Przejdź do treści

Chcesz wzmocnić odporność? Zacznij robić przetwory!

Przetwory / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Bób - jak gotować, żeby go nie zmarnować?
„Nigdy w kulinarnym życiu nie róbcie tego bobowi”. Sylwia Majcher wyjaśnia, jak gotować bób, żeby go nie zmarnować
Miechunka (Physalis) – charakterystyka i właściwości
Napój, sok czy nektar – co jest zdrowsze?
5 produktów, które pomogą przetrwać upały
Chia fresca - lemoniada z nasionami chia
Chia fresca – lemoniada z nasionami chia. Na upały idealna!

Od późnej wiosny do wczesnej jesieni mogliśmy się cieszyć smakiem i walorami naszych polskich superowoców. Czy teraz musimy zamienić je na owoce z importu? Nie, o ile znajdziemy je na sklepowych półkach i będziemy potrafili docenić ich wartości dla naszego zdrowia.

Z czym kojarzą ci się przetwory? Mi z rodzinną tradycją. To kulinarna wiedza przekazywana z pokolenia na pokolenie. Dowód? Spójrz na design i nazwy przetworów oferowanych w sklepach – produkty z tej kategorii oparte są o „recepturę domową”, sama nazwa ma zaś budzić ciepłe skojarzenia. Stąd też dżemy pochodzą z „piwniczki babuni” albo nazywane są „konfiturami babuni”.

Rola przetworów w diecie Polaków

Czym są przetwory? To kiszonki, dżemy, kompoty, soki i syropy, jak i warzywa w occie i puszkach. Według „Narodowych Badań Konsumpcji Warzyw i Owoców” z 2020 roku przetwory nie stanowią elementu stałego w diecie Polaków. Jest to raczej dodatek, urozmaicenie – nawet w okresie zimowym, gdy zainteresowanie nimi powinno być najwyższe.

Wciąż mało osób docenia rolę, jaką mogą grać odpowiednio wykorzystywane przetwory z polskich, lokalnych owoców i warzyw – szczególnie zimą. A jest to przecież świetna alternatywa dla produktów z importu. Dodatkowo pozwalają zaopatrzyć organizm w witaminy, w czasie, gdy odporność organizmu jest tak istotna.

Co ciekawe, wiele z nas przetwory spożywa cały rok, nawet gdy w handlu dostępne są świeże, sezonowe produkty, co trochę odbiega od ich tradycyjnego zastosowania. Ten stan rzeczy wynika przede wszystkim z wygody ich obróbki oraz prostoty w przechowywaniu.

Borówka brusznica - sposób na zdrowe przetwory i nie tylko

Zalety przetworów z jagód

Celem tworzenia przetworów od zawsze było zachowanie bogatych zbiorów owoców i warzyw i możliwość sięgnięcia po nie w długie, zimowe miesiące. W przypadku owoców jagodowych kluczowymi składnikami, które świadczą o ich prozdrowotnym działaniu, są witaminy oraz antyoksydanty.

Owoce jagodowe mają najwyższą aktywność przeciwutleniającą wśród powszechnie spożywanych owoców. Ze względu na zawartość antyoksydantów są określane jako superowoce.

Bioaktywne związki obecne w tej grupie owoców mają silne właściwości przeciwnowotworowe, przeciwmutagenne, przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne udowodnione w badaniach zarówno in vitro, jak i in vivo.

Mają działanie przeciwwirusowe przeciwko wirusom grypy związane z obecnością antocyjanów i innych klas flawonoidów, proantocyjanidyn oraz kwasów fenolowych.

Badania wskazują, że składniki owoców jagodowych mogą hamować replikację wirusa grupy zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio, np. blokując powierzchniowe glikoproteiny wirusa oraz stymulować układ odpornościowy organizmu.

Najnowsze badania opisują korzystny wpływ mio-inozytolu (myo-inositol) podczas leczenia wirusa SARS Cov-2. To organiczny związek określany jako witamina B8. Uprawiane w Polsce minikiwi ma go najwięcej spośród wszystkich owoców. Witamina B8 pomaga wzmocnić układ odpornościowy i może poprawić zdrowie psychiczne. ERMPS niedawno opracował teorię i zaczął z powodzeniem testować, że witamina B8 może pomóc wzmocnić układ odpornościowy przed infekcjami dróg oddechowych.

Czereśnie na talerzu

Czy przetwory skutecznie zachowują wartości odżywcze?

Badanie z 2011 z Journal of the science of food and agriculture miało za zadanie sprawdzić, czy przechowywanie przez sezon (5 miesięcy) dżemów z wybranych owoców w temperaturze zbliżonej do domowej (25 stopni C), pozwoli na zachowanie ich właściwości antyoksydacyjnych. W badaniu wzięły udział m.in. truskawki i wiśnie.

W formie świeżej najbogatszym źródłem fenoli były truskawki, które są ulubionym owocem Polaków według badań Kantar z 2019 roku. Dodatkowo, ich zdolności antyoksydacyjne, zawartości fenoli, antocyjanów podczas tworzenia przetworów zachowały się najlepiej. Sama metoda wykorzystania przetworów do zachowania ich właściwości prozdrowotnych w badaniu została oceniona jako skuteczna.

Inne badanie, dotyczące krewnej polskich jeżyn – koreańskiej Rubus coreanus – wskazało, że 90 proc. fenoli i antyoksydantów udało się zachować w dżemach. W przypadku antocyjanów straty wyniosły 35 proc., co wskazuje, że znakomita większość ich potencjału antyoksydacyjnego udało się zachować.

Inny popularny owoc jagodowy – malina – był jednym z analizowanych w badaniu Journal of Food Science z 2006 roku (obok nich śliwki i wiśnie). Dla badanych owoców udało się znowu zachować większość, bo aż 73 proc. fenoli oraz 65 proc. potencjału antyoksydacyjnego w trakcie przeróbki z formy owoców do dżemu.

Warto natomiast wspomnieć, że zawartość antyoksydantów różni się w zależności od stosowanej techniki ich obróbki. Co ciekawe, chociaż wskazuje się na obróbkę w niskiej temperaturze jako na tę, która może pozwolić zachować więcej potencjału antyoksydacyjnego owoców, to wybrane badania wskazywały, że nawet obróbka termiczna (prażenie, gotowanie, blanszowanie, suszenie i pasteryzacja) nie obniżała całkowitych właściwości antyoksydacyjnych produktu.

Niezwykłe kiszonki i ich wpływ na zdrowie

W ostatnich latach kiszonki przeżywają swój prawdziwy renesans, dlatego warto powiedzieć o nich kilka słów. Tak jak inne przetwory kojarzone są z tradycyjnymi wyrobami. Tutaj dietetycy dodatkowo wskazują na pewne dodatkowe właściwości, których nie posiadają nawet świeże owoce i warzywa.

Przede wszystkim podkreśla się ich korzystny wpływ na zdrowie układu pokarmowego, ponieważ są naturalnymi probiotykami.

Nie oceniaj dżemu po okładce, czyli jak kupować przetwory

Dobrej jakości przetwory Mzawierają dużą ilość owoców i warzyw, nie mają w sobie dużo cukru i słodzików (czym wcześniejsza pozycja w składzie na etykiecie produktu, tym więcej jest danego składnika w produkcie),nie mają sztuczności w składzie.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę na datę ważności oraz na sposób pakowania, by był łatwy w przechowywaniu.

 


Artykuł powstał na podstawie materiałów prasowych Inspiresb. 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co siedzi w parówkach? Wzięłyśmy je pod lupę

Wiosenny pad thai z makaronem z cukinii. Pokochają go nie tylko wegetarianie

Kobieta

Dlaczego nie możesz przytyć? Wyjaśniają żywieniowcy z „Dietetyki nie na żarty”

Lucuma (owoc) – właściwości, cena, przepisy. Gdzie kupić?

Grill nie musi być niezdrowy. Mamy kilka cennych wskazówek

Niezdrowe nawyki żywieniowe – te przyzwyczajenia warto wyeliminować

Żelazo dla wegetarian – co jeść, aby nie mieć anemii?

Jeżyny

Jeżyny – właściwości, wartość odżywcza. Co można zrobić z jeżyn?

Siedem sygnałów, które wskazują na to, że źle się odżywiasz

„Taste & Flavour”, Ryan Riley i Kimberley Duke / Life Kitchen

Książka kucharska dla osób, które straciły smak i węch na skutek COVID-19

Chleb

Kto powinien jeść jasny, a kto ciemny chleb? Wyjaśniają dietetycy z Czytamy Etykiety

Dieta trzustkowa – przepisy, co można jeść, a co jest niedozwolone?

Placuszki jaglano-bananowe. Pożywne i wyjątkowo łatwe do zrobienia

Jogurt domowy

Domowy jogurt – jak zrobić. Przepisy na domowy jogurt

Jak różne diety i sposoby odżywiania wpływają na nasze włosy? Trycholożka Anna Mackojć wyjaśnia

Śniadanie, które szkodzi

Parówki, dosładzane serki i inne, czyli czego nie podawać dziecku na śniadanie

Zdrowo dopieprzone, czyli o tym, czym przyprawiać potrawy, by wspomóc organizm

Mężczyzna polewa pankejki sosem

Słodkie i zdrowe: pancakes z herbatą matcha

Zaskakujące fakty o czekoladzie

bakalie

Kupujesz bakalie? Zobacz, czym się kierować, żeby były zdrowe i bez chemii

Nieustannie czujesz głód? Powodów takiego stanu może być naprawdę wiele

Cynamon jest toksyczny? Dietetyczka Zofia Pomes wyjaśnia

Potrawy z jarmużu: przepisy, jak przyrządzić, właściwości

Japońska dieta wodna coraz bardziej popularna. Jej fenomen wyjaśnia dietetyczka

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 przepisów dla miłośników awokado

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

szklanka wody

Woda alkaliczna – co to jest? Poznaj opinie i przeciwwskazania

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

Buddha bowl – najpiękniejsza miska świata. Pięknie wyglądający posiłek, bogaty w witaminy i wartości odżywcze

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

Dieta Ewy Dąbrowskiej – tak czy nie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

oliwa

Wysoki cholesterol? Oto 6 produktów obniżających cholesterol

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?