Przejdź do treści

Chaber bławatek i jego zastosowanie w medycynie

Chaber bławatek i jego zastosowanie w medycynie
Chaber bławatek i jego zastosowanie w medycynie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Co jeść w styczniu? Buraki, seler, marchew… ale nie tylko! Co proponuje Sylwia Majcher?
Top 10 produktów chroniących przed rakiem
Czy dieta ma wpływ na naszą seksualność? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz
Masło czekoladowe – zdrowe, bo domowe!
Masło czekoladowe – zdrowe, bo domowe!
Jedzenie dobre dla mózgu

Chaber bławatek niezmiennie kojarzy się z majowymi łanami zbóż pełnymi maków. Często wykorzystuje się go jako roślinę ozdobną, ponieważ po ususzeniu kwiaty nie tracą swojego szafirowego koloru. Tymczasem bławatek to nie tylko piękny kwiat, ale i roślina o właściwościach leczniczych. O naparze z chabra bławatka na zmęczone oczy słyszał każdy, ale do czego jeszcze można go wykorzystać?

Chaber bławatek – historia pochodzenia

Znany już w starożytnym Egipcie, chaber bławatek (łac. Centaurea cyanus) na przestrzeni wieków pełnił funkcje zarówno dekoracyjne jak i lecznicze. Dzięki intensywnie niebieskiej barwie kojarzącej się z kwiatami lotosu i porastaniu licznych pól zbożowych stał się symbolem życia i płodności.  

Pierwszy człon jego łacińskiej nazwy nawiązuje do historii centaura Chirona, doradcy Achillesa. Według greckiego mitu Achilles został ranny zatrutą strzałą, a jego rana została wyleczona przez zastosowanie chabra. Nazwa gatunku cyanus odnosi się do żywego niebieskiego koloru kwiatów, który nadaje im barwnik zwany protocyjaniną. 

Chaber bławatek  jest jednoroczną rośliną z gatunku astrowatych. Pochodzi z Europy i Bliskiego Wschodu. Powszechnie uważany jest za chwast, choć chętnie uprawiany jest także jako kwiat ogrodowy. 

Rokitnik - prozdrowotne właściwości tego krzewu

Chaber bławatek w medycynie tradycyjnej

W medycynie ludowej suszone kwiaty chabra bławatka pełniły funkcje przeciwświądowe, przeciwkaszlowe, ściągające, moczopędne, łagodnie przeczyszczające i tonizujące. Przypisywano im działanie uspokajające w leczeniu zaburzeń nerwowych 

Płyn do płukania jamy ustnej wykorzystywano na wrzody i krwawienia z dziąseł, a także jako środek pobudzający, poprawiający trawienie, wspomagający wątrobę i odporność. Nasiona były stosowane jako łagodny środek przeczyszczający dla dzieci. Odwar z kwiatów używano do oczyszczania skóry oraz jako środek przeciwreumatyczny. 

Do dzisiaj płyn do płukania oczu z kwiatów chabra stosuje się w przypadku zapalenia spojówek i powiek, a także w celu łagodzenia zmęczonych lub opuchniętych oczu. 

Kozieradka – panaceum na kobiece dolegliwości

Chaber bławatek – działanie lecznicze 

Chaber bławatek zawdzięcza swoje właściwości lecznicze licznym związkom biologicznie czynnym. 

Największe znaczenie odgrywają polifenole takie jak kwercetyna, apigeniny i pochodne kwasu kawowego, które wykazują działanie antyoksydacyjne przeciwzapalne. 

Należące do flawonoidów antocyjany poprawiają mikrokrążenie, uszczelniają i wzmacniają naczynia krwionośne, chronią siatkówkę oka przed uszkodzeniami, mają działanie przeciwobrzękowe. Dzięki tym właściwościom chaber może wpływać na poprawę wzroku. Krople do oczu z wyciągiem z chabra stosuje się na podrażnienia i przekrwienie oczu. 

Chabrowi przypisuje się działanie antybakteryjne. W przeprowadzonych badaniach ekstrakt z kwiatów chabra wykazywał aktywność przeciwko bakteriom gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus). 

W kwiecie chabra bławatka znajdują się też wielocukry, cukry (glukoza, fruktoza, sacharoza, rafinoza) aminokwasy, alkaloidy indolowe, minerały i pierwiastki śladowe. Roślina wchodzi w skład mieszanek regulujących trawienie, diuretycznych, pobudzających przemianę materii oraz stosowanych w zaburzeniach żołądkowych. 

Chcesz uwolnić się z objęć PMS? Może ci w tym pomóc Ashwagandha

Chaber bławatek – zastosowanie 

Chaber bławatek najczęściej wykorzystywany jest do sporządzania naparów, herbat, okładów na oczy, choć można też z niego zrobić lemoniadę czy nalewkę. 

Przepisy:

  • Napar: Do szklanki wsypać łyżkę kwiatów, zalać wrzątkiem i zaparzać 15 min pod przykryciem, następnie przecedzić. Można stosować jako środek moczopędny lub do przemywania oczu. 
  • Nalewka: Potrzebne będą około 4 szklanki płatków chabra, 0,5 litra spirytusu, ¾ szklanki cukru oraz 0,5 szklanki wody.  Do słoja wsypujemy płatki, zasypujemy cukrem, zalewamy alkoholem wymieszanym z wodą. Wywar zakręcamy i odstawiamy w nasłonecznione miejsce na około 3 tygodnie. Raz na jakiś czas postrząsamy słojem, by rozpuścić cukier. Następnie przecedzamy nalewkę, przelewamy do butelek i pozostawiamy na kilka miesięcy w zaciemnionym miejscu. 
  • Lemoniada: Około litr płatków chabra bławatka należy zalać ostudzoną wodą z cukrem (ok. 1,5 litra wody i 10 łyżek cukru). Można dodać do smaku sok z jednej cytryny.
Liść damiany łagodnie uspokaja, poprawia nastrój, działa przeciwlękowo

 Chaber bławatek- uprawa 

Choć chabra bławatka najczęściej spotyka się jako polny chwast, bywa też uprawiany w ogrodach. Posiada wiele odmian – jego kwiaty mogą być białe, różowe, czerwone i ciemno bordowe. Odmiana niebieska kwitnie w miesiącach maj – sierpień 

Roślina wymaga żyznych, dobrze przepuszczalnych gleb i nawożenia nawozami bogatymi w fosfor i potas. Potrzebuje nasłonecznionego stanowiska i odpowiedniego nawadniania.  Nasiona wysiewa się w kwietniu. Kwiaty po zebraniu suszy się w suchym, ciemnym i przewiewnym miejscu. Suszenie i pakowanie powinno przebiegać stosunkowo szybko, ponieważ z biegiem czasu kwiaty chabra bledną, tracąc swoje właściwości zdrowotne. 

 

Bibliografia:

[1] Grzeszczuk Monika i wsp., “Kwiaty jadalne – Chabry bławatki,” Panacea Nr 1 (34), strony 16-17, 2011.

[2]Stanojković1 A, Ceković G, Čomić L, Pivić R and Stanojković A. Antibacterial properties of some plants from the family Asteraceae growing wild in Serbia. LEK SIROV, 2008, 11-20.

[3] Pirvu L, Armatu A, Rau I, Şchiopu S and Coprean D. Centaurea cyanus L. herba , chemical composition and therapeutic potentialProceeding of the International Symposium, 2008, 187-194. 

[4] Klimas R, Rabiskovi M, Civinskiene G and Bernatoniene J. The diuretic effect of cornflower water extractMedicina (Kaunas), 43(3), 2007, 221-225 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Poncz jabłkowy z ziołami na trawienie

Zioła na nerki – jakie wybrać i na jakie schorzenia pomogą

kubek z melisą

Melisa – przeciwwskazania. Kto nie powinien pić melisy na uspokojenie?

Mięta – właściwości i rodzaje. Jak zrobić nalewkę z mięty?

Olejek eukaliptusowy - właściwości i zastosowanie

Olejek eukaliptusowy – właściwości i zastosowanie

Czystek - właściwości lecznicze. Na co pomaga czystek?

Czystek – właściwości lecznicze. Na co pomaga czystek?

Mleko z miodem i czosnkiem, syrop z cebuli – przepis, działanie

Justyna Pargieła

„Przywróćmy olej makowy do naszej kuchni i łazienki! Skóra, kości, żyły, tętnice, nerki, wątroba i układ pokarmowy będą wdzięczne” – mówi ziołoznawca Justyna Pargieła

Ruta Kowalska

„Rośliny są największą apteką świata. Każda z nich, a szacuje się, że obecnie mamy nazwanych i opisanych około 450 000 gatunków, może mieć potencjał leczniczy” – mówi Ruta Kowalska

10 ziół i przypraw, które powinnaś zacząć dodawać do swoich posiłków

Herbata to nie tylko smaczny napój. Ma także pozytywny wpływ na nasze zdrowie

Herbata to nie tylko smaczny napój. Ma także pozytywny wpływ na nasze zdrowie

Jogurt domowy

Domowy jogurt – jak zrobić. Przepisy na domowy jogurt

Apiterapia - co to jest i na jakie choroby może pomóc? Wyjaśnia naturopatka Joanna Brejecka-Pamungkas

Apiterapia – co to jest i na jakie choroby może pomóc? Wyjaśnia naturopatka

Kuchnia

Jaki związek mają zwiędnięte kwiaty z popsutymi owocami?

krwawnik pospolity, kwiaty

Krwawnik pospolity – ziele o niepospolitym działaniu. Na co pomaga?

Miodunka - właściwości i zastosowanie

Miodunka. Poznaj lecznicze właściwości i zastosowanie płucnika lekarskiego

Woda kokosowa odmładza? Poznaj jej skład, właściwości i zastosowanie

Woda kokosowa odmładza? Poznaj jej skład, właściwości i zastosowanie

Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje

Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje

Balsam kapucyński - dawne panaceum. Poznaj jego skład i działanie

Balsam kapucyński – poznaj skład i właściwości dawnego panaceum

5 nieoczywistych zastosowań oleju kokosowego

Olej kokosowy – jakie jest jego zastosowanie w kosmetyce? Jakie ma właściwości?

Trujące konwalie / istock

Uważaj, konwalia jest trująca! Bukiet tych pięknych kwiatów nie zawsze jest dobrym pomysłem na prezent

Skąd się bierze miód?

Jak pszczoły robią miód? Jak powstaje miód sztuczny i pitny

Czosnek niedźwiedzi - właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Czosnek niedźwiedzi – jakie są jego właściwości lecznicze i zastosowanie?

Nawłoć – lecznicze właściwości i zastosowanie

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

5 pomysłów na jednodniowy detoks

Dieta oczyszczająca – jadłospis. Jak oczyścić organizm?

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

5 największych kuchennych mitów

wieczorny drink

11 powodów, by zrezygnować z wieczornego drinka

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?

12 przepisów na sałatki wigilijne

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?