Przejdź do treści

Gęstość energetyczna i gęstość odżywcza, czyli jak jeść dużo i zdrowo

Ręka wybierająca sałatę w sklepie
Gęstość energetyczna i gęstość odżywcza, czyli jak jeść dużo i zdrowo/ Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Czas na przetwory śliwkowe. 3 wyjątkowe przepisy
Sól himalajska – hit czy kit? Wzięła ją pod lupę Paulina Górska
Znana sieć sklepów wycofuje rodzynki. Mogą być zanieczyszczone groźną dla zdrowia toksyną
Topinambur – przepis na danie ze słonecznika bulwiastego
Syropy z czarnego bzu, pigwy i aronii na przeziębienie. Zrób sobie naturalne antybiotyki

Gęstość energetyczna i gęstość odżywcza. Znacie te pojęcia? Są to dwa różne terminy naprawdę warte zapamiętania. Postanowiłam o nich napisać, bo pomyślałam, że mogą was wspomóc w wyborach jedzeniowych.

Siła warzyw i owoców w diecie jest powszechnie znana. Każdy dietetyk powie: trzeba jeść dużo brokułów, szpinaku, pomidorów… Im produkty są mniej przetworzone, tym więcej dobrego są w stanie wnieść do diety. Roślinna podstawa diety także ułatwia utrzymać prawidłową masę ciała i po prostu zdrowiej się odżywiać. Kusząca propozycja, prawda? To teraz przeczytajcie, co to jest gęstość odżywcza i energetyczna, a warzywa już nigdy nie znikną z waszego talerza.

Co to jest gęstość energetyczna?

Jest to liczba kalorii przypadająca na określoną masę jedzenia. Warto jednak zaznaczyć, że kaloria to nie jest mała wredna istota, która mieszka w waszej szafie i zaszywa nocą coraz ciaśniej ubrania. W dietetyce określenie liczby kalorii w produktach spożywczych określa ilość energii, którą przyswaja ludzki organizm po spożyciu np. czekolady. Zwróćcie uwagę na jeden szczegół. Często potocznie mówi się „kalorie”, mimo że na opakowaniu napisany jest skrót „kcal” oznaczający kilokalorie 1 kcal = 1000 cal). To taka mała kaloryczna dygresja.

Wracając do meritum – wartość energetyczna trzech podstawowych składników odżywczych wynosi: węglowodany – 4 kcal, białko – 4 kcal i tłuszcz – 9 kcal. Wyobraźcie sobie teraz 500 kcal z różnych źródeł jedzeniowych, np. oleju rzepakowego, sera żółtego, mięsa z kurczaka, czerwonej fasoli i brokułów. Ile „waży” 500 kcal? Olej – ok. 55 g, ser żółty – ok. 130 g, mięso z piersi kurczaka – 500 g, czerwona fasola z puszki – 580 g, brokuł – 1600 g! Czyli co można jeść i jeść i uchronić się przed nadmiarowymi kaloriami? Warzywa!

Kto jest w stanie zjeść naraz ponad półtora kilograma warzyw? A nawet jeśli komuś to się uda, to na pewno żołądek łatwiej zapełnić produktami pochodzenia roślinnego bez wyrzutów z powodu pochłonięcia zbyt dużej liczby kalorii. Po zjedzeniu dodatkowego pomidora, papryki czy ogórka nikt nie powinien mieć jedzeniowego kaca. Trzeba się raczej cieszyć, że zjadło się dodatkową porcję witamin. Podsumowując: warzywa mają mniejszą gęstość energetyczną niż np. olej czy żółty ser. Dlatego starając się o to, żeby nie przesadzić z liczbą kalorii w diecie, lepiej wybrać wielką michę kalafiora niż kanapkę z żółtym serem.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Bez spiny jem rośliny kampania

Co to jest gęstość odżywcza?

Istnieje takie pojęcia jak „wskaźnik gęstości odżywczej”, czyli ANDI (Aggregate Nutrient Density Index). O czym informuje nas jego wartość? System ANDI porządkuje produkty w zależności od tego, ile dostarczają składników odżywczych w przeliczeniu na taką samą liczbę kalorii. Czyli jeżeli zjemy 100 kalorii z brokuła i kalafiora, to która porcja będzie dla nas korzystniejsza ze względu na zawartość w niej składników odżywczych. Co było brane pod uwagę podczas tworzenia tego terminu? Obecność 34 składników!

Na liście znalazły się:

Wzięto pod uwagę także tzw. ORAC Score, czyli wskaźnik antyoksydacyjnej zdolności produktów.

System ANDI stworzył dr Joel Fuhrman, lekarz i specjalista w dziedzinie medycyny żywienia. Tak jak we wszystkim nie należy stosować tego indeksu zero-jedynkowo jako jedynej prawdziwej wskazówki mogącej pomóc w układaniu zdrowego jadłospisu. Nie są w tym zestawieniu uwzględniane takie składniki jak białko, węglowodany czy tłuszcze. Co ma najwyższy indeks ANDI? Jarmuż, rukiew wodna, kapusta chińska. Wysoko w tabeli jest też brukselka i rukola, a z owoców dosyć wysoko plasują się truskawki. Na końcu listy można znaleźć colę czy, niestety, ukochane przez wielu frytki. Czyli nie liczymy kalorii, tylko sprawdzamy, jaki produkt dostarczy nam najwięcej prozdrowotnych składników.

Kobieta jedząca pizzę / istockphoto.com

Co jeść, by nie przytyć?

Jaki z tego wniosek? Najlepiej jeść jak najwięcej produktów o niskiej gęstości energetycznej, a jak największej gęstości odżywczej. Wtedy możecie być pewni, że dostarczycie do organizmu duże ilości witamin i składników odżywczych, a jednocześnie będziecie mogli jeść większe porcje (dlatego też jestem weganką), nie martwiąc się tym, że przekroczycie swoje dzienne zapotrzebowanie kaloryczne, co w dłuższym okresie może spowodować złapanie dodatkowych i często niechcianych kilogramów.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Plan żywieniowy – jak go ułożyć? Co jeść, by zdrowo się odżywiać?

Kwas chlebowy ma więcej zalet, niż myślisz. Pij go więc na zdrowie!

Blanka Lipińska poleca "masło 0 kcal". Dietetyk apeluje: "Zostawmy przekazywanie wiedzy dietetykom"

Blanka Lipińska poleca „masło 0 kcal”. Ekspert apeluje: „Zostawmy przekazywanie wiedzy dietetykom”

Diety na przytycie – jak komponować jadłospis, by zdrowo zwiększyć wagę?

Diety na przytycie – jak komponować jadłospis, by zdrowo zwiększyć wagę?

Nie, dziękuję, jestem na diecie

Chcesz jeść zdrowo, ale bliscy kuszą cię słodkościami? Naucz się mówić NIE!

Suszone owoce

Suszone owoce – wartości odżywcze, indeks glikemiczny. Jak suszyć owoce?

Tahini i sezam

Tahini – jak zrobić i do czego wykorzystać pastę sezamową?

Alkohol na diecie – tak czy nie?

Nie masz czasu na zdrową dietę? Dietetyczka podpowiada, jak możesz sobie pomóc

Podjadasz wieczorem? Po te 10 przekąsek możesz sięgać bez wyrzutów

jedzenie po treningu

„Nie po to tyle się napracowałam, żeby teraz po treningu jeszcze jeść. Wysiłki pójdą na marne!”. Trenerka i dietetyczka komentuje popularny mit

kanapka z awokado i jajkiem

Zapotrzebowanie kaloryczne – jak obliczyć i co na nie wpływa?

Co się stanie, gdy zjesz za dużo orzechów? Skutki uboczne mogą być wyjątkowo przykre

Deficyt kaloryczny – czym jest i jak go wyliczyć?

Talerz z kawałkiem ciasta

Czy po dniu obżarstwa można przytyć? Ile tyjemy w jeden dzień?

Dieta 1600 kcal – dla kogo, efekty, jadłospis. Czy to dieta redukcyjna?

Dieta na 2000 kcal – jadłospis, dla kogo? Czy na diecie 2000 kcal można schudnąć?

Damian Parol / Archiwum prywatne

„Ludzie często obawiają się nie tego, czego powinni, a ignorują realne zagrożenie dla zdrowia” – mówi Damian Parol, psychodietetyk

pączki, tłusty czwartek

Tłusty czwartek można spędzić na kilka sposobów. O tych najzdrowszych (również dla głowy) rozmawiamy z dietetyczką Małgorzatą Mleko

pączki

Tłusty czwartek. Jak zjeść pączka i nie przytyć? Ile pączek ma kalorii?

Soki owocowe

Zdarza ci się zjeść banana na śniadanie? Sprawdź, czy to dobry wybór. Tłumaczy dietetyczka Paulina Roziewska

5 zdrowych nawyków żywieniowych do zapamiętania

Hanna Stolińska-Fiedorowicz: warto odejść od tradycji nakazującej zjedzenie 12 potraw wigilijnych

Jak kupować mleko? Wyjaśniamy, na co zwracać uwagę, gdy chcemy kupić to najlepsze

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

Kobieta

Czy organizm może nie tolerować kawy? Sprawdziłyśmy!

Kiszone pomidory -przepis. Jak kisić zielone pomidory?

Kiszone pomidory – przepis. Jak kisić zielone pomidory?

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

Pokrojone buraki

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

×