Przejdź do treści

„Jedząc duże ilości mięsa, sami 'okradamy się' z wapnia”. Dietetyczka Monika Dziemidowicz o osteoporozie, cichym złodzieju kości

Monika Dziemidowicz / Archiwum prywatne
Monika Dziemidowicz / Archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Uważaj na barwnik E171 w produktach spożywczych. Może mieć działanie rakotwórcze i uszkadzać DNA
Masz niedoczynność tarczycy i zaburzony lipidogram? Sprawdź, z czego to może wynikać i kiedy pojawia się powód do niepokoju
Zaburzony lipidogram przy niedoczynności tarczycy? Dietetyczka wyjaśnia, skąd ten problem
5 sposobów na pokrzywę Sylwii Majcher. Jeśli do tej pory sądziłaś, że to bezużyteczny chwast, to byłaś w ogromnym błędzie
5 sposobów na pokrzywę Sylwii Majcher. Jeśli do tej pory sądziłaś, że to bezużyteczny chwast, to byłaś w ogromnym błędzie
Grill nie musi być niezdrowy. Mamy kilka cennych wskazówek
Wiosenne tagliatelle ze szparagów

„Osteon” to po grecku kość i „porus” – z łacińskiego: otwór, dziura. Także polska nazwa – zrzeszotnienie kości – oddaje istotę problemu. W osteoporozie ubywa tkanki kostnej, a zniszczone kości zaczynają przypominać sito. Czy jedząc ryby z ośćmi i sproszkowane skorupki jajek, można zatrzymać chorobę? Pytamy o to dyplomowaną dietetyczkę Monikę Dziemidowicz, która w swojej praktyce łączy podejście dietetyki zachodniej z dietetyką opartą na tradycyjnej medycynie chińskiej.

 

Dorota Zabrodzka: Po czym poznać, że nasze kości wymagają wsparcia?

Monika Dziemidowicz: Nie zawsze jest to oczywiste – nie na darmo osteoporoza zwana jest „cichym złodziejem kości”. Choroba dotyczy przede wszystkim kobiet, szczególnie tych, u których spada poziom estrogenów. To one tworzą parasol ochronny dla naszych kości. Kobiety w wieku menopauzalnym są narażone na utratę wapnia 8 razy bardziej niż mężczyźni. Z punktu widzenia medycyny chińskiej przyczyną tych problemów jest zaburzony transport minerałów do kości, który uzależniony jest od funkcji nerek i nadnerczy.

Nerki mają związek z osteoporozą?

Według medycyny chińskiej – bardzo duży. To one, obok wątroby, serca, śledzony (połączonej z trzustką) i płuc są jednym z pięciu głównych narządów ludzkiego organizmu (tzw. teoria pięciu przemian). Inne narządy są „podporządkowane” tym głównym. Kości – nerkom, więc dbając o nie, dbamy też o kości.

Milena Nosek

Warto się o nie troszczyć wcześniej niż dopiero w jesieni życia?

Proces utraty wapnia może się zacząć już w 35. roku życia – dużą rolę odgrywają tu predyspozycje genetyczne. Jak przyjmuje medycyna chińska, życie kobiety toczy się w siedmioletnich cyklach – w 42. roku życia spada aktywność detoksykacyjna organizmu kobiety – jemy to samo, a nagle zaczynamy przybierać na wadze. O tym, że daną osobę prawdopodobnie dotknie, albo już dotknęła osteoporoza, świadczy tzw. „wdowi garb”, czyli zaokrąglenie pleców między łopatkami. Inne, wcześniejsze symptomy to wypadanie włosów, zapadnięte oczy, sińce pod oczami, suchość jamy ustnej, skóry, nadmierne pocenie się, częstomocz, ale przede wszystkim bóle: kolan, lędźwi, nóg, czyli tych części ciała, które leżą poniżej nerek.

Czy zalecenia dietetyczne, które znalazłam w popularnym piśmie poradniczym z początku XXI wieku: ryby morskie, zwłaszcza z puszki, jadane z ośćmi, mleko i jego przetwory, wątróbka, warzywa, unikanie mięsa, produktów bogatych w szczawiany, soli i kofeiny są nadal aktualne?

W dietetyce zachodniej nic się nie zmieniło – nadal możemy się tych zaleceń trzymać. Ryby z ośćmi – jak najbardziej, jeszcze lepiej zjadać sproszkowane skorupki jajek, które doskonale wpływają na zwiększenie gęstość kości, odbudowę chrząstki stawowej oraz łagodzą bóle reumatyczne. Chińczycy poszukują źródeł wapnia przede wszystkim naturalnych minerałach: sproszkowanych muszlach, perłach, porożu jelenia, a także w pożywieniu takim jak wodorosty, migdały, orzechy, strączki. Na Dalekim Wschodzie nabiał nie jest tak popularny. Jest to produkt śluzotwórczy, polecany głównie przy suchości skóry czy śluzówek. Warto dodać, że w krajach, w których jada się dużo nabiału, np. w USA czy Norwegii, wskaźnik zachorowalności na osteoporozę jest znaczny, a w krajach Dalekiego Wschodu – niski.

W krajach, w których jada się dużo nabiału, np. w USA czy Norwegii, wskaźnik zachorowalności na osteoporozę jest znaczny, a w krajach Dalekiego Wschodu – niski. Chińczycy poszukują źródeł wapnia głównie w naturalnych minerałach: sproszkowanych muszlach, perłach, porożu jelenia

Co zatem zdaniem medycyny chińskiej służy naszym nerkom, a tym samym – kościom?

Nerki są słabe zimą i jednocześnie „lubią” ciepło. Zatem dieta powinna wpływać na utrzymanie wewnętrznego ciepła. Nerkom posłuży raczej ciepła zupa niż chłodnik czy jogurt prosto z lodówki. Dobrze działa dodatek odpowiednich rozgrzewających przypraw, takich jak goździki, kozieradka, jałowiec, koper włoski, anyż, pieprz czarny, imbir, kora cynamonu. Dobrze sprawdzą się warzywa korzeniowe i cebulowate – powinniśmy jeść je gotowane, duszone, pieczone. Polecane są warzywa strączkowe i orzechy, szczególnie włoskie. Nerkom jest też przepisany jeden z pięciu smaków – słony. Pod tym pojęciem rozumiemy nie tylko dodatek soli, ale też produkty pochodzące z morza (ryby z ośćmi, wodorosty, muszle) zawierające wiele naturalnych minerałów. Medycyna chińska bierze też pod uwagę barwę spożywanych przez nas produktów – nerkom służy kolor czarny, a więc czarna fasola, czarna soja, czarna soczewica oraz czarny sezam.

Swoim pacjentom radzi pani zupełnie odstawić nabiał, a wapń czerpać z innych źródeł?

To zależy od pacjenta. Jeśli nie ma innych przeciwwskazań zdrowotnych, zawsze zostawiam trochę nabiału, przede wszystkim koziego, owczego lub tłustego. Nabiał kozi i owczy jest „cieplejszy” i nie wzmaga tak bardzo produkcji śluzu. Polecam przede wszystkim twarde sery z mleka tych zwierząt, ponieważ zawierają bardzo dużo wapnia. Uważam, że tłusty nabiał (parmezan, pecorino) najmniej szkodzi alergikom i osobom cierpiącym na nietolerancje pokarmowe. Warto też pamiętać, że odtłuszczone mleko i przetwory mleczne będą pozbawione witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które są konieczne do wchłaniania wapnia.  Dobrym zamiennikiem mleka krowiego jest też „mleko” roślinne, np. migdałowe.

Zwraca się też uwagę na kwasowość i zasadowość składników diety?

Oczywiście. Z perspektywy medycyny chińskiej dieta europejska jest zbyt zakwaszająca organizm, głównie z powodu dużej ilości mięsa, co niekorzystnie wpływa na wchłanianie alkalizujących minerałów takich jak wapń. Wynika to z kilku powodów,  m.in. z obecności w mięsie dużej ilości fosforu, który hamuje wchłanianie wapnia. Poza tym podczas trawienia pokarmów mięsnych powstają kwasy, które neutralizowane są przez alkaliczne składniki mineralne, między innymi wapń.

Zatem można powiedzieć, że jedząc duże ilości mięsa, sami „okradamy się” m.in. z wapnia. Chińczycy natomiast jedzą znacznie mniej mięsa, za to duże ilości warzyw, tofu, strączków.

A zioła? Czy któreś z nich jest szczególnie wskazane?

W przypadku spadku poziomu estrogenów dużą skuteczność wykazuje stosowanie korzenia arcydzięgla chińskiego (Angelica sinensis/ Dang gui). Jego systematyczne przyjmowanie pozwala unormować wahania hormonalne, które również w dużym stopniu przyczyniają się do zmniejszonego wchłaniania wapnia i witaminy D. Efekty kuracji korzeniem arcydzięgla chińskiego potwierdzają również liczne przypadki z mojego wieloletniego doświadczenia Natomiast receptury wielu skutecznych mieszanek można znaleźć w książce Paula Pitchforda „Odżywianie dla zdrowia”. Ten zachodni dietetyk połączył swoją wiedzę z medycyną Dalekiego Wschodu, co, uważam, wyszło mu mistrzowsko.

Aktywność umiarkowana. Tylko taka zapobiega utracie wapnia. Aktywność zbyt intensywna i długotrwała powoduje utratę wapnia w bardzo szybkim tempie

Ważny składnik w profilaktyce osteoporozy to witamina D. Warto ją suplementować, szczególnie teraz, gdy jest niewiele słońca?

Tak. Witamina D jest wprawdzie w pożywieniu, w tłustych rybach morskich, jednak jak najbardziej wskazana jest suplementacja w odpowiednich dawkach. Trzeba też wspomnieć o minerałach: krzemie i magnezie. Krzem, który pomaga wchłaniać wapń, znajdziemy w pożywieniu: sałatach, pasternaku, gryce, brązowym ryżu, owsie, selerach, morelach, marchwi. Magnez – w roślinach strączkowych, pełnych zbożach (gryka, proso, jęczmień, żyto), orzechach i nasionach (migdały, orzechy nerkowca, nasiona sezamu), we wszystkich roślinach zielonych obfitujących w chlorofil (tj. trawa pszeniczna i jęczmienna, mikroalgi, spirulina).

Jaką rolę w profilaktyce osteoporozy odgrywa aktywność fizyczna?

Bardzo ważną, ale powinna to być aktywność umiarkowana. Tylko taka zapobiega utracie wapnia. Aktywność zbyt intensywna i długotrwała powoduje utratę wapnia w bardzo szybkim tempie.

Jak szybko można się spodziewać efektów diety dla nerek, a tym samym dla kości?

W medycynie chińskiej obowiązuje prawo 90 dni – efekty kuracji zaobserwuję za 3 miesiące od jej rozpoczęcia. Nie spodziewajmy się, że dieta na osteoporozę zadziała natychmiast.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta lekkostrawna / unsplash

Dieta lekkostrawna – efekty, zasady, przeciwwskazania

Jak powinna wyglądać dieta w chorobach autoimmunologicznych

Dieta przy chorobach autoimmunologicznych. Rozmowa z dr Hanną Stolińską

avocado

DASH – czyli dieta dla nadciśnieniowców. Jak wygląda?

Bóle stawów – jak leczyć? Jak można wspomóc się dietą?

krewetki

Mocne kości i sprawne stawy to w dużej mierze zasługa odpowiedniej diety. Ważny jest nie tylko wapń

Dietetyczny anty-ranking. Których diet promowanych przez celebrytów lepiej unikać? Zobacz, co mówią specjaliści

Dieta eliminacyjna

Dieta eliminacyjna – zasady, efekty, przeciwwskazania

Dieta bogatoresztkowa

Dieta bogatoresztkowa – zasady, efekty, przeciwwskazania

Dieta bezlaktozowa

Dieta bezlaktozowa – zasady, efekty, wskazania, przeciwwskazania

Dieta bezglutenowa - dla kogo, efekty, co jeść?

Dieta bezglutenowa – dla kogo? Co jeść przy takiej diecie i jakie daje efekty?

Zielony koktajl z liśćmi rzodkiewki

Micha zdrowia. Buddha bowl, smoothie bowl, poke – z czym to się je?

zielona herbata na podkręcenie metabolizmu

Chcesz podkręcić metabolizm? Te napoje przyspieszają przemianę materii

Diety cud a hormon tarczycy. Dlaczego powinnaś uważać z dużą redukcją kalorii?

Czy spożycie soi wpływa na pracę tarczycy? Odpowiada dr Damian Parol

Czy spożycie soi wpływa na pracę tarczycy? Odpowiada dr Damian Parol

Kapusta – pospolita tylko z pozoru

Kapusta – pospolita tylko z pozoru. Sprawdź 3 przepisy na pyszne dania z kapusty

Niezdrowe nawyki żywieniowe – te przyzwyczajenia warto wyeliminować

Wiosenna zupa rzodkiewkowa - przepis na zdrowe i smaczne danie / Olimpia Davies

Wiosenna zupa rzodkiewkowa – przepis na zdrowe i smaczne danie

Czego nie jeść, by mieć dobry seks?

Jedzenie, które obniża libido. Tych produktów lepiej unikaj

Żelazo dla wegetarian – co jeść, aby nie mieć anemii?

Talerz z kawałkiem ciasta

Czy po dniu obżarstwa można przytyć? Ile tyjemy w jeden dzień?

Guacummus – pasta z guacamole i hummusu. Jak ją zrobić?

Sezon na szparagi właśnie się zaczął. To warto o nich wiedzieć

Sezon na szparagi właśnie się zaczął. To warto o nich wiedzieć

Boczniaki – co to za grzyby, wartości odżywcze i przepisy

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 przepisów dla miłośników awokado

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

szklanka wody

Woda alkaliczna – co to jest? Poznaj opinie i przeciwwskazania

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

20 produktów, które zmniejszają ryzyko zawału serca

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

Dieta Ewy Dąbrowskiej – tak czy nie?

5 największych kuchennych mitów

oliwa

Wysoki cholesterol? Oto 6 produktów obniżających cholesterol

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?