Przejdź do treści

Chaber bławatek i jego zastosowanie w medycynie

Chaber bławatek i jego zastosowanie w medycynie
Chaber bławatek i jego zastosowanie w medycynie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Balon
Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom
Pasta z czerwonej fasoli z rodzynkami /fot. Marta Dymek, Jadłonomia
Strączkowe na słodko i na wytrawnie. 3 świetne przepisy od Marty Dymek, autorki kultowej Jadłonomii
Największe grzechy śniadaniowe – jakie popełniamy najczęściej?
Jak odmrażać żywność, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia Jagna Niedzielska
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli

Chaber bławatek niezmiennie kojarzy się z majowymi łanami zbóż pełnymi maków. Często wykorzystuje się go jako roślinę ozdobną, ponieważ po ususzeniu kwiaty nie tracą swojego szafirowego koloru. Tymczasem bławatek to nie tylko piękny kwiat, ale i roślina o właściwościach leczniczych. O naparze z chabra bławatka na zmęczone oczy słyszał każdy, ale do czego jeszcze można go wykorzystać?

Chaber bławatek – historia pochodzenia

Znany już w starożytnym Egipcie, chaber bławatek (łac. Centaurea cyanus) na przestrzeni wieków pełnił funkcje zarówno dekoracyjne jak i lecznicze. Dzięki intensywnie niebieskiej barwie kojarzącej się z kwiatami lotosu i porastaniu licznych pól zbożowych stał się symbolem życia i płodności.  

Pierwszy człon jego łacińskiej nazwy nawiązuje do historii centaura Chirona, doradcy Achillesa. Według greckiego mitu Achilles został ranny zatrutą strzałą, a jego rana została wyleczona przez zastosowanie chabra. Nazwa gatunku cyanus odnosi się do żywego niebieskiego koloru kwiatów, który nadaje im barwnik zwany protocyjaniną. 

Chaber bławatek  jest jednoroczną rośliną z gatunku astrowatych. Pochodzi z Europy i Bliskiego Wschodu. Powszechnie uważany jest za chwast, choć chętnie uprawiany jest także jako kwiat ogrodowy. 

Rokitnik - prozdrowotne właściwości tego krzewu

Chaber bławatek w medycynie tradycyjnej

W medycynie ludowej suszone kwiaty chabra bławatka pełniły funkcje przeciwświądowe, przeciwkaszlowe, ściągające, moczopędne, łagodnie przeczyszczające i tonizujące. Przypisywano im działanie uspokajające w leczeniu zaburzeń nerwowych 

Płyn do płukania jamy ustnej wykorzystywano na wrzody i krwawienia z dziąseł, a także jako środek pobudzający, poprawiający trawienie, wspomagający wątrobę i odporność. Nasiona były stosowane jako łagodny środek przeczyszczający dla dzieci. Odwar z kwiatów używano do oczyszczania skóry oraz jako środek przeciwreumatyczny. 

Do dzisiaj płyn do płukania oczu z kwiatów chabra stosuje się w przypadku zapalenia spojówek i powiek, a także w celu łagodzenia zmęczonych lub opuchniętych oczu. 

Kozieradka – panaceum na kobiece dolegliwości

Chaber bławatek – działanie lecznicze 

Chaber bławatek zawdzięcza swoje właściwości lecznicze licznym związkom biologicznie czynnym. 

Największe znaczenie odgrywają polifenole takie jak kwercetyna, apigeniny i pochodne kwasu kawowego, które wykazują działanie antyoksydacyjne przeciwzapalne. 

Należące do flawonoidów antocyjany poprawiają mikrokrążenie, uszczelniają i wzmacniają naczynia krwionośne, chronią siatkówkę oka przed uszkodzeniami, mają działanie przeciwobrzękowe. Dzięki tym właściwościom chaber może wpływać na poprawę wzroku. Krople do oczu z wyciągiem z chabra stosuje się na podrażnienia i przekrwienie oczu. 

Chabrowi przypisuje się działanie antybakteryjne. W przeprowadzonych badaniach ekstrakt z kwiatów chabra wykazywał aktywność przeciwko bakteriom gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus). 

W kwiecie chabra bławatka znajdują się też wielocukry, cukry (glukoza, fruktoza, sacharoza, rafinoza) aminokwasy, alkaloidy indolowe, minerały i pierwiastki śladowe. Roślina wchodzi w skład mieszanek regulujących trawienie, diuretycznych, pobudzających przemianę materii oraz stosowanych w zaburzeniach żołądkowych. 

Chcesz uwolnić się z objęć PMS? Może ci w tym pomóc Ashwagandha

Chaber bławatek – zastosowanie 

Chaber bławatek najczęściej wykorzystywany jest do sporządzania naparów, herbat, okładów na oczy, choć można też z niego zrobić lemoniadę czy nalewkę. 

Przepisy:

  • Napar: Do szklanki wsypać łyżkę kwiatów, zalać wrzątkiem i zaparzać 15 min pod przykryciem, następnie przecedzić. Można stosować jako środek moczopędny lub do przemywania oczu. 
  • Nalewka: Potrzebne będą około 4 szklanki płatków chabra, 0,5 litra spirytusu, ¾ szklanki cukru oraz 0,5 szklanki wody.  Do słoja wsypujemy płatki, zasypujemy cukrem, zalewamy alkoholem wymieszanym z wodą. Wywar zakręcamy i odstawiamy w nasłonecznione miejsce na około 3 tygodnie. Raz na jakiś czas postrząsamy słojem, by rozpuścić cukier. Następnie przecedzamy nalewkę, przelewamy do butelek i pozostawiamy na kilka miesięcy w zaciemnionym miejscu. 
  • Lemoniada: Około litr płatków chabra bławatka należy zalać ostudzoną wodą z cukrem (ok. 1,5 litra wody i 10 łyżek cukru). Można dodać do smaku sok z jednej cytryny.
Liść damiany łagodnie uspokaja, poprawia nastrój, działa przeciwlękowo

 Chaber bławatek- uprawa 

Choć chabra bławatka najczęściej spotyka się jako polny chwast, bywa też uprawiany w ogrodach. Posiada wiele odmian – jego kwiaty mogą być białe, różowe, czerwone i ciemno bordowe. Odmiana niebieska kwitnie w miesiącach maj – sierpień 

Roślina wymaga żyznych, dobrze przepuszczalnych gleb i nawożenia nawozami bogatymi w fosfor i potas. Potrzebuje nasłonecznionego stanowiska i odpowiedniego nawadniania.  Nasiona wysiewa się w kwietniu. Kwiaty po zebraniu suszy się w suchym, ciemnym i przewiewnym miejscu. Suszenie i pakowanie powinno przebiegać stosunkowo szybko, ponieważ z biegiem czasu kwiaty chabra bledną, tracąc swoje właściwości zdrowotne. 

 

Bibliografia:

[1] Grzeszczuk Monika i wsp., “Kwiaty jadalne – Chabry bławatki,” Panacea Nr 1 (34), strony 16-17, 2011.

[2]Stanojković1 A, Ceković G, Čomić L, Pivić R and Stanojković A. Antibacterial properties of some plants from the family Asteraceae growing wild in Serbia. LEK SIROV, 2008, 11-20.

[3] Pirvu L, Armatu A, Rau I, Şchiopu S and Coprean D. Centaurea cyanus L. herba , chemical composition and therapeutic potentialProceeding of the International Symposium, 2008, 187-194. 

[4] Klimas R, Rabiskovi M, Civinskiene G and Bernatoniene J. The diuretic effect of cornflower water extractMedicina (Kaunas), 43(3), 2007, 221-225 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Miód wielokwiatowy – właściwości. Na co pomaga miód?

Miód lipowy – jakie ma właściwości i na co pomaga?

Gotu kola – pochodzenie i zastosowanie

Gojnik – pochodzenie i właściwości. Olej żywokostowy z gojnikiem

Miód wrzosowy – właściwości, zastosowanie, cena

Oregano – zastosowanie i właściwości. Olej z oregano

Koper włoski – właściwości, uprawa i zastosowanie

Bazylia – odmiany, właściwości i zastosowanie

Herbata to nie tylko smaczny napój. Ma także pozytywny wpływ na nasze zdrowie

Herbata to nie tylko smaczny napój. Ma także pozytywny wpływ na nasze zdrowie

Kiełki słonecznika – właściwości, wartości odżywcze, hodowla

Pieprz cayenne – dawkowanie, właściwości, zastosowanie

Rozmaryn lekarski – właściwości, zastosowanie i uprawa

Zioła w domu – jakie i jak uprawiać na parapecie lub balkonie

5 sposobów na pokrzywę Sylwii Majcher. Jeśli do tej pory sądziłaś, że to bezużyteczny chwast, to byłaś w ogromnym błędzie

5 sposobów na pokrzywę Sylwii Majcher. Jeśli do tej pory sądziłaś, że to bezużyteczny chwast, to byłaś w ogromnym błędzie

Jogurt domowy

Domowy jogurt – jak zrobić. Przepisy na domowy jogurt

„Bardzo chciałabym, aby każda z nas posiadła podstawową umiejętność tworzenia ziołowych lekarstw” – mówi Ruta Kowalska, zielarka

Poncz jabłkowy z ziołami na trawienie

Zioła na nerki – jakie wybrać i na jakie schorzenia pomogą

kubek z melisą

Melisa – przeciwwskazania. Kto nie powinien pić melisy na uspokojenie?

Mięta – właściwości i rodzaje. Jak zrobić nalewkę z mięty?

Olejek eukaliptusowy - właściwości i zastosowanie

Olejek eukaliptusowy – właściwości i zastosowanie

Czystek - właściwości lecznicze. Na co pomaga czystek?

Czystek – właściwości lecznicze. Na co pomaga czystek?

Mleko z miodem i czosnkiem, syrop z cebuli – przepis, działanie

Justyna Pargieła

„Przywróćmy olej makowy do naszej kuchni i łazienki! Skóra, kości, żyły, tętnice, nerki, wątroba i układ pokarmowy będą wdzięczne” – mówi ziołoznawca Justyna Pargieła

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie

9 sygnałów, że jesz za dużo soli

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami