej znajdziesz jako dodatek do produktów spożywczych, takich jak:

  • przetwory mleczne – jogurty, lody, serki topione,
  • sosy,
  • drożdże,
  • gumy do życia, żelki, cukierki,
  • masło orzechowe, kremy czekoladowe i tym podobne,
  • czekolada i wyroby czekoladowe o obniżonej wartości energetycznej,
  • ciastka, makarony, pieczywo (zwłaszcza bezglutenowe),
  • produkty bezglutenowe,
  • przetwory mięsne (zwłaszcza kiełbasy), warzywne (np. pasty).

Poza przemysłem spożywczym, guma guar wykorzystywana jest także w przemyśle kosmetycznym czy farmaceutycznym.

Jak używać gumy guar? Z uwagi na fakt, że jest to rozpuszczalny proszek, przede wszystkim dodajemy ją do wybranej potrawy po dokładnym rozmieszaniu z lekko ciepłą wodą – traktujemy ją jak powszechnie znaną żelatynę. Przed użyciem warto sprawdzić zalecenia producenta gumy guar, które są udostępnione na opakowaniu.

Szkodliwość gumy guar

Wiele osób, widząc ten składnik na etykiecie produktu spożywczego, zastanawia się czy guma guar jest szkodliwa. Nierzadko, widząc w składzie e-dodatek do żywności, rezygnujemy z kupna naprawdę wartościowych produktów. Tymczasem okazuje się, że guma guar może mieć pozytywny wpływ na zdrowie.

Zacznijmy jednak od tego, że przepisy prawa żywnościowego ściśle określają, jakie substancje i w jakich ilościach mogą być stosowane w produkcji żywności jako e-dodatki. W przypadku bardzo dobrze przebadanych i zupełnie bezpiecznych tego typu związków, producenci żywności mogą je dodawać do swoich produktów na tak zwanej zasadzie quantum satis. Oznacza to, że mogą oni dodać tyle substancji dodatkowej do swojego wyrobu, ile minimalnie jej potrzeba do zapewnienia pożądanych właściwości. Taka sama zasada dotyczy również dawkowania gumy guar. W produkcji żywności można używać jej dowolnie dużo, co jest istotnym argumentem przemawiającym za bezpieczeństwem stosowania gumy guar. Kolejnym argumentem jest fakt, że dla tej substancji nie określono wartości ADI (ang. acceptable daily intake) – limitu dopuszczanego dziennego spożycia dla człowieka.

Guma guar, jako jeden ze związków reprezentujących błonnik, przyczynia się do redukcji masy ciała, zapewnia sytość po jedzeniu, może także poprawić profil lipidowy i regulować stężenie glukozy we krwi.

Warto jednak pamiętać, że – jak i przy wielu innych produktach – najważniejszy jest umiar. Nawet najzdrowsze produkty spożywane w nadmiarze mogą powodować nieprzyjemne dolegliwości. Podobnie jest z gumą guar – nadmiar może prowadzić m.in. do wzdęć czy biegunki.

Guma ksantanowa a guma guar

Związkiem bardzo podobnym, zarówno pod względem budowy, właściwości, jak i zastosowania, do gumy guar jest guma ksantanowa. Nierzadko oba te związki są stosowane razem w produktach żywnościowych, ponieważ wówczas pozwala to na wykorzystanie ich w mniejszych ilościach, a ich właściwości wzajemnie się uzupełniają. Guma ksantanowa wraz z gumą guar tworzy lepkie, stabilne roztwory. Dodatkowo guma ksantanowa jest bardzo odporna na mrożenie, topienie, mieszanie, ogrzewanie za pomocą mikrofal czy też działanie enzymów. Dlatego też czasami jest ona chętniej wybierana do produkcji produktów spożywczych, niż guma guar lub też są one stosowane wspólnie.

Gdzie kupić gumę guar?

W sklepach stacjonarnych przeznaczonych do codziennych zakupów raczej nie znajdziemy gumy guar, jednak bez większego problemu można ją dostać w hurtowniach oraz sklepach internetowych. Kilogram gumy guar kosztuje około 30 zł i jest to ilość, która wystarczy na bardzo długo.

Bibliografia:

  1. B. Kulczyński, Guma guar [dostęp: https://vitapedia.pl/guma-guar dn. 19.03.2021 r.]
  2. B. Soowiej B. i in., Właściwości reologiczne mieszanin gumy ksantanowej i różnych rodzajów skrobi. Żywność,  Nauka. Technologia. Jakość. 2004, 3 (40) Supl., 184 – 195.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zapotrzebowanie kaloryczne – jak obliczyć i co na nie wpływa?

Przepis na domowe suszone pomidory. Nie kupuj, zrób sama!

Miód gryczany – właściwości zdrowotne i zastosowanie

Jesz owsiankę, aby schudnąć? Dobrze, ale musisz uniknąć tych błędów

Miód lawendowy – pochodzenie, właściwości i zastosowanie

Maltitol – zastosowanie, szkodliwość, kalorie, cena

Teff – pochodzenie, wartość odżywcza, przepisy

Miód rzepakowy – właściwości, kalorie. Miód dla cukrzyka?

Miód wrzosowy – właściwości, zastosowanie, cena

Zjadłaś przeterminowane jedzenie? Uważaj nie tylko na zatrucie pokarmowe

Wybierasz się na grzyby? Sprawdź, czy możesz je później zamrozić

Kiełki rzodkiewki – właściwości, zastosowanie, hodowla

Kiełki lucerny – właściwości, wartości odżywcze, hodowla

Bazylia – odmiany, właściwości i zastosowanie

Kiełki brokułowe – właściwości, wartości odżywcze, hodowla

Kiełki słonecznika – właściwości, wartości odżywcze, hodowla

Regularne jedzenie posiłków - co to oznacza?

Przybierasz na wadze, masz ochotę na słodkie i tłuste? To może być wina nieregularnego spożywania posiłków

Pieprz cayenne – dawkowanie, właściwości, zastosowanie

Kiełki fasoli mung – wartości odżywcze, właściwości i hodowla

Korzystanie z lodówki też odbywa się według pewnych zasad.

Jak dobrze korzystać z lodówki? Niewiele osób zna odpowiedź na to z pozoru banalne pytanie

Karagen (E407) – stabilizator w żywności i kosmetykach

Tuńczyk – czy jest zdrowy? Właściwości odżywcze ryby

Soczewica czerwona – wartości odżywcze, gotowanie, przepisy

Hummus – co to jest, jak go zrobić i jakie ma właściwości?

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie

9 sygnałów, że jesz za dużo soli

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami