Przejdź do treści

Astaksantyna – działanie, właściwości, skutki uboczne

Astaksantyna – działanie, właściwości, skutki uboczne Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Astaksantyna to silny antyoksydant naturalnie występujący w glonach i ciałach zwierząt morskich o różowym lub czerwonym zabarwieniu. Przyjmowana w postaci pochodzącej z żywności lub produkowanych na coraz szerszą skalę suplementów diety ma za zadanie zapobiegać wielu chorobom cywilizacyjnym. Przyjrzyjmy się bliżej działaniu tego związku i korzyściom zdrowotnym, które mogą wynikać z jego stosowania.

Co to jest astaksantyna?

Astaksantyna jest różowoczerwonym związkiem zaliczanym do grupy karotenoidów, podobnie jak np. beta-karoten czy likopen. Jako substancja o silnych właściwościach antyoksydacyjnych (przeciwutleniających) może wielokierunkowo wpływać na zdrowie człowieka.

Działanie astaksantyny

Podstawową rolą antyoksydantów w kontekście funkcjonowania organizmu jest ochrona różnych typów komórek przed uszkodzeniami. Przeciwutleniacze neutralizują wolne rodniki, czyli atomy o nieparzystej liczbie elektronów na ostatniej powłoce, powstające w efekcie procesów metabolicznych. Wolne rodniki, poszukując pary, „atakują” znajdujące się dookoła substancje, by odebrać im elektron. Powoduje to niszczenie cząsteczek tych związków prowadzące z kolei do uszkodzeń istotnych struktur komórek (np. błon komórkowych i DNA).

Antyoksydanty mają zdolność do oddawania jednego z elektronów wolnym rodnikom, przez co niwelują ich negatywny wpływ na komórki – i przyczyniają się do zachowania zdrowia wielu rodzajów tkanek organizmu.

Astaksantyna jest uznawana za jeden z przeciwutleniaczy o najsilniejszym działaniu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
PROMOCJA
Trawienie, Promocje
WIMIN Lepszy metabolizm, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Karotenoidy

Właściwości zdrowotne astaksantyny

Wśród potencjalnych właściwości zdrowotnych astaksantyny można wymienić:

  • korzystny wpływ na profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych, związany m.in. z obniżeniem stężenia triglicerydów oraz cholesterolu LDL („złego cholesterolu”) oraz zwiększeniem poziomu cholesterolu HDL („dobrego cholesterolu”), spadkiem ciśnienia tętniczego krwi, a także poprawą elastyczności naczyń krwionośnych;
  • ochronę przed chorobami układu nerwowego spowodowanymi przez zmiany degeneracyjne, w tym przed chorobą Alzheimera i Parkinsona;
  • działanie profilaktyczne w kontekście rozwoju nowotworów;
  • zmniejszenie ryzyka i wspomaganie kontroli cukrzycy za sprawą obniżenia stężenia glukozy we krwi;
  • działanie przeciwzapalne, które może zostać wykorzystane np. we wspomaganiu leczenia zapalenia błony śluzowej żołądka związanego z występowaniem wrzodów;
  • wspomaganie funkcji narządu wzroku – redukcję objawów przemęczenia, poprawę zdolności gałki ocznej do akomodacji, a także zmniejszenie ryzyka rozwoju zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem (AMD);
  • korzystny wpływ na skórę, a dokładniej na redukcję drobnych zmarszczek, jej elastyczność i nawilżenie oraz ochronę przed szkodliwym, wpływającym na przyspieszenie starzenia się oddziaływaniem promieniowania UV;
  • wspomaganie procesu regeneracji mięśni po wysiłku fizycznym.

Trzeba przy tym zauważyć, że obecnie nie dysponujemy wieloma przeprowadzonymi na ludziach badaniami naukowymi oceniającymi działanie astaksantyny. Większość przesłanek o jej pozytywnych efektach związanych z profilaktyką chorób pochodzi z eksperymentów in vitro lub na zwierzętach, których wyniki nie dają dostatecznych dowodów potwierdzających korzystny wpływ w kontekście zdrowia człowieka.

Antyoksydanty – produktów w których znajdziesz ich najwięcej

Źródła astaksantyny

Do źródeł astaksantyny w diecie człowieka należą przede wszystkim krewetki, łososie, pstrągi tęczowe, homary oraz kryle. Te organizmy morskie nie potrafią samodzielnie wytwarzać omawianego przeciwutleniacza, jednak spożywają produkujące go glony lub drobne zwierzęta, które się nimi żywią. W ten sposób astaksantyna kumuluje się w tkankach organizmów należących do kolejnych ogniw łańcucha pokarmowego.

Substancję można przyjmować nie tylko wraz z pokarmem, ale również w postaci suplementów diety. Na rynku dostępne są trzy podstawowe formy tego związku różniące się sposobem pozyskiwania:

  • astaksantyna naturalna, wyizolowana z glonów należących do gatunku H. pluvialis;
  • astaksantyna pozyskiwana z genetycznie zmodyfikowanych drożdży;
  • astaksantyna uzyskiwana z beta-karotenu w procesie syntezy chemicznej.

Przyjmowanie pierwszej z wymienionych postaci substancji lub astaksantyny ze źródeł pokarmowych uznaje się za najlepsze w kontekście czerpania z jej właściwości zdrowotnych. Suplement z opisywanym karotenoidem pochodzącym z glonów dostępny jest w wielu aptekach.

Dawkowanie astaksantyny

Zwykle zaleca się przyjmowanie od 4 do 8 mg astaksantyny na dobę. Maksymalną dzienną dawkę substancji z suplementów diety (uznawaną za bezpieczną dla osób dorosłych) ocenia się na 8 mg.

Astaksantyna to substancja rozpuszczalna w tłuszczach, dlatego korzystne jest przyjmowanie jej wraz z posiłkiem zawierającym np. olej roślinny lub tłustą rybę.

Przeciwwskazania do stosowania astaksantyny

Brakuje danych mogących jednoznacznie potwierdzić bezpieczeństwo stosowania astaksantyny u kobiet w ciąży i karmiących, a także dzieci. Z tego względu zaleca się zwykle rezygnację z przyjmowania suplementu diety w wymienionych grupach. Z korzystnego wpływu substancji mogą one nadal czerpać, uwzględniając w swoim jadłospisie bogate w te związki produkty spożywcze, np. ryby morskie.

Skutki uboczne przyjmowania astaksantyny

Dotychczas nie odnotowano skutków ubocznych przyjmowania astaksantyny. Środek wydaje się być dobrze tolerowany przy przyjmowaniu go w zalecanych dawkach.

Źródła:

1. Czerwonka M., Waszkiewicz-Robak B. (2008) Nowe dodatki funkcjonalne do żywności i suplementów diety – karotenoidy morskie, Postępy Techniki i Przetwórstwa Spożywczego, 2/2008: 70-74, http://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-BPL6-0014-0038, [dostęp 21.09.2022].

2. Turck D., Castenmiller J., de Henauw S. (2020) Scientific Opinion on the safety of astaxanthin for its use as a novel food in food supplements, EFSA Journal, 18(2): 5993, https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5993, [dostęp 21.09.2022].

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Gorczyca – właściwości, wykorzystanie, zastosowanie. Przepis na musztardę

Glistnik (jaskółcze ziele) – jak wygląda, właściwości, zastosowanie

Rajskie jabłuszka – jakie mają właściwości i co można zrobić z owoców rajskiej jabłoni?

guma do żucia

Żucie gumy – czy na pewno jest zdrowe?

Dodaje się go do produktów spożywczych, żeby poprawić ich teksturę i zwiększyć wagę. Co warto wiedzieć o błonniku bambusowym? / istock

Widzisz w składzie błonnik bambusowy i nie wiesz, czy to dobrze? Wyjaśnia Katarzyna Bosacka

awokado na talerzu

Nie daj się nabrać na bio i eko. 5 rad dla tropicieli spożywczej ściemy

Gruszka – 5 powodów, dla których warto ją jeść jesienią i zimą

Katechiny – działanie, źródła w diecie, właściwości

Miód faceliowy – jak go rozpoznać i jakie ma właściwości?

4 ważne powody, dla których lepiej zrezygnować z produktów typu „light”

Jak przygotować zupę, która będzie sycąca i dobrze zbilansowana? Magda Gembacka dzieli się swoimi radami / unsplash

Jak przygotować zupę, która będzie sycąca i dobrze zbilansowana? Magda Gembacka dzieli się swoimi radami

Makaron

Popularny makaron wycofany ze sprzedaży. Zawiera niebezpieczne dla zdrowia toksyny

Polenta – co to jest, jak gotować? Przepis na kaszę kukurydzianą 

Mleko acidofilne – co to jest, właściwości, gdzie kupić

Szybkowar – jak i co można w nim gotować, tabela czasu obróbki

Dieta na urlopie. Jak uniknąć niezdrowych pułapek?

Przetwory z ogórków – przepisy na ogórki kiszone i konserwowe

Wolnowar – co to jest i jaki wybrać? Dania z wolnowaru 

Maltoza – czy jest zdrowa? W jakich produktach występuje i kto powinien jej unikać?

Cytryniec chiński – uprawa, właściwości i działanie rośliny pięciu smaków

Fit deser – jak przygotować zdrowe słodycze?

Glicyna – budowa, właściwości, źródła w pożywieniu. Czy glicyna pomaga w bezsenności?

Prolina – czym jest i gdzie jej szukać. Budowa i funkcje w organizmie

Sery dojrzewające – jak się je robi, rodzaje, produkcja. Kto może je jeść?

×