Przejdź do treści

Wpływ kofeiny na organizm człowieka. Kofeina w sporcie

Wpływ kofeiny na organizm człowieka. Kofeina w sporcie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Kofeina to substancja, której źródłem w diecie jest przede wszystkim kawa i herbata. Wpływ kofeiny na organizm człowieka został poddany licznym badaniom, z których najważniejsze dotyczą działania tej substancji na układ nerwowy i sercowo-naczyniowy, a także wykorzystania kofeiny w sporcie. Czy kofeina pobudza i poprawia pamięć? Dlaczego stosują ją sportowcy? Sprawdziliśmy.

Wpływ kofeiny na organizm człowieka

Za bezpieczną dawkę kofeiny u osób zdrowych uważa się spożycie nie więcej niż 400 mg kofeiny dziennie. Spożycie kofeiny przez osoby chorujące na nadciśnienie, wrzody żołądka, choroby dwunastnicy i trzustki czy bezsenność powinno być konsultowane z lekarzem ze względu na możliwe działania niepożądane.

Przyjmowanie kofeiny w umiarkowanej ilości:

  • poprawia koncentrację, wspomaga pamięć, zwiększa czujność i skupienie,
  • niweluje zmęczenie,
  • polepsza nastrój,
  • pobudza wydzielanie soku żołądkowego, działa łagodnie moczopędnie,
  • przyspiesza metabolizm – nasila lipogenezę tkanki tłuszczowej i termogenezę organizmu,
  • stymuluje układ oddechowy,
  • podnosi ciśnienie krwi – im częściej dostarczamy kofeinę do organizmu, tym większa tolerancja organizmu i mniejsze zmiany ciśnienia.

Spożywanie kofeiny w nadmiernej ilości może prowadzić do tachykardii, przejściowego nadciśnienia, nadmiernego pobudzenia, wahań nastroju w postaci podenerwowania i niepokoju oraz problemów ze snem.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Trawienie, Verdin
Verdin Fix, Kompozycja 6 ziół z zieloną herbatą, 2 x 20 saszetek
15,90 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Trawienie
WIMIN Lepszy metabolizm, 30 kaps.
79,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł

Kofeina w sporcie

Początkowo kofeina była substancją zakazaną w sporcie, jednak od 2004 roku została dopuszczona do stosowania. Sportowcy dostarczają kofeinę nie tylko wraz z kawą, ale i w postaci suplementów diety oraz żeli energetycznych. Badania pokazują, że kofeina zwiększa siłę i moc mięśniową, zmniejsza odczuwanie wysiłku fizycznego, może też przyspieszać utratę masy ciała.  

A co z rzekomym działaniem odwadniającym kofeiny? W jednym z badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Stanowym w Ohio, podczas 3h jazdy podawano grupie sześciu kolarzy napoje sportowe (niektóre zawierały kofeinę – inne nie). Po ich zakończeniu okazało się, że kofeina w żaden sposób nie wpłynęła na zawodników. Nie podniosła ich wydolności, a ilość wydalanego moczu wzrastała jedynie wtedy, kiedy sportowcy spożywali kofeinę w spoczynku. 

Kolejne badanie przeprowadzili naukowcy z Maastricht. Podawali oni zawodnikom podczas treningu wodę lub colę z kofeiną. Badacze ustalili, że cola z kofeiną nie odwodniła sportowców. Potwierdziły to testy przeprowadzone kolejno przez trzy dni. Oba badania jasno wskazują na to, że umiarkowane spożycie kofeiny, czyli nie więcej niż 452 mg/kg masy ciała dziennie – nie zwiększa produkcji moczu. Wniosek? Kofeina w rozsądnych ilościach nie zaburza równowagi płynnych elektrolitów w organizmie (Armstrong i in., 2005). Miłośnicy kawy i sportu mogą odetchnąć z ulgą. 

Czym tak właściwie jest kofeina?

Kofeina to alkaloid purynowy, który znajduje się w wielu gatunkach roślin, jednak największe znaczenie w żywieniu człowieka ma jego obecność w liściach krzewu herbacianego (stanowi w nich do 4,5 proc. całkowitej zawartości), nasionach kawy (do 2,5 proc. całkowitej zawartości) i kakao. Choć liście herbaty zawierają więcej kofeiny niż ziarna kawy, w procesie parzenia herbaty zawartość teiny maleje. 

Kofeinę znajdziemy także w czekoladzie, napojach energetyzujących, napojach typu coca-cola oraz lekach i suplementach diety. Napoje energetyzujące zawierają z reguły 80 mg kofeiny na 250 ml produktu, natomiast coca-cola około 30, 5 mg w 330 ml. 

Słodka prawda o gorzkiej czekoladzie

Jak działa kofeina?

Kofeina to substancja psychoaktywna, która wywiera silny wpływ na organizm człowieka.  Po spożyciu produktu zawierającego kofeinę, jest ona aktywowana w organizmie już po 6-8 minutach, a jej maksymalne stężenie zostaje osiągnięte po 40 minutach. 

Działanie kofeiny polega na blokowaniu receptorów adenozyny, co prowadzi do uwalniania neuroprzekaźników: acetylocholiny, noradrenaliny i dopaminy. W procesie tym wzrasta aktywność układu nerwowego. Pobudzenie organizmu polega na przyspieszeniu akcji serca, rozszerzeniu naczyń krwionośnych, czasowym wzroście ciśnienia tętniczego krwi oraz zwiększeniu lipolizy w adipocytach. Wraz z rozpadem lipidów i glikogenu produkowana jest energia dla komórek. 

Bibliografia:

[1] European Food Safety Authority, “Scientific opinion of the safety of caffeine”, EFSA Journal, vol.5, no.13, 2015.

[2] Kofeina. Cz. I. Powszechność stosowania kofeiny oraz jej działanie na organizm”, Probl. Hig. Epidemiol., vol. 1, no. 93, pp.8-13, 2012.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Mała czarna – niebezpieczna? Sprawdziłyśmy, czy rzeczywiście trzeba się jej bać

Kawa zbożowa - czy na pewno jest dla wszystkich? Odpowiada dietetyczka

Kawa zbożowa – czy na pewno jest dla wszystkich? Odpowiada dietetyczka

Kawa / istockphoto.com

Kawa i cholesterol. Koniec z espresso i „sypaną”?

Kawa wypłukuje magnez? Fakty i mity dotyczące kawy

Przewodnik dla kawoszy: drip

Przewodnik dla kawoszy: jak zrobić sobie drip?

Kobieta trzyma w rękach filiżankę kawy. Na stole leżą płatki kwiatów i ziarna kawy

Kawa po chińsku. Poranny rytuał, który pozwoli ci dobrze zacząć dzień

Lubisz pić kawę? Sprawdź, która z nich jest najzdrowsza

kawa

Kawa z kakao – najlepszy dopalacz dla mózgu

poranna kawa

Rozpoczynasz dzień filiżanką kawy? Dowiedz się, jak to wpływa na twój organizm

Zmiany klimatu zabiorą nam kawę? Kasia Wągrowska wyjaśnia, dlaczego to całkiem realny scenariusz i jak temu zapobiec

Zmiany klimatu zabiorą nam kawę? Kasia Wągrowska wyjaśnia, dlaczego to całkiem realny scenariusz i jak temu zapobiec

Czy kawa przyspiesza wypróżnianie? / unsplash

Poranna kawa przyspiesza wypróżnienie? Naukowcy postanowili przyjrzeć się temu zjawisku

Kawa w filiżance

Kawa z mlekiem, espresso, kuloodporna? Jeśli zdrowa, to bez dodatków

Kobieta

Czy organizm może nie tolerować kawy? Sprawdziłyśmy!

Czy można pić kawę podczas…? Internistka odpowiada na najczęściej wyszukiwane hasła w Google

Ćwiczenia zamiast porannej kawy? Czy to zadziała?

Kawa bezkofeinowa

Kawa bezkofeinowa – czym jest, smak. Kawa w ciąży i podczas laktacji

Cykoria

Cykoria – właściwości, jak przyrządzić. Inulina z cykorii

Czego nie warto robić na pusty żołądek

Nie tylko picie kawy. Sprawdź czego jeszcze nie warto robić na pusty żołądek

Kawa zbożowa

Kawa zbożowa w ciąży i przy karmieniu piersią

Jak kawa wpływa na trawienie i funkcjonowanie jelit? Wyjaśnia dietetyczka Emilia Cesarek

Jak kawa wpływa na trawienie i funkcjonowanie jelit? Wyjaśnia dietetyczka Emilia Cesarek

Kawa liofilizowana

Kawa liofilizowana – czym jest i jak powstaje?

Jak używki wpływają na zęby? Wyjaśnia stomatolożka

Kawa, papierosy, alkohol, marihuana. Stomatolożka wyjaśnia, jak używki wpływają na zęby

Czy kawa rozpuszczalna to rzeczywiście sama chemia? Odpowiada dietetyczka Aleksandra Zaczkiewicz

Czy kawa rozpuszczalna to rzeczywiście „sama chemia”? Odpowiada dietetyczka Aleksandra Zaczkiewicz

Picie kawy z cytryną

Picie kawy z cytryną to same korzyści? Sprawdzamy, jak jest naprawdę

×