Przejdź do treści

Wpływ kofeiny na organizm człowieka. Kofeina w sporcie

Wpływ kofeiny na organizm człowieka. Kofeina w sporcie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Termin przydatności do spożycia jabłek? Wiemy, kiedy lepiej ich nie jeść
Źródło: iStockPhoto
Jak układać jedzenie w lodówce? O sposobie, którego (być może) wcześniej nie znałaś, pisze Jagna Niedzielska
Zamiast świeżych wybierasz mrożone warzywa? Sprawdź, czy to zdrowe
Źródło: iStockPhoto
A Ty, co wiesz o pomidorach? Sylwia Majcher o właściwościach i upodobaniach tych… owoców
Organizujesz grilla? Nie zapomnij o musztardzie, jest dobra dla zdrowia

Kofeina to substancja, której źródłem w diecie jest przede wszystkim kawa i herbata. Wpływ kofeiny na organizm człowieka został poddany licznym badaniom, z których najważniejsze dotyczą działania tej substancji na układ nerwowy i sercowo-naczyniowy, a także wykorzystania kofeiny w sporcie. Czy kofeina pobudza i poprawia pamięć? Dlaczego stosują ją sportowcy? Sprawdziliśmy.

Wpływ kofeiny na organizm człowieka

Za bezpieczną dawkę kofeiny u osób zdrowych uważa się spożycie nie więcej niż 400 mg kofeiny dziennie. Spożycie kofeiny przez osoby chorujące na nadciśnienie, wrzody żołądka, choroby dwunastnicy i trzustki czy bezsenność powinno być konsultowane z lekarzem ze względu na możliwe działania niepożądane.

Przyjmowanie kofeiny w umiarkowanej ilości:

  • poprawia koncentrację, wspomaga pamięć, zwiększa czujność i skupienie,
  • niweluje zmęczenie,
  • polepsza nastrój,
  • pobudza wydzielanie soku żołądkowego, działa łagodnie moczopędnie,
  • przyspiesza metabolizm – nasila lipogenezę tkanki tłuszczowej i termogenezę organizmu,
  • stymuluje układ oddechowy,
  • podnosi ciśnienie krwi – im częściej dostarczamy kofeinę do organizmu, tym większa tolerancja organizmu i mniejsze zmiany ciśnienia.

Spożywanie kofeiny w nadmiernej ilości może prowadzić do tachykardii, przejściowego nadciśnienia, nadmiernego pobudzenia, wahań nastroju w postaci podenerwowania i niepokoju oraz problemów ze snem.

Kofeina w sporcie

Początkowo kofeina była substancją zakazaną w sporcie, jednak od 2004 roku została dopuszczona do stosowania. Sportowcy dostarczają kofeinę nie tylko wraz z kawą, ale i w postaci suplementów diety oraz żeli energetycznych. Badania pokazują, że kofeina zwiększa siłę i moc mięśniową, zmniejsza odczuwanie wysiłku fizycznego, może też przyspieszać utratę masy ciała.  

A co z rzekomym działaniem odwadniającym kofeiny? W jednym z badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Stanowym w Ohio, podczas 3h jazdy podawano grupie sześciu kolarzy napoje sportowe (niektóre zawierały kofeinę – inne nie). Po ich zakończeniu okazało się, że kofeina w żaden sposób nie wpłynęła na zawodników. Nie podniosła ich wydolności, a ilość wydalanego moczu wzrastała jedynie wtedy, kiedy sportowcy spożywali kofeinę w spoczynku. 

Kolejne badanie przeprowadzili naukowcy z Maastricht. Podawali oni zawodnikom podczas treningu wodę lub colę z kofeiną. Badacze ustalili, że cola z kofeiną nie odwodniła sportowców. Potwierdziły to testy przeprowadzone kolejno przez trzy dni. Oba badania jasno wskazują na to, że umiarkowane spożycie kofeiny, czyli nie więcej niż 452 mg/kg masy ciała dziennie – nie zwiększa produkcji moczu. Wniosek? Kofeina w rozsądnych ilościach nie zaburza równowagi płynnych elektrolitów w organizmie (Armstrong i in., 2005). Miłośnicy kawy i sportu mogą odetchnąć z ulgą. 

Czym tak właściwie jest kofeina?

Kofeina to alkaloid purynowy, który znajduje się w wielu gatunkach roślin, jednak największe znaczenie w żywieniu człowieka ma jego obecność w liściach krzewu herbacianego (stanowi w nich do 4,5 proc. całkowitej zawartości), nasionach kawy (do 2,5 proc. całkowitej zawartości) i kakao. Choć liście herbaty zawierają więcej kofeiny niż ziarna kawy, w procesie parzenia herbaty zawartość teiny maleje. 

Kofeinę znajdziemy także w czekoladzie, napojach energetyzujących, napojach typu coca-cola oraz lekach i suplementach diety. Napoje energetyzujące zawierają z reguły 80 mg kofeiny na 250 ml produktu, natomiast coca-cola około 30, 5 mg w 330 ml. 

Słodka prawda o gorzkiej czekoladzie

Jak działa kofeina?

Kofeina to substancja psychoaktywna, która wywiera silny wpływ na organizm człowieka.  Po spożyciu produktu zawierającego kofeinę, jest ona aktywowana w organizmie już po 6-8 minutach, a jej maksymalne stężenie zostaje osiągnięte po 40 minutach. 

Działanie kofeiny polega na blokowaniu receptorów adenozyny, co prowadzi do uwalniania neuroprzekaźników: acetylocholiny, noradrenaliny i dopaminy. W procesie tym wzrasta aktywność układu nerwowego. Pobudzenie organizmu polega na przyspieszeniu akcji serca, rozszerzeniu naczyń krwionośnych, czasowym wzroście ciśnienia tętniczego krwi oraz zwiększeniu lipolizy w adipocytach. Wraz z rozpadem lipidów i glikogenu produkowana jest energia dla komórek. 

Bibliografia:

[1] European Food Safety Authority, “Scientific opinion of the safety of caffeine”, EFSA Journal, vol.5, no.13, 2015.

[2] Kofeina. Cz. I. Powszechność stosowania kofeiny oraz jej działanie na organizm”, Probl. Hig. Epidemiol., vol. 1, no. 93, pp.8-13, 2012.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

poranna kawa

Rozpoczynasz dzień filiżanką kawy? Dowiedz się, jak to wpływa na twój organizm

Kawa pomaga w trawieniu i w walce z jego zaburzeniami?

kawa

Kawa ma ważne oznaczenia na opakowaniach. O czym nas informują i dlaczego powinnyśmy zwracać na nie uwagę?

kawa po chińsku / fot. iStock

Kawa po chińsku. Poranny rytuał, który pozwoli ci dobrze zacząć dzień

Kawa filtrowana, po turecku czy z french pressu? Dietetyk podpowiada, w jaki sposób ją przygotowywać, żeby uniknąć wzrostu poziomu "złego" cholesterolu

Kawa filtrowana, po turecku czy z french pressu? Dietetyk podpowiada, w jaki sposób ją przygotowywać, żeby uniknąć wzrostu poziomu „złego” cholesterolu

Guarana – właściwości, działanie, rodzaje, gdzie kupić

Bulletproof coffee – kawa idealna przed treningiem i dla osób z nadwagą

Jesteś już po dwóch kawach i wciąż zasypiasz na stojąco? Poznaj 5 energetycznych zamienników „małej czarnej”

Czy kawa w kapsułkach jest dobra dla nas i dla środowiska? Tłumaczy dietetyk kliniczny

Kawa wypłukuje magnez? Fakty i mity dotyczące kawy

Przewodnik dla kawoszy: syphon

Przewodnik dla kawoszy: syphon. Najbardziej efektowna metoda parzenia kawy

Kawa chroni wątrobę i korzystnie wpływa na mikrobiom

Kochasz kawę? To dobrze, kochają ją też dobre bakterie w twoich jelitach

Pijesz rozpuszczalną kawę? Sprawdź, czy to najlepsze rozwiązanie

Gorąco? Potrzebujesz kawy? Przygotuj japońską mrożoną kawę, nie pożałujesz

Kawa sprawia, że czujesz się senna? Przeczytaj, dlaczego tak się dzieje

Ćwiczenia zamiast porannej kawy? Czy to zadziała?

Dlaczego kawa parzona na zimno smakuje inaczej, niż ta parzona na ciepło?

Dwie osoby siedzą przy stoliku nad filiżankami kawy

Senność po kawie – gdy kawa nasila zmęczenie

Kawa nie dla wszystkich. Komu może zaszkodzić? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz

Kawa nie dla wszystkich. Komu może zaszkodzić? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz

Jak pozbyć się kofeiny z organizmu? Mamy kilka wskazówek

Kawa może pozytywnie wpływać na nasz organizm. Musisz tylko ją odpowiednio parzyć

Czujesz niepokój, nie możesz spać? To może znaczyć, że pijesz za dużo kawy

Kawa z cytryną/iStockphoto

Picie kawy z cytryną ma wiele korzyści? Warto przekonywać się do tego smaku? Niekoniecznie

Kolagen jest czymś, czego potrzebujemy, ale czy warto dodawać go do kawy?

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Melon – odmiany i właściwości zdrowotne. Jak jeść melona?

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

szklanka wody

Woda alkaliczna – co to jest? Poznaj opinie i przeciwwskazania

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

18 przepisów dla miłośników awokado

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Piwo vs. piwo bezalkoholowe. Które jest zdrowe, a które zdrowsze?

Piwo vs. piwo bezalkoholowe. Które jest zdrowe, a które zdrowsze?

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie