Przejdź do treści

Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości?

Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości?
Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości? Rawpixel.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Masz insulinooporność? Sprawdź, jakie owoce możesz jeść, a jakich unikać
Detoksowa zupa miso z warzywami – Japończycy wiedzą co dobre. Spróbuj i ty!
zielone warzywa
Co i w jakiej ilości jeść, żeby nasz mózg lepiej funkcjonował? Psychodietetyk Michał Choroszyński wyjaśnia podstawy diety MIND
Kiszonki – prawdziwa bomba dobroczynnych składników. Sprawdź, co warto ukisić
6 produktów lepszych dla zdrowia kobiet niż superfoods

Karczoch to roślina pochodząca z rejonu Morza Śródziemnego, która wyróżnia się oryginalnym wyglądem, wyjątkowymi walorami smakowymi oraz cennymi właściwościami prozdrowotnymi. Ziele karczocha uznane zostało za żywność funkcjonalną, co wynika z wysokiej zawartości takich związków czynnych jak polifenole. Dzięki temu karczoch zwyczajny wykazuje działanie hipocholesterolemiczne, przeciwutleniające i hepatoprotekcyjne. A dzięki możliwościom różnorodnego zastosowania karczocha w kuchni, warzywa tego nie powinno zabraknąć w codziennej diecie.

Karczoch – co to za warzywo?

Karczoch to roślina z rodziny astrowatych, która może być uprawiana na całym świecie, choć rośnie głównie w rejonie basenu Morza Śródziemnego. Karczoch, zwany także artyszokiem to warzywo o charakterystycznym wyglądzie – warzywo to może osiągać nawet ponad 2 metry wysokości, a na grubej łodydze pojawiają się kwiaty. Karczochy zbudowane są z mięsistych główek pokrytych ostrymi łuskami o fioletowej lub niebieskawej barwie. Jadalną częścią rośliny jest pąk kwiatowy, czyli tzw. serce karczocha, do którego można dostać się po usunięciu twardych łusek.

Karczoch ma smak porównywany do szparagów, przy czym wyczuć można więcej goryczki, a nawet kwaskowatości. Wiele zależy oczywiście od sposobu przyrządzenia.

 

Karczochy – właściwości prozdrowotne

Karczochy charakteryzują się wysoką zawartością unikatowych związków aktywnych. Najważniejszym z nich jest cynaryna, czyli substancja o właściwościach żółciotwórczych i żółciopędnych, co oznacza, że stymuluje syntezę żółci oraz jej wydzielanie. Cynaryna może chronić komórki wątroby przed działaniem wielu związków toksycznych (takich jak tetrachlorek węgla), a także pobudzać procesy regeneracyjne hepatocytów. Dzięki temu karczochy mogą ułatwiać trawienie tłuszczów, a także wykazują działanie hepatoprotekcyjne, chroniąc komórki wątroby przed uszkodzeniem. Ponadto cynaryna pomaga normalizować poziom cholesterolu we krwi, co przekłada się na minimalizowanie ryzyka zaburzeń lipidowych i rozwijających się na ich podłożu chorób serca. Ponadto cynaryna wykazuje właściwości diuretyczne.

Karczoch stanowi cenne źródło inuliny – naturalnego cukru, stanowiącego rozpuszczalną frakcję błonnika. Inulina jest prebiotykiem, czyli związkiem umożliwiającym utrzymanie prawidłowej flory bakteryjnej jelit. Ponadto inulina zawarta w karczochach ogranicza tempo wchłaniania węglowodanów z przewodu pokarmowego, przez co obniża indeks glikemiczny posiłków.

Karczochy zawierają wiele cennych polifenoli, w tym kwas chlorogenowy, kwas kawowy czy kwas ferulowy, dzięki czemu rośliny ta wyróżniają się wysokim potencjałem antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. A zawartość kwasu chlorogenowego wspomaga proces odchudzania na drodze ograniczenia wchłaniania cukru z przewodu pokarmowego i zwiększenia wrażliwości komórek na działanie insuliny. Ponadto karczochy dostarczają wapń, żelazo, cynk czy magnez. Tak bogaty skład sprawia, że karczoch określany jest mianem żywności funkcjonalnej, czyli produktu, którego wpływ na organizm wykracza wyłącznie poza walory odżywcze. Spożywanie karczochów może przyczynić się do zauważalnej poprawy stanu zdrowia.

Kurkuma i jej właściwości. Zalety i przeciwwskazania

Karczoch – jak jeść?

Karczochy wciąż jeszcze są mało popularnymi składnikami diety, co wynika zarówno z ich ograniczonej dostępności, jak i braku wiedzy na temat tego, jak jeść karczochy. Warzywo to może być spożywane w formie gotowanej, pieczonej, grillowanej, świetną propozycją jest także faszerowany karczoch. Jak jeść to warzywo? W pierwszej kolejności należy odciąć łodygę tuż nad nasadą oraz usunąć zewnętrzne, twarde liście; następnie karczoch jest przecinany na pół w celu usunięcia wewnętrznych, niejadalnych listków. Potem wystarczy włożyć warzywo do miski z wodą i sokiem z cytryny, co zapobiega ciemnieniu warzywa. Karczochy gotowane powinny być w osolonej wodzie z dodatkiem soku z cytryny, a czas gotowania to około 40 minut.

Jakie są najciekawsze pomysły na karczochy? Przepis cieszący się ogromną popularnością to karczochy z sosem vinegret i czosnkiem, pieczone karczochy z parmezanem, a także sałatka z karczochów o sera feta.

Karczoch może być spożywany w postaci takich suplementów diety jak:

  • sok z karczocha, który może być przyjmowany w dawce 25 – 30 ml raz lub dwa razy dziennie
  • ekstrakt z karczocha, dostępny najczęściej w tabletkach z karczocha, stosowanych m. in. w celu wspomagania pracy wątroby, a także układu sercowo – naczyniowego; wyciąg z karczocha znajduje ponadto zastosowanie w kosmetykach i preparatach dermatologicznych wykorzystywanych w pielęgnacji skóry trądzikowej czy łuszczycowej.

Kiedy stosować preparaty zawierające karczoch? Tabletki czy sok z karczocha polecane są osobom z zaburzeniami trawiennymi – wzdęciami, zgagą, niestrawnością, a także schorzeniami wątroby. Po tego typu preparaty mogą sięgać osoby cierpiące na cukrzycę, gdyż karczoch normalizuje poziom glukozy we krwi, a także osoby cierpiące na choroby układu sercowo – naczyniowego. Ponadto wyciąg z karczocha stosowany jest przez osoby odchudzające jako wspomaganie diety na redukcję masy ciała.

 

Bibliografia:

Aksu O., Altinterim B., Hepatoprotective effects of artichoke, Cilt 1, Sayı 2, 2013 / Vol. 1, Issue 2, 2013

Rondanelli M. i in., Health-promoting properties of artichoke in preventing cardiovascular disease by its lipidic and glycemic-reducing action; Monaldi Arch Chest Dis. 2013 Mar;80(1):17-26.

Teterycz D., Michalak – Majewska M., Karczoch zwyczajny (Cynara scolymus) – innowacyjny surowiec o bogatych właściwościach leczniczych; Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych nr 593, 2018, 87–100

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Cytrusy

Superfoods przy PCOS. Które produkty warto włączyć do swojej diety?

Co jeść w styczniu? Buraki, seler, marchew… ale nie tylko! Co proponuje Sylwia Majcher?

Jak prawidłowo gotować warzywa? Podpowiadają ekspertki Czytamy Etykiety

Jak prawidłowo gotować warzywa? Podpowiadają ekspertki „Czytamy Etykiety”

Jedzenie, które leczy. Sprawdź, czego nie wiesz o żywności funkcjonalnej

Zielenina w środku zimy. Jak ją wprowadzić do diety?

kobieta nad morzem

Zdrowotne shoty. Co w nich siedzi i jakie mają działanie?

Czy to prawda, że domowy syrop z cebuli pomaga przy przeziębieniu?

Na co zwracać uwagę przy kupowaniu produktów ekologicznych? Tłumaczy Paulina Górska

Na co zwracać uwagę przy kupowaniu produktów ekologicznych? Tłumaczy Paulina Górska

Młody jęczmień – zdrowa moda

Młody jęczmień – zdrowa moda. Poznaj jego właściwości

Urozmaicaj i próbuj, czyli wegetariański tuning dnia

10 prostych sposobów, by jeść lepiej

Kontempluj każdy kęs! Jaki ma związek jedzenie z medytacją?

Jak przechowywać warzywa i owoce latem oraz na zimę?

tymianek

Top 7 ziół na poprawę odporności. Pomogą przegnać przeziębienie i zwalczyć infekcję

5 dobrych konserwantów. Ich nie musisz unikać

Indyjskie superfoods na zdrową jesień

Indyjskie superfoods na zdrową jesień

Jesień to nie wymówka. Jedz zdrowo przez cały rok!

Czosnek w garnku

Co jeść, żeby wspomóc odporność? Wymieniają dietetycy z Czytamy Etykiety

Kobieta z pizzą

Zakwaszenie organizmu. Fragment książki Hanny Stolińskiej, pt. „Zakłamane jedzenie”

Kobieta po 40-tce

10 produktów, po które warto sięgać, gdy jesteś po 40-tce

Co pić latem? Sprawdź nasz miniprzewodnik po letnich napojach

Czy można jeść surowe brokuły? Może warto przekonać się do ich smaku?

5 warzyw, które muszą znaleźć się w twojej diecie. Polecają dietetycy

Zamiast świeżych wybierasz mrożone warzywa? Sprawdź, czy to zdrowe

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 przepisów dla miłośników awokado

chleb

Jedzenie, które udaje zdrowe. Poznaj listę 10 spożywczych kameleonów

Jesz błonnik, ruszasz się i pijesz dużo wody, a mimo to cierpisz na zaparcia? Powody mogą być mniej oczywiste

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Sposoby na wzdęcia

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

Dieta Ewy Dąbrowskiej – tak czy nie?

Na czym rosną banany i jakie są ich wartości odżywcze?

Na czym rosną banany i jakie są ich wartości odżywcze?

Na jakim tłuszczu smażyć?

Najzdrowszy olej do smażenia? Masło czy inny tłuszcz?

5 największych kuchennych mitów

Dlaczego łamią się paznokcie?

Dlaczego łamią się paznokcie i jak temu zaradzić?