Przejdź do treści

Jedz grzyby w święta. „Przekonanie, że są pozbawione wartości odżywczych, to mit” – mówi dietetyczka

Jedz grzyby w święta. „Przekonanie, że są pozbawione wartości odżywczych, jest mitem” – mówi dietetyczka Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Balon
Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom
Pasta z czerwonej fasoli z rodzynkami /fot. Marta Dymek, Jadłonomia
Strączkowe na słodko i na wytrawnie. 3 świetne przepisy od Marty Dymek, autorki kultowej Jadłonomii
Największe grzechy śniadaniowe – jakie popełniamy najczęściej?
Jak odmrażać żywność, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia Jagna Niedzielska
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli

Kapusta z grzybami, zupa grzybowa, łazanki, kulebiaki, pierogi z grzybowym farszem, uszka – trudno wyobrazić sobie Boże Narodzenie, a zwłaszcza Wigilię, bez tych potraw. Warto je jeść nie tylko dla walorów smakowych, ale także dla… grzybów. Te ostatnie – wbrew obiegowej opinii – zawierają cenne dla zdrowia przeciwutleniacze, witaminy oraz biopierwiastki. Nie bez powodu są nazywane „mięsem lasu”!

Obecność grzybów na świątecznym stole ma długą tradycję i istotną symbolikę. Według polskiej tradycji zapewnią nam zdrowie oraz siły witalne. Nie wszyscy wiedzą natomiast, że spożywanie grzybów może nieść korzyści dla zdrowia.

– O grzybach mówi się czasem, że są pozbawione wartości odżywczych, a to nieprawda – zapewnia dietetyk kliniczny i dietetyk dziecięcy mgr Monika Dąbrowska-Molenda.

 

Grzyby – co zawierają?

Mięso lasu” – tak nazywa się grzyby, a to dlatego, że zawierają sporo białka i jest to białko prawie równie dobrze przyswajalne co to pochodzące z mięsa. Najwięcej białka mają grzyby suszone (nawet do 40 proc.). W świeżych grzybach protein jest już mniej – ok. kilka procent. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że w grzybach znajdziemy aminokwasy egzogenne, których nasz organizm nie wytwarza, zatem muszą być dostarczane razem z pożywieniem.

Dodatkowo, jak tłumaczy mgr Monika Dąbrowska-Molenda, grzyby stanowią bardzo dobre źródło błonnika, witamin z grupy B (to te witaminy, które odpowiadają za dobry nastrój, wewnętrzny spokój i koncentrację), witaminy C, D oraz E, natomiast z biopierwiastków: przede wszystkim potas, magnez, fosfor i miedź, a w śladowych ilościach również m.in. selen, cynk, żelazo, miedź, mangan. Grzyby mają poza tym niewiele tłuszczu, ale są to głównie nienasycone kwasy tłuszczowe, czyli te, które występują w olejach roślinnych. Dodatkowo, grzyby o pomarańczowym zabarwieniu (np. kurki) są źródłem prowitaminy A.

W grzybach znajduje się ponadto ergotioneina, przeciwutleniacz, który spowalnia starzenie się umysłu. Badania naukowe udowodniły, że dzięki tej substancji spożywanie grzybów może zmniejszyć ryzyko rozwoju choroby Alzheimera czy Parkinsona oraz otępienia starczego. Inny bardzo cenny przeciwutleniacz w grzybach to glutation – on również spowalnia procesy starzenia, chroniąc nas przed rozwojem m.in. nowotworów, choroby wieńcowej czy chorób płuc.

Wigilijny kompot z suszonych owoców

Pod względem obecności przeciwutleniaczy najcenniejszym grzybem jest borowik szlachetny. Dobrym źródłem antyoksydantów są również boczniaki i pieczarki. Co ciekawe, najbogatsze w przeciwutleniacze są kapelusze grzybów.

– Wszystkie składniki obecne w grzybach jadalnych sprawiają, że ich spożywanie korzystnie wpływa na zdrowie i ogólny stan organizmu. Grzyby działają przeciwzapalnie, przeciwnowotworowo, antyoksydacyjnie. Wzmacniają odporność, usprawniają metabolizm, obniżają wysoki cholesterol, regulują poziom glukozy we krwi. W grzybach jest przy tym niewiele węglowodanów – wymienia mgr Dąbrowska-Molenda. – Warto pamiętać także, że grzyby są niskokaloryczne, dlatego ich spożywanie zaleca się osobom dbającym o linię czy walczącym z nadwagą.

Grzyby dla dzieci i ciężarnych?

Grzyby, z powodu obecnej w nich chityny, są jednak ciężkostrawne. Czy dzieci, kobiety ciężarne oraz karmiące piersią mogą je spożywać bez obaw? Mgr Monika Dąbrowska-Molenda tłumaczy, że grzybów leśnych nie podajemy dzieciom nawet do 12. roku życia – są zbyt obciążające dla delikatnego układu pokarmowego. Poza tym istnieje ryzyko zatrucia. Wyjątek stanowią pieczarki, które można podać kilkulatkowi, ale lepiej w formie łagodnej zupy z dodatkiem warzyw niż np. smażone. Jeśli dziecko nie ma alergii i dobrze reaguje na wprowadzane do diety pokarmy, pieczarki można spróbować podać już po 1. roku życia.

Co z kobietami w ciąży?

– W ich przypadku nie ma przeciwwskazań do spożywania grzybów leśnych – zapewnia dietetyczka. Ze spornymi opiniami można się natomiast zetknąć w przypadku kobiet karmiących piersią. Przez lata panowało przekonanie, że naturalne karmienie i spożywanie grzybów wzajemnie się wyklucza. – Dziś wiemy już, że coś takiego jak „dieta matki karmiącej” nie istnieje. Kobieta, która karmi, może jeść wszystko, chyba że maluch jest alergikiem i lekarz zaleci odstawienie pewnych grup produktów. Nie robimy tego jednak na własną rękę, „na wszelki wypadek”. Spożycie grzybów przez karmiącą piersią kobietę nie spowoduje u małego dziecka żadnych dolegliwości – dodaje Dąbrowska-Molenda.

Grzybów nie podajemy osobom stosującym tzw. dietę ubogoresztkową, czyli oszczędzającą jelito grube.

śwęta

Grzyby – kupuj i jedz mądrze!

Jeśli chcesz mieć pewność, że na twoim świątecznym stole pojawią się grzyby jak najlepszej jakości, pamiętaj o kilku zasadach:

  • Kupuj grzyby wyłącznie ze sprawdzonego źródła. Jeśli nie masz pewność co do ich pochodzenia (gdy sprzedawcą jest np. handlarz na targowisku), a zwłaszcza jeśli ich wygląd wydaje ci się podejrzany, nie kupuj ich!
  • W przypadku wątpliwości – zgłoś się do miejscowego sanepidu i poproś o przejrzenie kupionych przez ciebie grzybów.
  • Grzyby poddawaj obróbce termicznej zgodnie z przepisem. Nie skracaj czasu gotowania, duszenia czy smażenia według własnego uznania.
  • Jeśli dietetyk zalecił ci dietę lekkostrawną, zrezygnuj z grzybów.
  • Pamiętaj, że gotowanie grzybów nie niszczy znajdujących się w nich przeciwutleniaczy – to zdecydowanie dobra wiadomość!

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

grzyby

Przez kilka godzin trzymałaś grzyby w foliowej reklamówce? Dietetyczka odpowiada, czy nadają się do spożycia

Jesz owsiankę, aby schudnąć? Dobrze, ale musisz uniknąć tych błędów

Wzmocnij odporność przed jesienią. Sięgnij po produkty, które wspierają układ immunologiczny

borowiki

Sezon na borowiki trwa! Wypróbuj przepis na polędwiczki z pysznym sosem

Smalec grzybowy

Przepis na smalec grzybowy. Aromatyczny i prosty do wykonania!

Zjadłaś przeterminowane jedzenie? Uważaj nie tylko na zatrucie pokarmowe

Wybierasz się na grzyby? Sprawdź, czy możesz je później zamrozić

Kawa czy herbata – co zwykle wybierasz? Przeczytaj, a zmienisz swoje preferencje

Sprawdź datę ważności produktów, które masz w domu. Niektóre najprawdopodobniej nie nadają się już do użytku

Postawi cię na nogi skutecznie jak kawa i pomoże się pozbyć kofeinowego głodu. Już się domyślasz co to?

Ziemniaki wykiełkowały? Sprawdź, czy możesz je bezpiecznie zjeść

Ziemniaki wypuściły pędy. Czy nadają się jeszcze do jedzenia?

Termin przydatności do spożycia jabłek? Wiemy, kiedy lepiej ich nie jeść

Zamiast świeżych wybierasz mrożone warzywa? Sprawdź, czy to zdrowe

Organizujesz grilla? Nie zapomnij o musztardzie, jest dobra dla zdrowia

Herbata to nie tylko smaczny napój. Ma także pozytywny wpływ na nasze zdrowie

Herbata to nie tylko smaczny napój. Ma także pozytywny wpływ na nasze zdrowie

Co się stanie, gdy zjesz za dużo orzechów? Skutki uboczne mogą być wyjątkowo przykre

poranna kawa

Rozpoczynasz dzień filiżanką kawy? Dowiedz się, jak to wpływa na twój organizm

Korzystanie z lodówki też odbywa się według pewnych zasad.

Jak dobrze korzystać z lodówki? Niewiele osób zna odpowiedź na to z pozoru banalne pytanie

Kawa pomaga w trawieniu i w walce z jego zaburzeniami?

czereśnie

Zjadłaś robaczywe czereśnie i zastanawiasz się, czy to mogło ci zaszkodzić? Sprawdź, co mówi dietetyczka w tej sprawie

11 błędów, które popełniamy, robiąc jajecznicę. A to przecież taka banalna potrawa

Boczniaki – co to za grzyby, wartości odżywcze i przepisy

Siedem sygnałów, które wskazują na to, że źle się odżywiasz

Jak pasteryzować świąteczne dania? / iStock

Jak pasteryzować świąteczne dania? Wyjaśnia Jagna Niedzielska

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie

9 sygnałów, że jesz za dużo soli

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami