Przejdź do treści

Odchudzanie a efekt jo-jo. O gubieniu kilogramów opowiada diabetolog prof. Leszek Czupryniak

Zdrowy posiłek na stole
zdjęcie: iStockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Odchudzasz się, męczysz i nawet są efekty. I nagle waga staje w miejscu albo – o zgrozo – rośnie. Dlaczego? O efekcie jo-jo i o tym, co dzieje się w naszych organizmach, gdy próbujemy chudnąć, opowiada diabetolog prof. Leszek Czupryniak.

Energia dobrze przechowana

W paleolicie człowiek raz na pół roku upolował mamuta, trochę mięsa zjadł od razu, trochę zasuszył. Jego dieta składała się też z ryb i z tego, co zebrał w lesie, owoców, jagód. Nie było węglowodanów (teraz 50–60 proc. składu diety). A to one pobudzają wydzielanie insuliny, która stymuluje ośrodek łaknienia, w efekcie czego jemy więcej i przekraczając swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne, tyjemy.

Regulacje fizjologiczne organizmu człowieka powstały setki tysięcy lat temu w warunkach niedostatku jedzenia: okresów głodu i chwil obfitości, np. po upolowaniu mamuta. Zdrowy organizm ma w swym wyposażeniu żelazne mechanizmy zachowywania energii. Jeśli tego, co zjadł, nie zużywa od razu na pracę mięśni, np. na walkę czy ucieczkę, to odkłada to w postaci tłuszczu. To prawo zachowania energii potrzebnej do funkcjonowania wszystkich komórek, ogrzania organizmu itd. służy zachowaniu życia.

wyjaśnia diabetolog prof. Leszek Czupryniak
Maciej Grumczyk trener

Odchudzanie – gdy sytość igra z głodem

Odchudzanie polega na zmuszeniu organizmu do sięgnięcia po zapasy energii w tkance tłuszczowej.  Ogranicza mu się więc dowóz kalorii, i słusznie. Ograniczając je, organizm sięga po zapasy, spala je, a w konsekwencji masa ciała spada. Wydatki energetyczne przeciętnego funkcjonowania na pracę mózgu, mięśni, jelit itd. można obniżyć nawet o jedną trzecią.

Ponieważ tym wszystkim steruje „głowa” – układy autonomiczny, nerwowy i hormonalny – to gdy ona stwierdzi, że przychodzi za mało kalorii, wyda organizmowi dyspozycję – oszczędzać.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Trawienie, Promocje
WIMIN Lepszy metabolizm, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł

Gdy człowiek otyły chce schudnąć zaczyna pewną grę ze swoim organizmem. Najpierw odrzuca słodycze, źródło energii natychmiastowej. Oczywiście, może zjeść cztery snickersy naraz, ale tylko potem na bocznicy kolejowej powinien ręcznie, łopatą, rozładować wagon węgla, by spalić cukier ze snickersów i nie przytyć. Gdy zamiast tego siądzie przed telewizorem, to przytyje, bo organizm nadmiar energii zachowa na przyszłość.

tłumaczy prof. Leszek Czupryniak

Ludzie odchudzający się najpierw trochę chudną, po czym widzą, że chudnąć przestali. Wtedy, chcąc dalej chudnąć, powinni zwiększyć wysiłek fizyczny, by znowu zakłócić organizmowi równowagę. Dokładając wysiłek, zwiększą ujemny bilans energetyczny i spowodują, że nawet jeśli organizm nauczył się żyć przy niższym dowozie kalorii i je oszczędzać, to przy zwiększonej aktywności fizycznej będzie musiał zużywać więcej kalorii. Po dodaniu do tego systematyczności i zmiany nawyków jedzeniowych dalsze chudnięcie gwarantowane.

Kobieta przegląda się w lustrze

Skąd się bierze jo-jo?

Gdy ktoś chudnie przez cztery–osiem tygodni, po czym waga staje w miejscu: je mało, ale już nie chudnie, to dzieje się tak dlatego, że organizm walczy o zatrzymanie masy ciała. Bo przecież nie wie, czy jest za gruby, czy nie. Mózg nic nie wie o nadmiarze tłuszczu w komórkach tłuszczowych. Nauczył się żyć przy mniejszym dowozie energii i chce utrzymać wagę, bo to jest ważne dla jego przetrwania czasu głodu, a „sądzi”, że przyszło mu żyć właśnie w takich czasach.

 

Mózg nic nie wie o nadmiarze tłuszczu w komórkach tłuszczowych. Nauczył się żyć przy mniejszym dowozie energii i chce utrzymać wagę, bo to jest ważne dla jego przetrwania czasu głodu, a „sądzi”, że przyszło mu żyć właśnie w takich czasach

Organizm przećwiczony i nauczony, że jest głód i że musi sobie radzić na niskim poziomie dowozu kalorii, wtedy nadzwyczaj sprawnie metabolizuje, obraca energią i oszczędnie nią gospodaruje. Komórki wszystko, co im spadnie z nieba, każdą kalorię, magazynują. Obfitość kalorii skrzętnie chomikują. Wprowadzenie organizmu w tryb głodzenia zawsze powoduje takie zjawisko. W efekcie człowiek tyje i przewyższa wagę wyjściową sprzed odchudzania (efekt jo-jo). Nie objada się bardziej, tylko podlega mechanizmom regulacyjnym organizmu.

Na to człowiek się zniechęca, mówi: to ja już nie schudnę, nie dam rady, i wraca do swoich ulubionych bogatokalorycznych posiłków. Wtedy rośnie ilość przyjmowanych kalorii, ale trafiają one do organizmu o całkiem już innej regulacji metabolicznej – o wiele bardziej efektywnej

mówi prof. Czupryniak

Rządzą nami wciąż te same prawa, którym podlegali nasi paleolityczni przodkowie, a które zapewniły nam przetrwanie jako gatunkowi. Możemy z nimi grać, ale nie damy rady ich ani obejść, ani przeskoczyć. A zanim zaczniemy się objadać albo odchudzać, powinniśmy dobrze rozumieć reguły gry.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Garcinia cambogia – czym jest i kiedy ją stosować? Czy to środek dla każdego?

Zioła na cukrzycę – jakie są naturalne metody wspomagające leczenie cukrzycy?

Klaudia Halejcio zapowiedziała walkę ze "zbędnymi kilogramami", prezentując nienaganną sylwetkę .Internauci nie zostawili na niej suchej nitki

Klaudia Halejcio zapowiedziała walkę ze „zbędnymi kilogramami”, prezentując nienaganną sylwetkę. „To żart?” – pytają internauci

Johimbina – jak działa na organizm i kto może ją stosować?

Jak przetrwać święta, mając insulinooporność lub będąc na diecie? Lekarka Weronika Błaszczyk ma kilka rad / istock

Jak przetrwać święta, mając insulinooporność lub będąc na diecie? Lekarka Weronika Błaszczyk ma kilka rad

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

płatki śniadaniowe

7 „odchudzających” produktów, które… nie odchudzają!

20 rzeczy, przez które nie możesz schudnąć

kobieta pijąca koktajl

„Czysta micha” wcale nie taka czysta! Dlaczego trend „clean eating” przynosi więcej szkody niż pożytku?

"Osoby poddawane od najmłodszych lat dietom odchudzającym łączy pewien syndrom" - pisze Agata Głyda

„Osoby poddawane od najmłodszych lat dietom odchudzającym łączy pewien syndrom. Bardzo cierpią, lecz nikt o tym nie wie” – pisze Agata Głyda

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Psychodietetyczka Małgorzata Akkus wyjaśnia, dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne i dlaczego warto zacząć jeść intuicyjnie

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Małgorzata Akkus tłumaczy, jak jeść intuicyjnie i dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne

Lakownica żółtawa – właściwości, odchudzanie. Gdzie kupić?

Kinga Rusin: Nie da się schudnąć, w zdrowy sposób, 15 kg w tydzień! To niemożliwe bez narażenia swojego zdrowia czy nawet życia

Kinga Rusin ostrzega przed oszustami! „Nie da się schudnąć, w zdrowy sposób, 15 kg w tydzień! To niemożliwe bez narażenia swojego zdrowia czy nawet życia”

Czy herbatki na odchudzanie rzeczywiście są w stanie nam pomóc? Odpowiadają eksperci z Dietetyka #NieNaŻarty

Czy herbatki na odchudzanie rzeczywiście są w stanie nam pomóc? Odpowiadają eksperci z Dietetyka #NieNaŻarty

Chcesz pozbyć się „oponki” z brzucha? Wprowadź te pięć zmian, a będzie ci łatwiej osiągnąć cel

„Głodówka oczyszczająca nie istnieje. Bo z czego miałaby oczyszczać? Raczej nie z toksyn czy złogów w jelitach” – mówi dietetyk kliniczny Kamil Paprotny

„Czasem pacjenci decyzję o operacji podejmują z prozaicznych powodów – nie mogą wejść po schodach czy zawiązać buta”. O leczeniu otyłości olbrzymiej mówi dr Michał Duchnik

Wegańskie lody jaglano-truskawkowe

Wegańskie lody jaglano-truskawkowe. To prostsze, niż myślisz!

6 produktów, których lepiej nie jeść przed 10 rano

Kąski batata z guacamole i chipsem z jarmużu

Zdrowa, szybka przekąska z batatów i chipsy z jarmużu

Maria Nowak-Szabat / archiwum prywatne

Maria Nowak-Szabat: „Darujmy sobie bycie na bieżąco z nowinkami dietetycznymi. Sięgnijmy do starej Ajurwedy, by schudnąć i trwać w zgodzie ze sobą”

Ciasto

Co zrobić z ciastem po świętach? Podpowiada psychodietetyczka dr Anna Januszewicz

Wskazówki dla osób z insulinoopornością / istock

5 wskazówek na Wielkanoc dla osób z insulinoopornością

„Może pełnić ważną funkcję w zapobieganiu otyłości i insulinooporności”. O brązowej tkance tłuszczowej, którą warto mieć, mówi dr Iwona Boniecka

×