Przejdź do treści

Betulina – właściwości ekstraktu z kory i liści brzozy. Sok, krem czy napar?

Betulina – właściwości ekstraktu z kory i liści brzozy. Sok, krem czy napar? /fot. Pexels
Betulina – właściwości ekstraktu z kory i liści brzozy. Sok, krem czy napar? /fot. Pexels
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Topinambur – przepis na danie ze słonecznika bulwiastego
Syropy z czarnego bzu, pigwy i aronii na przeziębienie. Zrób sobie naturalne antybiotyki
10 mitów na temat cholesterolu, w które nie powinnaś wierzyć
Przewodnik dla kawoszy: jak zrobić sobie drip?
Tofu wcale nie musi być nudne. Podkręcamy kultowy ser!

Betulina jest naturalną substancją pozyskiwana przede wszystkim z kory brzozy. Uznaje się ją za związek o dużym potencjale w kontekście profilaktyki i terapii chorób. Może wpływać pozytywnie m.in. na układ sercowo-naczyniowy i moczowy, a także przyczyniać się do zachowania zdrowia wątroby. W fazie testów są również leki przeciwnowotworowe wykorzystujące działanie tej substancji. Sprawdź, jakie właściwości ma betulina i jak można ją stosować.

Co to jest betulina?

Betulina to substancja naturalnie wytwarzana w ponad 200 gatunkach roślin. Zalicza się ją do grupy związków nazywanej triterpenami, która wzbudza duże zainteresowanie naukowców ze względu na potencjalnie szerokie zastosowanie w medycynie, kosmetologii i rolnictwie.

Właściwości betuliny obecnie wykorzystuje się głównie w zielarstwie i ziołolecznictwie. Jako surowiec leczniczy najczęściej pozyskuje się ją z kory brzozy, gdzie tworzy krystaliczne skupiska w powstających wiosną komórkach. Substancja stanowi nawet 20-35 proc. suchej masy w tej strukturze i nadaje pniowi charakterystyczny biały kolor. Uważa się, że zawartość betuliny w roślinie skutkuje dużą odpornością na patogeny (jej wysokie stężenie może mieć działanie toksyczne dla szkodników).

W warunkach naturalnych niewielka część betuliny z kory brzozy zostaje przekształcona do kwasu betulinowego, czyli związku o podobnej budowie i właściwościach, charakteryzującego się jednak większą aktywnością biologiczną (a więc silniejszym działaniem).

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

woda brzozowa i kora brzozy

Betulina – właściwości zdrowotne i lecznicze

Betulina jest uznawana za substancję o dużym potencjale w zapobieganiu i terapii chorób. Wyników przeprowadzonych dotychczas badań – głównie w warunkach in vitro oraz na zwierzętach – nie możemy jednak uznać za istotne dowody potwierdzające jej korzystne działanie na ludzi. Na tym etapie należy więc być ostrożnym przy przypisywaniu ekstraktowi z kory czy liści brzozy właściwości leczniczych, ponieważ na podstawie tego rodzaju prac naukowych nie da się potwierdzić skuteczności substancji przy zastosowaniu jej u człowieka.

Właściwości przeciwnowotworowe betuliny

Betulina zyskała znaczne zainteresowanie w kontekście badań nad terapią nowotworów po tym, jak w latach 90. XX wieku (na podstawie badań na myszach) została opisana jako związek selektywnie niszczący komórki czerniaka, nowotworu złośliwego skóry.

Od tego czasu przeprowadzono wiele dalszych badań na ten temat. Jednym z najciekawszych odkryć było wykazanie właściwości tego związku w stymulowaniu naturalnych procesów związanych z apoptozą komórek nowotworowych, czyli ich programowaną śmiercią. To właśnie zaburzenia tego procesu leżą u podstawy nadmiernych i niekontrolowanych podziałów, które prowadzą do powstawania guzów. Wiąże się z nimi również zmniejszona wrażliwość na terapię antynowotworową.

Wykazano, że tego typu działanie przeciwnowotworowe betulina posiada m.in. w stosunku do komórek raka jelita grubego, piersi oraz płuc.

kobieta, którą boli brzuch

Betulina a stan wątroby

Ponadto betulina wykazuje działanie ochronne dla komórek wątroby. Ma zdolność do zmniejszania toksyczności niektórych związków, w tym alkoholu etylowego i paracetamolu. Substancja ogranicza także wytwarzanie reaktywnych form tlenu, szkodliwych dla tkanek wątroby.

Zastosowanie betuliny w profilaktyce kamicy nerkowej

Korzystne właściwości betuliny obserwuje się również w odniesieniu do stanu nerek, szczególnie w kontekście zapobiegania kamicy. Istnieje kilka mechanizmów odpowiadających za pozytywny wpływ tej substancji. Uważa się, że betulina:

  • zmniejsza produkcję szczawianów (czyli związków, z których mogą wytrącać się kamienie nerkowe) oraz wysycenie nimi moczu;
  • reguluje stężenie magnezu oraz glikozaminoglikanów, wpływających na powstawanie kamieni.
Szczawiany

Betulina w przeciwdziałaniu chorobom układu krążenia

Betulina jest substancją stymulującą wytwarzanie tlenku azotu, który pełni istotną rolę w wielu procesach determinujących prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Ma on udział m.in. w regulacji przepływu krwi i powstawaniu nowych, małych naczyń krwionośnych. Oprócz tego betulina hamuje powstawanie stresu oksydacyjnego i poprawia funkcje śródbłonka naczyniowego, co przyczynia się m.in. do zapobiegania nadciśnieniu tętniczemu i miażdżycy oraz powikłaniom tych chorób.

Właściwości przeciwdrobnoustrojowe betuliny

Betulina posiada aktywność przeciwbakteryjną i przeciwwirusową. Z tego względu potencjalnie może znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób infekcyjnych. Obiecujące wydają się być m.in. wyniki badań związane z hamowaniem przez betulinę zakażenia gronkowcem złocistym (na razie opisane na podstawie doświadczeń prowadzonych na zwierzętach).

Imbir / rawpixel

Zastosowanie betuliny w kosmetyce

Betulina, najczęściej jako składnik ekstraktu z kory brzozy, stosowana jest w składzie kosmetyków o wielu zastosowaniach. Rekomenduje się wykorzystanie jej w produktach:

  • nawilżających – ekstrakt z kory brzozy przeciwdziała utracie wody ze skóry, dlatego uzasadnienie ma dodawanie go do kosmetyków do skóry suchej, z zaburzoną barierą ochronną;
  • przeciwstarzeniowych – właściwości przeciwutleniające betuliny odpowiadają za hamowanie stresu oksydacyjnego powodującego uszkadzanie skóry i jej przedwczesne starzenie się;
  • przeciwalergicznych – betulina wykazuje działanie hamujące uwalnianie histaminy, czyli substancji działającej m.in. po kontakcie z alergenem, wywołującej reakcję zapalną objawiającą się choćby zaczerwienieniem i obrzękiem skóry;
  • przeciwsłonecznych i zapobiegających przebarwieniom skóry – betulinie przypisuje się zdolność do hamowania syntezy melaniny (pigmentu skóry) oraz właściwości promieniochronne.
Sok z brzozy wzmacnia odporność, pomaga na reumatyzm oraz anemię.

Jak stosować betulinę?

Na rynku dostępny jest cały wachlarz produktów zawierających betulinę. Wśród artykułów do użytku wewnętrznego należy wymienić przede wszystkim betulinę do picia – zawartą w soku z brzozy lub w „herbacie” z tej rośliny (czyli oczyszczonej korze przygotowanej do samodzielnego gotowania i spożywania w postaci naparu). Dodatkowo w aptekach znajdziemy płynne preparaty zawierające sok ze świeżych liści brzozy, które stosuje się głównie ze względu na działanie moczopędne i przeciwgorączkowe.

Substancję wykorzystuje się również w składzie wielu kosmetyków. Wypróbować możemy m.in. kremy brzozowe z betuliną, pomadki i szampony.

 


Źródła:

  1. Hordyjewska A., Ostapiuk A., Horecka A. (2018) Betulin and betulinic acid in cancer research, „Journal of Pre-Clinical and Clinical Research”, 12(2): 72-75, http://www.jpccr.eu/Betulin-and-betulinic-acid-in-cancer-research,92743,0,2.html, (dostęp: 21.07.2022).
  2. Zdzisińska B., Rzeski W., Szuster-Ciesielska A. (2010) Therapeutic properties of betulin and betulinic acid, components of birch bark tree extract, „Farmaceutyczny Przegląd Naukowy”, 7(3): 33-39, https://www.researchgate.net/publication/286718285_Therapeutic_properties_of_betulin_and_betulinic_acid_components_of_birch_bark_extract, (dostęp: 21.07.2022).
  3. Kozioł A., Garasińska-Pryciak E. (2016) Biologiczna aktywność betuliny i zastosowanie w kosmetyce, „Kosmetologia Estetyczna”, 5(4): 331-334, https://aestheticcosmetology.com/ke-4-2016/ (dostęp: 22.07.2022).

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

5 herbat na pochmurne popołudnia, Sprawdź, jak je parzyć, by wykorzystać ich potencjał

Uśmiechnięta kobieta z kubkiem herbaty

6 przepisów na rozgrzewającą herbatę. Taki napój wzmocni odporność i poprawi ci nastrój

MOM – mięso oddzielane mechanicznie. Co to jest? Czy to jeść?

Napój, sok, nektar czy koktajl? Wyjaśniamy, co będzie najlepszym wyborem

Mleko acidofilne – co to jest, właściwości, gdzie kupić

Plan żywieniowy – jak go ułożyć? Co jeść, by zdrowo się odżywiać?

Warzywa psiankowate – lista, właściwości zdrowotne, czy są bezpieczne

„Budzę się i jem, by móc znowu zasnąć”, czyli czym jest zespół nocnego jedzenia (NES). Rozmowa z psycholożką zdrowia Agnieszką Węgiel

Idealny na upał: napój herbaciany. Nawilży, schłodzi ciało i nasyci

Zioła szwedzkie – czym są, właściwości, zastosowanie. Przepis na nalewkę

5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Cytryniec chiński – uprawa, właściwości i działanie rośliny pięciu smaków

Glicyna – budowa, właściwości, źródła w pożywieniu. Czy glicyna pomaga w bezsenności?

Herbata z liści malin – właściwości, jak zrobić i gdzie kupić?

Woda kokosowa odmładza? Poznaj jej skład, właściwości i zastosowanie

Woda kokosowa odmładza? Poznaj jej skład, właściwości i zastosowanie

Kozłek lekarski – na bezsenność, stany lękowe i PMS. Właściwości, dawkowanie i uprawa

Ziołolecznictwo. Renesans naturalnych sposobów na wsparcie organizmu. Korzyści i środki ostrożności

zdrowe jedzenie

Naturalne odkwaszanie organizmu – czy ma sens? Jak to zrobić?

Herbata

GIS wycofuje popularną herbatę. Powodem zanieczyszczenie tlenkiem etylenu

Kombucha – stwórz sobie własny probiotyk

Herbata z imbirem i cytryną

Herbata z imbirem (zimowa) – przepis na zdrowie

owsianka

5 produktów, których lepiej unikać zimą

Sól kłodawska – właściwości i zastosowanie / fot. iStock

Sól kłodawska – właściwości i zastosowanie

Wek na przeziębienie: syrop z malin

Sposób na przeziębienie: syrop z malin, lepszy niż kupowany w spożywczaku

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

Kobieta

Czy organizm może nie tolerować kawy? Sprawdziłyśmy!

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

Kiszone pomidory -przepis. Jak kisić zielone pomidory?

Kiszone pomidory – przepis. Jak kisić zielone pomidory?

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

Pokrojone buraki

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Melon – odmiany i właściwości zdrowotne. Jak jeść melona?

×