Przejdź do treści

Koszerność – co to znaczy? Kuchnia i jedzenie koszerne

Koszerność – co to znaczy? Kuchnia i jedzenie koszerne Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad
Popularne lody wycofane. Powodem wystąpienie rakotwórczego tlenku etylenu
4 propozycje „inflacyjnych” obiadów do 8 zł. Polecają dietetycy z profilu Dietetyka #NieNaŻarty
Pyszny, w kolorze bursztynu i niezwykle zdrowy. Poznaj moc miodu wrzosowego!

Koszerność potraw określana jest na podstawie przestrzegania szeregu reguł związanych z wyborem jedzenia oraz tym, jak zostało ono wytworzone, przyrządzone i spożyte. Szczególnie wiele ustaleń dotyczy produktów odzwierzęcych – mięsa oraz mleka. Jaką żywność i jak przygotowane potrawy możemy uznać za koszerne? Czego nie wolno jeść według zasad judaizmu?

Co to jest koszerność i skąd się wywodzi?

Koszerność jest określeniem, które odnosi się do diety stosowanej zgodnie z zasadami wywodzącymi się z Tory (pięciu pierwszych ksiąg Biblii), świętej księgi wyznawców judaizmu. Uściśla ona rodzaj żywności, którą można spożywać oraz sposób jej przygotowania i przechowywania określany jako odpowiedni.

Pojęcie „koszerny” można tłumaczyć jako „właściwy”, „stosowny”, „nadający się”. Żywność i potrawy określa się jako „trefne” lub „nieczyste”, jeśli zgodnie z przyjętymi zasadami nie są koszerne. Reguł koszerności opisanych w Torze ściśle przestrzegają ortodoksyjni Żydzi. Wyznawcy bardziej liberalnych odmian judaizmu często odrzucają lub modyfikują część z tych religijnych nakazów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Weganizm a wegetarianizm - na czym polegają różnice?

Zasady koszerności

Przestrzeganie zasad koszerności przygotowywanych i spożywanych posiłków przez Żydów posiada zarówno wymiar duchowy, jak i kulturowy. Ma za zadanie zbliżyć wyznawców judaizmu do Boga za sprawą realizacji jego postanowień.

Osoby promujące tradycję spożywania posiłków zgodnych z regułami koszerności wskazują również wiele innych korzyści, które mają płynąć z tego sposobu postępowania. Wśród nich wymienia się m.in. jednoczenie się rozproszonej społeczności żydowskiej poprzez codzienne przestrzeganie (relatywnie) ujednoliconych rytuałów związanych z jedzeniem, humanitarne traktowanie zwierząt przeznaczonych na ubój oraz korzyści zdrowotne (głównie związane z higienicznym sposobem przygotowywania żywności).

Jakie zasady powinny być spełnione, żeby produkt lub potrawę można było nazwać koszerną?

Magdalena Silska, OTOZ Animals Warszawa

Koszerne mięso

Reguły judaizmu określają szczegółowo, z których gatunków zwierząt można pozyskać koszerne mięso (zawsze jednak pod warunkiem zachowania zasad uboju rytualnego).

Do zwierząt, z których może pochodzić koszerne mięso, zaliczamy:

  • ssaki jednocześnie parzystokopytne i przeżuwające – do tej grupy należą m.in. krowy (wołowina), owce (baranina) i kozy (koźlina);
  • niektóre gatunki ptaków, w tym kurczaki, indyki, gęsi, kaczki oraz gołębie;
  • ryby posiadające płetwy i łuski, wśród których można wymienić karpie, śledzie, łososie, tuńczyki, szczupaki oraz flądry.

Za nieczyste uznaje się natomiast m.in. mięso świni (wieprzowinę), królików oraz skorupiaków.

Aby mięso dozwolonych gatunków można było określić jako koszerne, zwierzę musi zostać poddane ubojowi przeprowadzonemu w specyficzny sposób. Polega on na szybkim i precyzyjnym przecięciu gardła ostrym nożem przez specjalnie wyszkolonego, religijnego Żyda. Organy wewnętrzne zwierzęcia kontroluje się następnie pod kątem określonych defektów, które mogłyby dyskwalifikować mięso jako nadające się do spożycia zgodnie z ustalonymi regułami. Ponadto w ciągu 3 dni od uboju z mięsa ssaków oraz ptaków musi zostać usunięta krew. Wykorzystuje się do tego procesy namaczania i solenia.

Jeśli procedura nie zostanie przeprowadzona w opisany sposób, mięso uznaje się za niekoszerne.

Koszerne produkty odzwierzęce

W przypadku produktów, takich jak mleko i produkty mleczne oraz jaja ogólna zasada mówi, że są one koszerne, o ile pochodzą od koszernego zwierzęcia.

Ważną regułą związaną z kuchnią koszerną jest rozdzielanie mięsa i mleka (oraz produktów zawierających nawet ich niewielkie ilości) – zarówno jeśli chodzi o czas jedzenia, jak i wyposażenie wykorzystywane do przygotowania i konsumpcji. Po spożyciu posiłku z mięsem nie powinno się jeść produktów mlecznych przez co najmniej 3-6 godzin. Jedzenie dań z mięsem jest zabronione przez 1 godzinę po spożyciu mleka.

Co więcej, w kuchni należy posiadać wyodrębnione miejsce do przechowywania mięsa oraz mleka, a także osobną zastawę kuchenną, sztućce, naczynia oraz inne elementy wyposażenia kuchni (np. noże, miski, mieszadła miksera).

Białko roślinne - fasola, groch i inne

Koszerne produkty roślinne

W przypadku produktów roślinnych – warzyw, owoców, zbóż – przestrzeganie zasad koszerności wydaje się nieco łatwiejsze. Główna reguła brzmi, że powinny one być sprawdzone pod kątem obecności insektów (które uznaje się za nieczyste).

Koszerne napoje

Co do zasady napoje typu woda, kawa oraz herbata są koszerne. Wino oraz sok winogronowy, aby można było uznać je za „właściwe do spożycia”, powinny być wyprodukowane oraz sprzedawane przez Żyda przestrzegającego zasad Tory.

Inne zasady koszerności

W większości przypadków uznaje się, że jedzenie jest niekoszerne, jeśli zawiera „nieczyste” składniki w ilości co najmniej 1/60 objętości. Dodatkowa zasada mówi jednak, że jeśli jedzenie koszerne pozostaje w kontakcie z nieczystym (choćby na skutek użycia tego samego wyposażenia kuchni), pochłania jego smak i przez to również przestaje być „właściwe do spożycia”.

Certyfikaty koszerności

Produkcja przemysłowa żywności – o ile nie jest przeprowadzana ze specjalną troską o zachowanie koszerności produktów – często wykorzystuje procedury, które sprawiają, że nawet żywność wyprodukowana z potencjalnie „czystych” składników staje się niekoszerna. Dzieje się tak m.in. ze względu na wykorzystanie tych samych linii produkcyjnych do wytwarzania innych, potencjalnie „niewłaściwych” produktów. W związku z tym Żydzi przestrzegający szczegółowo opisanych w artykule zasad często sięgają po specjalnie oznaczoną certyfikowaną żywność. Nadzorowanie zachowania koszerności tych produktów leży w gestii rabinatów.

Ze względu m.in. na utrudnienia związane z wytwarzaniem żywności według przyjętych reguł, ceny żywności koszernej są znacznie wyższe od cen jedzenia nieposiadającego oznaczenia. Szacuje się, że koszt wyżywienia zgodnego z zasadami koszerności jest od 20 do nawet 100 proc. wyższy od standardowego.

Źródło:

  1. Chabad.org What Is Kosher?, dostęp z: https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/113425/jewish/What-Is-Kosher.htm.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Mleko acidofilne – co to jest, właściwości, gdzie kupić

Plan żywieniowy – jak go ułożyć? Co jeść, by zdrowo się odżywiać?

Jak wybrać arbuza, by był idealny? / pexels

Często kupujesz arbuza? Agnieszka Pocztarska podpowiada, którego wybrać, by był idealny

Meczą cię wzdęcia, gazy, zaparcia? „Zadbaj o aktywację MMC!” / istock

Męczą cię wzdęcia, gazy, zaparcia? „Zadbaj o aktywację MMC!” – podpowiada dietetyczka

Przyprawa do ziemniaków pieczonych i smażonych – jak zrobić taką bez soli?

Dressing do sałatki – jak zrobić dobry sos sałatkowy?

Czego nie można jeść w trakcie ciąży? Odpowiedzi mogą Cię zaskoczyć!

Szybkowar – jak i co można w nim gotować, tabela czasu obróbki

Przetwory z ogórków – przepisy na ogórki kiszone i konserwowe

Wolnowar – co to jest i jaki wybrać? Dania z wolnowaru 

Owady i kotlet z probówki to jedzenie przyszłości? Jagna Niedzielska: „potrzebna nam rewolucja mentalna”

Przepis na "zdrową colę" z TikToka / unsplash

Masz ochotę na „zdrową colę” z TikToka? Lekarze odradzają

„Budzę się i jem, by móc znowu zasnąć”, czyli czym jest zespół nocnego jedzenia (NES). Rozmowa z psycholożką zdrowia Agnieszką Węgiel

Zioła szwedzkie – czym są, właściwości, zastosowanie. Przepis na nalewkę

Maltoza – czy jest zdrowa? W jakich produktach występuje i kto powinien jej unikać?

Sukraloza – co to jest, szkodliwość. Ile sukralozy można bezpiecznie spożywać?

Wegańskie lody jaglano-truskawkowe

Wegańskie lody jaglano-truskawkowe. To prostsze, niż myślisz!

Pacjentka je zupę

Siostra Bożenna dotkliwie o diecie szpitalnej: „Stan odżywienia 70 proc. pacjentów ulega pogorszeniu podczas hospitalizacji”

Żywność liofilizowana – co to jest i jakie ma zastosowanie?

Konrad Budzyk: „Kiedy ktoś mówi, że chce być wege, ale nie ma czasu na stanie przy garach, to wymówka”

Przekąski na grilla – podpowiadamy, jak zdrowo grillować potrawy i podajemy przepisy

Zasada FIFO w twojej lodówce / istock

Lubisz zero waste w kuchni? Poznaj FIFO i z łatwością zarządzaj żywnością w swoim domu

Arcydzięgiel – jakie właściwości ma korzeń tej rośliny?

Łopian większy – właściwości i przeciwwskazania

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

Melon – odmiany i właściwości zdrowotne. Jak jeść melona?

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Kobieta

Czy organizm może nie tolerować kawy? Sprawdziłyśmy!

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

kot w kuchni

10 rzeczy, których lepiej pozbyć się z kuchni

Unsplash

Ocet spirytusowy czy jabłkowy? Sprawdź, czym się od siebie różnią

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

Pokrojone buraki

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

×