Przejdź do treści

Pektyny w diecie i medycynie

Pektyny w diecie i medycynie
Pektyny w diecie i medycynie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Pektyny to naturalnie występujące wielocukry pozyskiwane głównie z owoców cytrusowych. Dzięki właściwościom żelującym i zagęszczającym  są chętnie wykorzystywane przez przemysł spożywczy do produkcji m.in przetworów owocowych. Z medycznego punktu widzenia  regulują poziom cholesterolu, wspomagają odchudzanie, działają przeciwnowotworowo –  a to tylko jedne z wielu ich właściwości prozdrowotnych. 

Co to są pektyny? 

Najprościej mówiąc, pektyny są jednym ze składników błonnika pokarmowego, a dokładniej jego frakcji rozpuszczalnej w wodzie. Z chemicznego puntu widzenia należą do oligo i polisacharydów (wielocukrów). Zbudowane są z sacharydów takich jak: ramnoza, arabinoza, galaktoza, ksyloza i fukoza oraz kwasu d-galakturonowego. 

Po raz pierwszy wykryte zostały w roku 1790 w owocach tamaryndowca – egzotycznej rośliny pochodzącej z Afryki. Wyizolowano je dopiero 35 lat później, tym razem z jabłka. Wtedy też opisano ich właściwości oraz nadano związaną z nimi nazwę “pektos”, z greckiego oznaczającą krzepnąć, twardnieć. 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Trawienie, Promocje
WIMIN Lepszy metabolizm, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Kobieta / unsplash

Pektyny – gdzie ich szukać?

Pektyny występują w ścianach komórkowych owoców i warzyw. Można je znaleźć we wszystkich roślinach, ale najwyższa zawartość pektyn występuje w skórkach owoców cytrusowych: cytrynach, grejpfrutach, pomarańczach, limonkach. 

Inne źródła pektyn to m.in buraki cukrowe, główki nasion słonecznika bez pestek, fasola, morele, banany, jeżyny czy jabłka. 

Suszona pulpa jabłkowa zawiera zazwyczaj 15–20% pektyn, a suszona skórka cytrusów od 30 do 35%. Owoce takie jak pigwa, śliwki i agrest zawierają znacznie więcej pektyn w porównaniu do owoców miękkich, takich jak wiśnie, winogrona i truskawki, w których znajdziemy zaledwie 0,5- 1% pektyn.  

Miska z aronią

Pektyny – zastosowanie w diecie 

Pektyna (E 440i) i amidowana pektyna (E 440ii) są dopuszczone w Unii Europejskiej jako bezpieczne dodatki do żywności.  W przemyśle spożywczym pektyny pełnią funkcje: 

  • Żelujące i zagęszczające napoje owocowe i mleczne, dżemy, galaretki, marmolady, koncentraty i serki twarogowe. 
  • Emulgujące napoje z mleka acidofilnego, margaryny, majonezy i sosy sałatkowe. 
  • Stabilizujące soki, nektary i napoje. 

Stosuje się je do produkcji wyrobów cukierniczych, przetworów owocowych i warzywnych oraz żywności dietetycznejobniżonej zawartości tłuszczu i cholesterolu. 

jedzenie na talerzu w kształcie serca

Pektyny w domowym użytku 

Pektyny można kupić w supermarketach (zazwyczaj na półkach z dodatkami do pieczenia i żywnością bio), sklepach ze zdrową żywnością i sklepach internetowych. Mają postać białego, beżowego lub jasnobrązowego proszku. Są bezzapachowe i lekko słodkie w smaku.  

 Na opakowaniu znajdziemy informację z jakich roślin zostały wyekstrahowane.  Zazwyczaj są to jabłka i cytrusy.  Pektynę można stosować m.in. do zagęszczania przetworów owocowych, np. dżemów. W tym celu odpowiednią ilość proszku, zgodną z zaleceniami producenta miesza się z cukrem i dodaje do gotujących się owoców. 

Tańszą alternatywą będzie zrobienie domowej pektyny z jabłek. Jej wykonanie jest banalnie proste.  

Zgodnie z przepisem, jabłka należy dokładnie umyć a następnie pokroić wraz z pestkami i skórką w kostkę. Następnie wrzucić do garnka, zalać wodą i gotować przez 2 godziny, od czasu do czasu mieszając roztwór. Po upływie czasu pektynę trzeba przecedzić przez gazę, odcisnąć i przełożyć do słoika. Tak pozyskana pektyna powinna być zużyta w ciągu tygodnia.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Zastosowanie pektyn w medycynie 

Pektyny nie są rozkładane w przewodzie pokarmowym ani trawione przez enzymy trawienne, a mimo to ich obecność jest niezbędna w zrównoważonej diecie. Z medycznego punktu widzenia pektyny: 

  • Wpływają korzystnie na gospodarkę węglowodanową

Pektyny wykazują działanie obniżające biodostępność glukozy oraz stężenie insuliny we krwi. Dzięki temu mogą przeciwdziałać insulinooporności oraz cukrzycy typu 2.

  • Zmniejszają przyswajanie cholesterolu i lipidów.

Wiążąc się z cholesterolem w przewodzie pokarmowym, pektyny zapobiegają jego wchłanianiu. W badaniu z udziałem 57 osób dorosłych, wśród ochotników, którzy otrzymywali 15  gram pektyny dziennie, zaobserwowano obniżenie zawartości cholesterolu LDL o 7 %. Poprawiając profil lipidowy, pektyny obniżają ryzyko wystąpienia chorób serca.

  •  Zmniejszają ryzyko nowotworu jelita grubego

Wykazano, iż pektyny powodują apoptozę komórek rakowych jelita grubego, a także potencjalne działanie bójcze w przypadku komórek nowotworowych piersi, wątroby, żołądka i płuc.

  • Pomagają w utrzymaniu prawidłowej masy ciała

Spożycie błonnika zmniejsza ryzyko nadwagi i otyłości.  Produkty bogate w pektyny zwiększają poziom sytości, dzięki czemu sprzyjają odchudzaniu.

  • Wspomagają trawienie

Rozpuszczalne włókna do których należą pektyny, zmiękczają stolec i przyspieszają czas przejścia treści pokarmowej przez przewód pokarmowy, zapobiegając zaparciom. Pektyny  są również prebiotykiem – źródłem pożywienia dla zdrowych bakterii żyjących w jelitach. W czterotygodniowym badaniu z udziałem 80 osób z zaparciami zaobserwowano, iż spożywanie  24 gram pektyn  dziennie znacząco zwiększało populacje zdrowych bakterii w jelitach i redukowało zaparcia.

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

Bibliografia:

[1] V. Nayak, B. Chogtu i wsp., “Pectin from fruit peels and it’s uses as pharmaceutical and food grade: a descriptive review. ”European Journal of Biomedical and Pharmaceutical science, 2014.

[2] Pranati Srivastava and Rishabha Malviya, “Sources of pectin, extraction and its applications in pharmaceutical industry – An overview,” Indian Journal of Natural Products and Resources, 2011.

[3] E. A. M. S. Almeida et al., “Synthesis and characterization of pectin derivative with antitumor property against Caco-2 colon cancer cells,” Carbohydr. Polym., vol. 115, pp. 139–145, Jan. 2015.

[4] Waszkiewicz-Robak “Pektyny i ich zastosowanie w przemyśle spożywczym,” Katedra Żywności Funkcjonalnej i Towaroznawstwa, pp. 25–27.

[5] Pińkowska H i in., Pektyny – występowanie, budowa chemiczna i właściwości, Wiadomości Chemiczne, 68, 683-700, 2014.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Betaina – jakie pełni funkcje w organizmie i kto może ją suplementować?

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

Chcesz obniżyć cholesterol? Sięgnij po te produkty

Japońska dieta wodna, kobieta pijąca wodę

Japońska dieta wodna – zasady i efekty

RZS – dieta łagodząca objawy zapalenia stawów

Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?

świąteczne ciasteczka

Świąteczne zasady na mniejsze zło. Jak jeść, by się nie przejeść?

Tych rzeczy nie jedz przed randką! Sprawdź naszą czarną listę

Stwardnienie rozsiane – jakie znaczenie ma dieta? Przykłady jadłospisu

Nie jesteś w stanie opanować się przed jedzeniem słodyczy? Oto kilka sposobów na ratowanie sytuacji

Sezam – jak rośnie, właściwości zdrowotne, produkty, przepisy

Urozmaicaj i próbuj, czyli wegetariański tuning dnia

Kawa zbożowa - czy na pewno jest dla wszystkich? Odpowiada dietetyczka

Kawa zbożowa – czy na pewno jest dla wszystkich? Odpowiada dietetyczka

Omlet fit – przepis na zdrowy omlet z bananem

herbata

Jak jeść, żeby nie marznąć jesienią i zimą? Zdradzamy kilka prostych trików

kobieta pijąca koktajl

„Czysta micha” wcale nie taka czysta! Dlaczego trend „clean eating” przynosi więcej szkody niż pożytku?

Dzień pod znakiem selera

Dzień pod znakiem selera! Najwyższa pora, żeby odczarować to niedoceniane warzywo

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego – zalecenia żywieniowe, przykładowy jadłospis

Meal prep – co to jest i jak go zaplanować? Menu na trzy dni

Orzechy laskowe w misce

Stres bierze nad tobą górę? Ekspertka wymienia, co jeść, by wspomóc organizm w tym czasie

Zjedzenie pleśni - objawy. Czym grozi?

Zjadłaś spleśniały chleb? Dowiedz się czym to grozi i jakie są objawy zatrucia pleśnią

Słodycze dla cukrzyka – jaki typ jest dozwolony? Zdrowe desery i przekąski

Bromelaina – właściwości, wskazania i przeciwwskazania. Na co pomagają tabletki z ananasa?

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Psychodietetyczka Małgorzata Akkus wyjaśnia, dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne i dlaczego warto zacząć jeść intuicyjnie

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Małgorzata Akkus tłumaczy, jak jeść intuicyjnie i dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne

×