Przejdź do treści

IBS – gdy jelito jest zbyt wrażliwe. Wszystko co powinnaś wiedzieć!

kobieta z bólem brzucha
IBS – gdy jelito jest zbyt wrażliwe/Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad
Popularne lody wycofane. Powodem wystąpienie rakotwórczego tlenku etylenu
4 propozycje „inflacyjnych” obiadów do 8 zł. Polecają dietetycy z profilu Dietetyka #NieNaŻarty
Pyszny, w kolorze bursztynu i niezwykle zdrowy. Poznaj moc miodu wrzosowego!
Baba ghanoush – pasta z bakłażana. Smakuje tak, jak wygląda!

Choruje na to nawet 20‒30% ludzi a 80% z nich to kobiety. Nie można tego wyleczyć, ale można skutecznie łagodzić objawy. Skąd się bierze i jak radzić sobie z zespołem jelita nadwrażliwego?

Co wiadomo o zespole jelita nadwrażliwego (ZJN, ang. IBS)? Na pewno to, że utrudnia życie i to czasami bardzo skutecznie. A jaka jest pierwotna przyczyna bólu brzucha, nieprzyjemnych wzdęć, bulgotania w jelitach, częstego odwiedzania łazienki? Tego jeszcze nikt nie odkrył. Pocieszać się można, że choroba ta nie prowadzi do wyniszczenia organizmu, nie uszkadza jelit. I ‒ jak podkreślają lekarze – ma charakter łagodny, choć przewlekły.

Dlaczego jelito staje się „zbyt nerwowe”?

Na to pytanie niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Dr Lin Chang z Center for Neurobiology of Stress, Division of Digestive Diseases, David Geffen School of Medicine na UCLA w Los Angeles specjalizująca się w leczeniu zespołu jelita nadwrażliwego w swojej pracy z 2012 roku na temat zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego stwierdza, że symptomy choroby są „wynikiem deregulacji osi mózg ‒ jelito, co manifestuje się zaburzeniami czucia trzewnego”. Czyli po prostu jelita reagują na czynniki, na które nie powinny. Albo ich reakcja jest mocno przesadzona. U osób z „nerwowym układem pokarmowym” nieprzyjemne objawy mogą wyzwolić jedzenie, stres, zatrucie pokarmowe. Z kolei rozmaite bodźce jelitowe (np. lekkie wzdęcie po zjedzeniu kalafiora), na które normalnie mózg nie zwraca za bardzo uwagi, u ludzi z ZJN mózg interpretuje jako ból ‒ czasami nie do zniesienia ‒ a to wywołuje niepokój i nasila zaburzenia jelitowe (i kończy się np. biegunką albo odwiedzaniem toalety co godzinę). ZJN nie da się pozbyć raz na zawsze, można jedynie łagodzić dokuczliwe dolegliwości.

Co z tym robić? Jak leczyć zespół jelita nadwrażliwego?

Najważniejsze, by znaleźć dobrego lekarza, który zależnie od występujących dolegliwości ustali odpowiednią terapię. Na pewno warto wyrzucić z diety produkty powodujące wzdęcia oraz te, po których pojawiają się męczące objawy. To wymaga pewnej dyscypliny i prowadzenia dzienniczka z notatkami. Po jakimś czasie widać, co szkodzi, co nie. Lekarz może także zapisać leki regulujące perystaltykę jelit, rozkurczowe, przeciw zaparciom lub przeciw biegunce. Jeśli podejrzewa przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego, może zalecić specjalny antybiotyk. Niektórzy badacze twierdzą, że w terapii ważne są też probiotyki, które wzmacniają barierę ochronną nabłonka jelit oraz działają przeciwzapalnie ‒ szczególnie szczep Bifidobacterium. W niektórych przypadkach pomocne są leki przeciwdepresyjne w małych dawkach ‒ ale nie dlatego, że ZJN jest chorobą psychiczną, tylko dlatego, że takie leki zmieniają percepcję bólu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Nowa skuteczna dieta na zestresowany brzuch

 

Diagnozowanie, badania i leczenie zespołu jelita nadwrażliwego pochłaniają ogromne pieniądze. To ‒ oprócz oczywiście cierpienia prawie 30 proc. populacji ‒ daje naukowcom dodatkową motywację do działania. Jednym z ostatnich bardzo ważnych odkryć jest dieta FODMAP (fermentabe oligisaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols), czyli dieta o małej zawartości fermentujących węglowodanów i alkoholi polihydroksylowych. Stworzyli ją australijscy naukowcy z Monash University. Ich badania wykazały, że węglowodany łatwo fermentujące, słabo wchłanialne i o wysokim ciśnieniu osmotycznym (laktoza, fruktoza, fruktany i alkohole polihydroksylowe, np. sorbitol, mannitol, ksylitol i maltitol) potęgują objawy zespołu jelita nadwrażliwego. Co to oznacza? Produkty z dużą ilością FODMAP powodują nagromadzenie płynów w jelitach, przez co przyspiesza motoryka jelit, nasila się fermentacja w jelicie grubym oraz produkcja gazów i mamy winnych bolesnych wzdęć, dyskomfortu w dole brzucha, zaparć i biegunek.

Jelito nadwrażliwe – jakich produktów unikać?

Należy unikać następujących rzeczy:

WARZYWA: por, cebula, szparagi, karczochy, brokuły, kalafior, patisony, brukselka, soczewica, groszek zielony, groszek cukrowy, buraki, kapusta, grzyby, koper włoski, czosnek.

OWOCE: jabłko, gruszka, mango, gruszka chińska, arbuz, nektarynka, brzoskwinie, morele, śliwki.

PRODUKTY MLECZNE: twaróg, delikatne sery (mascarpone, ricotta), mleko skondensowane, jogurty, maślanka, mleko (krowie, owcze, kozie), kwaśna śmietana, bita śmietana, mleko sojowe.

BIAŁKO: rośliny strączkowe: soczewica, ciecierzyca, fasola, soja.

PRODUKTY ZBOŻOWE: produkty pszenne, pieczywo pszenne, płatki śniadaniowe pszenne z suszonymi owocami, makaron pszenny, żyto, produkty żytnie.

ORZECHY, NASIONA: orzechy nerkowca, pistacje.

SUBSTANCJE SŁODZĄCE: syrop z agawy, miód, syrop glukozowo-fruktozowy, słodziki (sorbitol, mannitol, maltitol, ksylitol).

Jelito nadwrażliwe – co spożywać?

Ta lista jest bezpieczna dla wrażliwych jelit:

WARZYWA: marchew, pomidory, ogórki, papryka o wydłużonych strąkach, kapusta chińska, kiełki bambusa, seler, kukurydza, bakłażan, sałata, dynia, kabaczek, słodkie ziemniaki, szczypior.

OWOCE: banany, winogrona, kiwi, mandarynki, pomarańcze, ananasy, grejpfruty, cytryny, jagody, truskawki.

PRODUKTY MLECZNE: sery tzw. ciężkie (szwajcarski, cheddar, parmezan, mozzarella, camembert, brie), mleko migdałowe, mleko ryżowe, masło, masło orzechowe, margaryna.

BIAŁKO: mięso, ryby, drób, jaja, tofu.

PRODUKTY ZBOŻOWE: pieczywo bezglutenowe, mąka orkiszowa, chleb orkiszowy na zakwasie, płatki ryżowe, mąka owsiana, płatki owsiane, makaron bezglutenowy, ryż, komosa ryżowa.

ORZECHY, NASIONA: orzechy włoskie, migdały, orzeszki ziemne, orzechy pekan, orzeszki piniowe, orzechy makadamia, ziarna sezamu, pestki dyni, nasiona słonecznika (w ilościach do jednej garstki)

SUBSTANCJE SŁODZĄCE: cukier kryształ, syrop klonowy, aspartam, stewia.

Dieta australijskich naukowców co prawda nie leczy zespołu jelita nadwrażliwego, ale za to skutecznie zmniejsza jego objawy.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Kobieta

Czy organizm może nie tolerować kawy? Sprawdziłyśmy!

Z kiszonkami lepiej nie przesadzać! Eksperci z Dietetyki #NieNaŻarty wyjaśniają dlaczego

Z kiszonkami lepiej nie przesadzać! Eksperci z „Dietetyki #NieNaŻarty” wyjaśniają, dlaczego

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem? / pexels

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem?

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

Pizza

To bakterie decydują o tym, co jesz? Dowiedz się, jak przejąć kontrolę nad jadłospisem

Tanie mięso zaburza równowagę w jelitach. Fragment książki „Happy food green. O roślinnej diecie i szczęśliwym życiu” Niklasa Ekstedta i Henrika Ennarta

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

„Dysbioza jelitowa”, czyli zdrowie zaczyna się w jelitach/fot. materiały prasowe PZWL

„Dysbioza jelitowa”, czyli zdrowie zaczyna się w jelitach

Fot: Unsplash

9 zalet chleba, których nie doceniamy

Jesz błonnik, ruszasz się i pijesz dużo wody, a mimo to cierpisz na zaparcia? Powody mogą być mniej oczywiste

Stres, niepokój i lęk vs jelita i probiotyki. Biotechnolożka wyjaśnia, jaki to ma związek

Diety wege a mikrobiota jelitowa. Idą ze sobą w parze czy nie?

Diety wege a mikrobiota jelitowa. Idą ze sobą w parze czy nie?

Hanna Stolińska-Fiedorowicz: warto odejść od tradycji nakazującej zjedzenie 12 potraw wigilijnych

Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?

Kwas masłowy – kiedy i w jaki sposób należy go suplementować?

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie jelitowej: „Każdy z nas ma w jelitach 2 kilogramy bakterii. To nie jest obojętne dla naszego organizmu”

kobieta smutna siedzi na kanapie

Brak wypróżnienia – zwykłe zaparcia czy poważna choroba?

Dieta przed kolonoskopią – co jeść, by wyniki badania były wiarygodne?

Imbir jest pomocny w przeziębieniu, ale nie tylko. Sprawia, że żyjemy dłużej

Choroby układu pokarmowego - najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Choroby układu pokarmowego – najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Dieta na trądzik / pexels

Czym powodowane są problemy z trądzikiem? Dietetyczka Paulina Ihnatowicz ma dla nas odpowiedź

5 sposobów na poprawę pracy jelit

5 sposobów na poprawę pracy jelit

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

Melon – odmiany i właściwości zdrowotne. Jak jeść melona?

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

kot w kuchni

10 rzeczy, których lepiej pozbyć się z kuchni

Unsplash

Ocet spirytusowy czy jabłkowy? Sprawdź, czym się od siebie różnią

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

Pokrojone buraki

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Bilans wodny - picie wody / istock

Bilans wodny. Co wlicza się w dzienną podaż płynów? Dietetyczka wyjaśnia

szklanka wody

Woda alkaliczna – co to jest? Poznaj opinie i przeciwwskazania

×