Przejdź do treści

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem?

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem? / pexels
Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem? / pexels
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
7 zasad grillowania dobrych dla wątroby
Dlaczego tak lubimy jeść tosty z serem? Wyjaśnia biotechnolog Dawid Polak
Mama Chemik: „Odkrajanie spleśniałego kawałka owocu czy zdejmowanie kożuszka z wierzchu dżemu, a później zjadanie reszty, jest wielkim błędem”
3 przepisy na wrapy. Dla tych, którym znudziły się kanapki
Napój arbuzowy – twoje ciało podziękuje ci za tę chwilę wytchnienia

Nasze jelita zamieszkuje blisko 2 kg pożytecznych drobnoustrojów, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu i stymulujących system odpornościowy. Jednak z wiekiem skład tej mikroflory ulega zmianom, często niekorzystnym. Czy można im zapobiec?

Już w XIX wieku badacze zaczęli dostrzegać związek między florą jelitową a stanem zdrowia człowieka. Nad tym zagadnieniem pochylał się m.in. Ludwik Pasteur, wybitny francuski chemik i prekursor mikrobiologii. Rosyjski laureat nagrody Nobla Ilja Iljicz Miecznikow odkrył z kolei, że cenne właściwości kefiru są związane ze zdolnością obecnych w nim żywych bakterii do kolonizowania jelita, zaś austriacki pediatra Theodor Escherich obserwował pozytywny wpływ drobnoustrojów ze szczepu Escherichia coli na mikroflorę jelitową dzieci zmagających się z biegunkami.

Jednak dopiero rozwój technik molekularnych w drugiej połowie XX wieku zrewolucjonizował naszą wiedzę na temat mikrobiomu, czyli zespołu mikroorganizmów bytujących w organizmie – na skórze, w układzie oddechowym, drogach moczowo-płciowych, a przede wszystkim w przewodzie pokarmowym.

Mikroflora jelitowa ma znaczenie dla naszego zdrowia i samopoczucia. Świadczy o tym choćby skala tego niezwykłego ekosystemu – szacuje się, że jelito grube zamieszkuje blisko 2 kg drobnoustrojów, nie tylko bakterii, ale również wirusów czy grzybów.

Jakie funkcje spełnia mikrobiom?

Czynnie uczestniczy w procesach związanych z trawieniem i wchłanianiem substancji pokarmowych. Wspiera homeostazę, czyli zdolność organizmu do zachowania równowagi wewnętrznej, mimo zmian zachodzących w środowisku zewnętrznym. Wzmacnia odporność, skutecznie chroniąc przed licznymi patogenami, np. bakteriami ze szczepu Salmonella. Wpływa na procesy metaboliczne i syntezę wielu związków chemicznych, choćby serotoniny, nieprzypadkowo nazywanej „hormonem szczęścia” (jej niedobór powoduje rozdrażnienie i kiepski nastrój, pogarsza też jakość snu).

Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł

Odpowiednia ilość i jakość dobroczynnych drobnoustrojów pozwala zapobiegać wielu poważnym chorobom, co wykazały badania przeprowadzone kilka lat temu w ramach międzynarodowego projektu Human Microbiom Project. Jednoznacznie potwierdziły związek składu mikroflory z nowotworami (zwłaszcza jelita grubego), otyłością, nadciśnieniem, cukrzycą, alergiami czy chorobami autoimmunologicznymi (np. celiakią i reumatoidalnym zapaleniem stawów).

Naukowcy wciąż analizują wpływ zaburzeń mikrobiomu na rozwój schorzeń ze spektrum autyzmu, a także depresji. Zbyt niska liczba pożytecznych bakterii może skutkować nawracaniem rozmaitych infekcji, np. górnych dróg oddechowych czy moczowo-płciowych.

Jak z wiekiem zmienia się mikrobiom?

Mikroflora jelitowa człowieka zaczyna się rozwijać w czasie narodzin. Jest to proces dynamiczny, uzależniony od wielu czynników, m.in. rodzaju porodu. Za najbardziej korzystny dla mikrobiomu uchodzi poród naturalny, podczas którego dziecko, przechodząc przez drogi rodne, zostaje zasiedlone fizjologiczną florą z pochwy matki. W przypadku cięcia cesarskiego noworodek jest kolonizowany zarówno przez bakterie matki, jak i… personelu szpitalnego.

Badania naukowe wykazały, że pierwsze 1000 dni życia dziecka programuje jego mikrobiom, co ma kluczowy i długotrwały wpływ na rozwój oraz zdrowie. W tym okresie duże znaczenie ma zwłaszcza forma odżywiania. Za niezwykle korzystne dla kształtowania prawidłowej flory bakteryjne uznaje się karmienie piersią i naturalny pokarm matki.

Mikrobiom jelitowy kształtuje się do mniej więcej 2. roku życia. W kolejnych latach pozostaje zwykle dość stabilny, jednak z czasem zaczynają pojawiać się zawirowania w składzie flory bakteryjnej. Mogą dotyczyć zarówno ilości bakterii, jak i ich różnorodności. U wielu osób starszych następuje zjawisko zwane obniżoną stabilnością mikrobiomu. Zmiany polegają na zmniejszeniu liczebności pożytecznych bakterii Bifidobacterium, Lactobacillus i Firmicutes, przy jednoczesnym wzroście udziału beztlenowców z rodzaju Enterococci oraz Enterobacteria, których nadmiar może skutkować poważnymi problemami zdrowotnymi, m.in. zakażeniami dróg moczowych czy układu oddechowego.

Na stan mikroflory wpływa nie tylko wiek, ale również styl życia, w tym przede wszystkim nieprawidłowa dieta, uboga w błonnik pokarmowy, za to bogata w tłuszcze nasycone, cukier, konserwanty i sztuczne wzmacniacze smaku. Drobnoustrojom nie sprzyja nadużywanie alkoholu, częste stosowanie antybiotyków czy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, a także silny stres oraz zanieczyszczenie środowiska.

Jak wspierać naturalną florę bakteryjną?

Przede wszystkim dbając, by w naszym jadłospisie nie brakowało produktów bogatych w błonnik pokarmowy, czyli oporne na działanie enzymów trawiennych węglowodany, które ulegają procesom fermentacyjnym w jelicie grubym, stwarzając idealne warunki do rozwoju pożytecznych drobnoustrojów. Znajdziemy je w świeżych warzywach i owocach, a także nasionach roślin strączkowych, pełnoziarnistym pieczywie i makaronach, otrębach (pszennych lub owsianych), brązowym ryżu, orzechach.

Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł

Szczególne znaczenie w stymulowaniu wzrostu dobroczynnych bakterii wykazują produkty będące zarówno źródłem błonnika, jak polifenoli – cennych związków, które znajdziemy w kakao, owocach granatu, owocach jagodowych, cytrusach, morelach, jabłkach, pełnoziarnistych płatkach zbożowych, karczochach, daktylach, pomidorach, cebuli, jarmużu czy herbacie, zwłaszcza zielonej.

Nie zapominajmy o prebiotykach stanowiących źródło energii dla bakterii kolonizujących jelito grube. Występują one naturalnie w cykorii, cebuli, porze, czosnku, karczochach, pomidorach, bananach, a także mleku i jego przetworach oraz w produktach zbożowych (pieczywie, płatkach).

Na skład mikrobiomu korzystnie działają probiotyki, które m.in. pomagają przywrócić odpowiedni skład mikroflory jelitowej podczas antybiotykoterapii. Ich bogatym źródłem są fermentowane produkty mleczne (jogurt, kefir, mleko acidofilne) oraz rozmaite kiszonki, w tym popularne w Polsce ogórki czy kapusta.

Dobrym rozwiązaniem jest stosowanie suplementów diety, które zawierają szczepy pożytecznych bakterii pomagających przywrócić równowagę mikroflory bakteryjnej. Badania naukowe wykazały, że sprzyja jej również aktywność fizyczna.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zioła szwedzkie – czym są, właściwości, zastosowanie. Przepis na nalewkę

Maltoza – czy jest zdrowa? W jakich produktach występuje i kto powinien jej unikać?

Koszerność – co to znaczy? Kuchnia i jedzenie koszerne

Sukraloza – co to jest, szkodliwość. Ile sukralozy można bezpiecznie spożywać?

Wegańskie lody jaglano-truskawkowe

Wegańskie lody jaglano-truskawkowe. To prostsze, niż myślisz!

Żywność liofilizowana – co to jest i jakie ma zastosowanie?

Przekąski na grilla – podpowiadamy, jak zdrowo grillować potrawy i podajemy przepisy

Zasada FIFO w twojej lodówce / istock

Lubisz zero waste w kuchni? Poznaj FIFO i z łatwością zarządzaj żywnością w swoim domu

Arcydzięgiel – jakie właściwości ma korzeń tej rośliny?

Łopian większy – właściwości i przeciwwskazania

Kapsułowa kuchnia - jak ją stworzyć? / gettyimages

Chcesz gotować więcej za mniej? Stwórz kapsułową kuchnię! Patent podpowiada Elwira Rogoda

Jak naturalnie obniżyć ciśnienie – jaka dieta jest najlepsza?

Wiosenna pizza na zielonym spodzie. Pyszna i zdrowa!

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Glicyna – budowa, właściwości, źródła w pożywieniu. Czy glicyna pomaga w bezsenności?

7 olejów, które warto mieć w domu / iStock

Te tłuszcze mają moc! Top 7 olejów

Prolina – czym jest i gdzie jej szukać. Budowa i funkcje w organizmie

Rodzaje makaronów w przepisach. Jak ugotować makaron?

Ryż czerwony – właściwości zdrowotne. Czy jest lepszy od białego i brązowego ryżu?

Chipsy warzywne – jak zrobić domowe chipsy z piekarnika?

Kasza pęczak – właściwości, wartości odżywcze i przepisy nie tylko na gołąbki z pęczakiem

Kasza owsiana – właściwości odżywcze i sposób gotowania

Czubryca – co to jest, do czego dodawać i gdzie kupić?

Wyrzucasz liście tych warzyw do kosza? Zupełnie niepotrzebnie. To prawdziwa skarbnica witamin!

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Kobieta

Czy organizm może nie tolerować kawy? Sprawdziłyśmy!

Pokrojone buraki

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Bilans wodny - picie wody / istock

Bilans wodny. Co wlicza się w dzienną podaż płynów? Dietetyczka wyjaśnia

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Melon – odmiany i właściwości zdrowotne. Jak jeść melona?

×