Przejdź do treści

Dieta cukrzycowa – najważniejsze zasady układania jadłospisu

Dieta cukrzycowa / kaboompics
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
bananowe ciasteczka owsiane
Bananowe ciasteczka owsiane. Pyszności na drugie śniadanie
miód
5 najlepszych zamienników cukru
Jak poradzić sobie z wodą zatrzymaną w organizmie? Radzi Agnieszka Pocztarska
Jak poradzić sobie z wodą zatrzymaną w organizmie? Radzi Agnieszka Pocztarska
Wiecznie jesteś głodna? Sprawdź, jak łatwo sobie z tym poradzić
6 rzeczy, które spowalniają metabolizm
Martwi cię słaba przemiana materii? Oto, co może być przyczyną

Dieta cukrzycowa to bardzo szerokie pojęcie, które obejmuje wspomaganie leczenia cukrzycy przy pomocy żywienia. Jednak cukrzyca to nie jest choroba jednorodna. Według Światowej Organizacji Zdrowia wyróżnia się 4 typu cukrzycy: cukrzycę typu 1, cukrzycę typu 2, cukrzycę o innej etiologii, cukrzycę ciążową. Każda z tych chorób wymaga innego podejścia dietetycznego. Poznaj najważniejsze informacje o diecie cukrzycowej.

Dlaczego warto stosować dietę cukrzycową?

Cukrzyca, bez względu na jej rodzaj, jest chorobą metaboliczną, a to oznacza, że jej oddziaływanie na organizm nie ogranicza się tylko do problemów z nieprawidłowym stężeniem cukru (glukozy) we krwi. Stan zaburzonej gospodarki węglowodanowej może doprowadzić do:

  • zwiększonego stężenia cholesterolu i trójglicerydów we krwi,
  • nadciśnienia tętniczego,
  • zwiększonego ryzyka udaru mózgu i miażdżycy naczyń krwionośnych,
  • niewydolności nerek,
  • uszkodzenia wzroku,
  • dysfunkcji nerwów.

Głównym celem stosowania diety cukrzycowej jest zatem ograniczenie ryzyka związanego ze wszystkimi powikłaniami cukrzycy. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne wskazuje, że najważniejszymi zadaniami diety cukrzycowej są utrzymanie:

  • prawidłowego (bliskiego normy) stężenia glukozy we krwi,
  • optymalnego ciśnienia krwi,
  • masy ciała w zakresie prawidłowego BMI (18,5-24,9),
  • prawidłowego stężenia cholesterolu i trójglicerydów we krwi.

Zasady diety cukrzycowej

Dieta cukrzycowa obok farmakoterapii to główny sposób leczenia cukrzycy. Bardzo ważnym elementem diety cukrzycowej jest edukacja chorego i ustalenie indywidualnych zaleceń żywieniowych. Mogą one znacząco różnić się w zależności od rodzaju cukrzycy i stanu wyrównania choroby. Szczególnie w cukrzycy typu 1 leczonej insuliną skład i czas spożywania posiłków są bardzo istotne i muszą być dopasowane do trybu życia chorego oraz przyjmowanych leków. Nieprawidłowo skomponowana dieta może sprzyjać niebezpiecznym dla życia stanom hipoglikemii (niedocukrzenie) i hiperglikemii (zbyt wysokie stężenie cukru).

Jednak podstawą diety cukrzycowej są zasady racjonalnego żywienia przedstawione w Piramidzie Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej opracowanej przez polski Instytut Żywności i Żywienia. Szczególnie zwraca się uwagę na:

  • regularność spożywania posiłków,
  • kontrolę ilości spożywanych węglowodanów w poszczególnych posiłkach,
  • jak największe ograniczenie cukrów prostych.

W planowaniu diety cukrzycowej często korzysta się z wymienników węglowodanowych, a także z indeksu oraz ładunku glikemicznego. Dwa ostatnie współczynniki obrazują jak szybko po spożyciu danego produktu podnosi się stężenie cukru we krwi. Obecnie coraz częściej podkreśla się, że znacznie praktyczniejszy dla osób chorujących na cukrzycę jest ładunek glikemiczny, który uwzględnia zwyczajowo zjadaną ilość pokarmu. W diecie cukrzycowej używa się przede wszystkim produktów o niskim i średnim ładunku glikemicznym.

Wymienniki węglowodanowe ułatwiają planowanie jadłospisu. Jeden wymiennik węglowodanowy to taka ilość produktu, która zawiera 10 g węglowodanów przyswajalnych. Dzięki zastosowaniu tej miary znacznie łatwiej jest kontrolować skład całodziennej diety. Warto skorzystać także z aplikacji na komórki dedykowanych osobom z cukrzycą, które pozwalają w prosty sposób notować posiłki, wyniki pomiarów glikemii (stężenia cukru we krwi) i przyjmowanie leki.

Pętla wisielcza z żelka

Jadłospis diety cukrzycowej, czyli co wolno a co nie?

Pracuję w zawodzie dietetyka już kilkanaście lat i uważam, że publikowanie przykładowych jadłospisów diety cukrzycowej jest nieodpowiedzialne. Wiem z doświadczenia, że jadłospisy indywidualne dla chorych z cukrzycą znacząco się różnią. Wzorzec z internetu może wyrządzić więcej szkody niż pożytku.

Wszystkie osoby chorujące na cukrzycę zachęcam do konsultacji z dietetykiem. Teraz jest to możliwe nie tylko prywatnie. W ramach Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej Instytutu Żywności i Żywienia można umówić się z dietetykiem na darmową konsultację online. Zamiast korzystać z niesprawdzonego jadłospisu, lepiej dopasuj go do swoich potrzeb.

Czym się kierować komponując jadłospis w cukrzycy?

Najważniejsze zalecenia diety cukrzycowej ubrałam dla ciebie w 14 prostych zasad. Od ich wprowadzenia możesz rozpocząć zmianę nawyków żywieniowych w cukrzycy.

  1. Dobierz odpowiednią kaloryczność diety do swoich potrzeb. Jeśli masz nadwagę lub otyłość porozmawiaj ze swoim dietetykiem o sposobach na unormowanie wagi.
  2. Jedz regularnie w odstępach 3-4 godzinnych.
  3. Zadbaj o to, by warzywa stanowiły połowę objętościową każdego posiłku.
  4. Minimum 2 razy w tygodniu jedz tłuste ryby morskie.
  5. Nie zapominaj o pestkach i orzechach, które są źródłem zdrowych tłuszczów.
  6. Węglowodany o niskim ładunku glikemicznym powinny pokrywać 40-50% wartości energetycznej diety cukrzycowej.
  7. Postaw na produkty zbożowe z pełnoziarnistej mąki, brązowy ryż, grube kasze. Wyeliminuj białą mąkę i białe pieczywo.
  8. Cukry proste ogranicz do minimum. Dokładnie czytaj składy produktów, bo cukier „ukrywa” się w wielu różnych produktach.
  9. Jeśli masz ochotę na smak słodki wybierz polecane przez twojego dietetyka słodziki (np. erytrytol, stewia).
  10. Każdy posiłek główny uzupełniaj źródłem białka – np., chudym mięsem, rybami, owocami morza, chudym serem, nasionami roślin strączkowych, tofu czy jajkami.
  11. Unikaj tłustych mięs i tłustych produktów mlecznych.
  12. Ogranicz stosowanie soli, która może przyczyniać się do wzrostu ciśnienia tętniczego krwi. Zastąp ją świeżymi, wyrazistymi w smaku ziołami.
  13. Wyeliminuj alkohol z diety, którego spożycie może skutkować stanami hipoglikemicznymi (niedocukrzenie).
  14. Razem ze swoim dietetykiem zaplanuj odpowiednią suplementację.

Pamiętaj, że przebieg cukrzycy w znacznej mierze zależy od twojego sposobu żywienia. Z tego powodu nigdy nie stosuj diet cud, detoksów czy innych „magicznych” rozwiązań. Są one szczególnie niebezpieczne dla cukrzyków, bo prowadzą do dużych wahań stężenia cukru we krwi.

 

Bibliografia:

  • WHO – World Health Organization, Global raport on diabetes, 2016
  • Dariusz Włodarek, Dominika Głąbska, Ewa Lange, Lucyna Kozłowska „Dietoterapia”, Wydawnictwo PZWL

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Masz insulinooporność? Sprawdź, jakie owoce możesz jeść, a jakich unikać

Układ odpornościowy potrzebuje sprawnego napędu. Sylwia Majcher podpowiada, co jeść dla zdrowia

Kobieta stoi w kuchni, pije kawę i patrzy w telefon

Migrena zabiera ci trzy dni z życia? Przyjrzyj się swojemu menu!

Co jeść w styczniu? Buraki, seler, marchew… ale nie tylko! Co proponuje Sylwia Majcher?

Czy dieta ma wpływ na naszą seksualność? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz

Prekoncepcja - czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska

Prekoncepcja – czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska

Soki owocowe

Zdarza ci się zjeść banana na śniadanie? Sprawdź, czy to dobry wybór. Tłumaczy dietetyczka Paulina Roziewska

Dieta przed ciążą. Kiedy zacząć? Wyjaśnia dietetyczka

Dieta ubogoresztkowa – kiedy trzeba ją zastosować?

Sałatka na talerzu

Jaka jest najlepsza dieta dla serca? Ukazał się coroczny raport U.S. News o najlepszych i najgorszych popularnych dietach

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Nie masz czasu na zdrową dietę? Dietetyczka podpowiada, jak możesz sobie pomóc

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Ratunek dla słodyczożerców

Kobieta trzymająca talerz

Jesienna dieta na płodność. Dieta cud nie istnieje, ale kilka „małych cudów” możesz sama wprowadzić do swojego jadłospisu

Hanna Stolińska

Hanna Stolińska: badania potwierdzają znaczenie przeciwzapalnej diety w leczeniu endometriozy

Dieta Cambridge

Dieta Cambridge – program odchudzania oparty na gotowych produktach

Japońska dieta wodna coraz bardziej popularna. Jej fenomen wyjaśnia dietetyczka

płaski brzuch

„Jaka dieta na taki brzuch?” Dietetyczka Anna Reguła obnaża manipulacje kolegów z branży na Instagramie

Zakupy

„Dziecko ważące 15 kg przekracza dopuszczalną dzienną dawkę E476 (czyli polirycynooleinianu poliglicerolu) już po zjedzeniu 2 kostek czekolady” – mówi Katarzyna Rada, właścicielka serwisu Czytaj Skład

YouTuberka Natalia Szymaniec z duetu „Szparagi” schudła 35 kg. Teraz apeluje: taka dieta wymaga opieki lekarza

Emocje mogą mieć ścisły związek z tym, na co w danym momencie mamy apetyt

Ziarna pieprzu

Ostre jedzenie – jest zdrowe? Można jeść ostre jedzenie w ciąży?

7 pokarmów bogatych w minerały. Warto włączyć je do diety

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 przepisów dla miłośników awokado

Jesz błonnik, ruszasz się i pijesz dużo wody, a mimo to cierpisz na zaparcia? Powody mogą być mniej oczywiste

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

chleb

Jedzenie, które udaje zdrowe. Poznaj listę 10 spożywczych kameleonów

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?

Sposoby na wzdęcia

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

Dieta Ewy Dąbrowskiej – tak czy nie?

Na jakim tłuszczu smażyć?

Najzdrowszy olej do smażenia? Masło czy inny tłuszcz?

Dlaczego łamią się paznokcie?

Dlaczego łamią się paznokcie i jak temu zaradzić?

oliwa

Wysoki cholesterol? Oto 6 produktów obniżających cholesterol