Przejdź do treści

Węglowodany złożone – ich rola w organizmie i źródła

Węglowodany złożone i ich znaczenie dla ludzkiego organizmu
Węglowodany złożone i ich znaczenie dla ludzkiego organizmu
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Co ludzie myślą, gdy nie mogą schudnąć? „Jem za dużo, za mało się ruszam, jestem beznadziejny”. Jak jest naprawdę?
Szparagi – właściwości, wartości odżywcze i przepisy
Marakuja – co to za owoc, właściwości, przepisy
Bulletproof coffee – kawa idealna przed treningiem i dla osób z nadwagą
Top 5 produktów na dobry nastrój. Co poprawia nam samopoczucie?

Węglowodany złożone to główne źródło energii dla człowieka. W prawidłowo ułożonej diecie węglowodany powinny dostarczać nam 50% energii każdego dnia. Gdzie można je spotkać? Jakie są ich role?

Budowa węglowodanów złożonych

Zbudowane są z co najmniej dwóch cząsteczek monosacharydów. Można je podzielić na przyswajalne i nieprzyswajalne błonniki.

W jednej cząsteczce węglowodany złożone mogą zawierać od kilku do kilku tysięcy cząsteczek monosacharydów (cukrów prostych), połączone ze sobą wiązaniem glikozydowym.

Podział węglowodanów złożonych

Węglowodany złożone dzieli się na oligosacharydy i polisacharydy (mogą zawierać nawet kilkadziesiąt tysięcy cząsteczek cukrów).

Oligosacharydy (cukry złożone) mają słodki smak i są rozpuszczalne w wodzie. Wykazują się właściwościami podobnymi do monosacharydów.

Disacharydy (dwucukry) są łatwo przyswajalne przez człowieka. Składają się z dwóch cząsteczek monosacharydów. Znaleźć je można np. w trehalozie, celobiozie, maltozie, laktozie, sacharozie.

Sacharoza (glukoza i fruktoza połączona w jedno) znana jest szerszemu gronu pod pojęciem cukru (cukier trzcinowy, buraczany). Doskonale rozpuszczalna w wodzie spotykana jest w większej ilości w:

  • Trzcinie cukrowej;
  • Burakach cukrowych;
  • Ananasach;
  • Marchwi.

Maltoza jest cukrem słodowym. Zbudowana z dwóch cząsteczek glukozy jest przejściowym produktem hydrolizy skrobi i glikogenu. Można spotkać ją w słodzie (ziarna zbóż, jej największe ilości można znaleźć w ziarnach jęczmieniu). Maltoza służy do produkcji odżywek dla dzieci, cukierków dietetycznych, preparatów dietetycznych. Jest to składnik wykorzystywany także w piwowarstwie, piekarnictwie, gorzelnictwie.

Laktoza jest cukrem mlecznym złożonym z glukozy i galaktozy (mleko kobiece zawiera ok. 7% laktozy). Związek bardzo często spotykany w mleku ssaków, rozpuszczalny jest w wodzie i jest mniej słodsza od sacharozy. Laktoza metabolizowana jest przez Lactobacillus casei do kwasu mlekowego.

Węglowodany złożone a wielocukry

Wyróżnia się wielocukry (złożone są z wielu setek, a nawet tysięcy cząsteczek cukrów prostych, powszechne w świecie roślinnym).

Funkcje wielocukrów można podzielić na:

  • Strukturalne (błonnik i celuloza u osłonic);
  • Zapasowe  (glikogen w organizmach zwierzęcych, skrobia  w bulwach i nasionach).

Glikogen (skrobia zwierzęca) występuje w wątrobie, nerkach, mięśniu sercowym, mięśniach, mózgu, płytkach krwi. Jest to zapasowy materiał genetyczny dla organizmu. Jedna cząsteczka glikogenu składa się z ok. 30 tysięcy reszt glukozy.

W śladowych ilościach znaleźć można go w drożdżach, grzybach, glonach. Zawartość glikogenu w wątrobie wynosi wynosi około 1,5-4% (czasem ta liczba dochodzi nawet do 6%). Dokładna ilość glikogenu w organizmie zależna jest od pracy mięśni i od prawidłowej diety.

Celuloza to składnik błonnika pokarmowego. Cząstka celulozy to nierozgałęziony łańcuch, zawierający ok. 14 tysięcy jednostek glukozy. Nie jest trawiona w przewodzie pokarmowym i nie jest rozpuszczalna w wodzie.

Skrobia jest materiałem zapasowym roślin. Surowa jej postać jest trudno strawna dla organizmu ludzkiego. Wskazane jest więc poddanie obróbce termicznej produktów zawierających skrobię. Gotowanie, pieczenie lub smażenie powoduje, że skrobia rozpuszcza się w wodzie na łatwiej strawne dekstryny.

W bardzo dużych ilościach skrobię można spotkać w ziarnach zbóż (75%), kukurydzy (80%), ziemniakach (20%).

Węglowodany złożone – gdzie ich szukać?

Można je znaleźć w produktach pełnoziarnistych, w tym w:

  • Płatkach owsianych – górskich lub żytnich;
  • Otrębach;
  • Naturalnym ryżu;
  • Razowym makaronie;
  • Grubych kaszach;
  • Pieczywie żytnim.

Źródłem są również warzywa:

  • Soja;
  • Soczewica;
  • Kukurydza;
  • Bób;
  • Fasola;
  • Warzywa liściaste
  • Korzeniowe;
  • Groch.

Można je również znaleźć w manioku, musli, mące kukurydzianej, kiełkach pszenicy.

W codziennym pożywieniu powinny dostarczać 50-70% energii. 1 g węglowodanów dostarcza 4 kcal. Przy diecie zawierającej 2000 kcal powinno się zjeść 250 – 350 g węglowodanów.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Guma guar – co to, właściwości, zastosowanie i szkodliwość

Pasternak – jak wygląda, właściwości, przepisy. Pasternak a pietruszka

Lubisz tajskie jedzenie? Sprawdź, czy twój organizm też je lubi

Spalaj mądrzej i szybciej

Spalanie kalorii – rower, spacer, bieganie. Co jeść?

Zdrowy deser / unsplash

Wydaje ci się, że węglowodany tuczą, więc postanowiłaś, że nie będziesz jadła słodyczy? Psychodietetyk mówi, co o tym sądzi

Czym jest rotacja węglowodanami i jaki ma wpływ na naszą sylwetkę?

cukier

Cukier – jak wpływa na organizm człowieka?

Chcesz przejść na dietę ketogeniczną? Sprawdź, jakie zagrożenia może nieść za sobą

Masz zakwasy po treningu? Pomogą… węglowodany

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Maltodekstryna - właściwości, zastosowanie, szkodliwość

Maltodekstryna – właściwości, zastosowanie, szkodliwość

Pełne ziarno – wybierz najlepsze metodą 10:1

Pełne ziarno – wybierz najlepsze metodą 10:1. Na czym polega ta technika?

Po co nam węglowodany? Specjaliści wyjaśniają

Po co nam węglowodany? Specjaliści wyjaśniają

Makaron wstążki

Węglowodany proste i złożone w diecie – rola w organizmie

Zbilansowane śniadanie / istock

Przed ważną prezentacją albo egzaminem sięgasz po batonik, ponieważ słyszałaś, że to „daje kopa”? Dietetyczka wyjaśnia, jak jest naprawdę

Kobieta w basenie / istock

Zmagasz się z problemem zatrzymania wody w organizmie? To nie skutek alergii pokarmowej czy spożywania węglowodanów

węglowodany makaron

Węglowodany nie takie straszne

Składniki dla aktywnych

Unsplash

Węglowodany i tłuszcze są złe? Robisz wszystko, by ich unikać? Specjalistka ds. żywienia obaliła dietetyczne mity

Fot: Unsplash

PCOS a spożywanie węglowodanów. Dietetyczka „Keep Fit In Style” objaśnia, jak powinna wyglądać dieta

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

Na stole kromki chleba, bochenek chleba

Dieta wysokowęglowodanowa wydłuża życie? Najnowsze badania a opinia dietetyka

Trik na spalanie tłuszczu z węglowodanami

Dieta odchudzająca – węglowodany vs. tłuszcze

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 przepisów dla miłośników awokado

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

szklanka wody

Woda alkaliczna – co to jest? Poznaj opinie i przeciwwskazania

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

5 największych kuchennych mitów

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?

20 produktów, które zmniejszają ryzyko zawału serca

Na jakim tłuszczu smażyć?

Najzdrowszy olej do smażenia? Masło czy inny tłuszcz?