Przejdź do treści

Kwas linolowy (omega-6) – występowanie i właściwości. Co różni kwas linolowy od linolenowego?

Kwas linolowy (omega-6) – występowanie i właściwości Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Owoce na kolacje – czy rzeczywiście lepiej tego unikać? Odpowiadają ekspertki portalu „Czytamy Etykiety”
Trzymasz pomidory w lodówce? Sprawdź, czy robisz to dobrze
Cukier – jak wpływa na organizm człowieka?
Deser bez cukru? Niemożliwe nie istnieje! Te 3 przepisy to niebo dla podniebienia
Rabarbarowa owsianka. Zdrowe i pyszne śniadanie, które przygotujesz w 15 minut!

Kwas linolowy, zaliczany do kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6, odgrywa ważną rolę m.in. w pracy układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Nie oznacza to jednak, że spożywanie jak największej ilości tego związku przynosi korzyści – nadmiar kwasu linolowego może szkodzić. W jakich produktach go szukać, czy trzeba suplementować?

Czym jest kwas linolowy (LA)?

Kwas linolowy jest jednym z niezbędnych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, czyli substancji lipidowych, które są potrzebne organizmowi do prawidłowego funkcjonowania i muszą zostać dostarczone wraz z pożywieniem.

Ze względu na budowę związek zalicza się grupy kwasów tłuszczowych omega-6. Oznacza to, że w jego wzorze chemicznym wiązanie podwójne znajduje się przy szóstym od końca atomie węgla w łańcuchu.

Kwasu linolowego nie należy mylić z kwasem linolenowym (alfa-linolenowym oraz gamma-linolenowym), który należy do innej rodziny kwasów tłuszczowych (omega-3) i wykazuje odmienne działanie.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

olej

Gdzie występuje kwas linolowy?

Produkty bogate w kwas linolowy to głównie oleje roślinne. W ich składzie ten związek ma udział na poziomie od kilku do nawet 80 proc. wszystkich kwasów tłuszczowych. Wśród olejów roślinnych o bardzo wysokiej zawartości substancji można wymienić:

  • olej krokoszowy,
  • olej wiesiołkowy,
  • olej rzepakowy,
  • olej konopny,
  • olej z pestek winogron,
  • olej słonecznikowy,
  • olej z orzechów włoskich,
  • olej kukurydziany,
  • olej sojowy.

Do źródeł kwasu linolowego zalicza się również orzechy i nasiona, mięso oraz jaja.

Jaki tłuszcz do smażenia?

Zapotrzebowanie na kwas linolowy

Kwas linolowy jest substancją niezbędną do prawidłowej pracy organizmu, a (w odróżnieniu od wielu innych rodzajów lipidów) nie może zostać wytworzony w organizmie z innych związków. Musimy więc zadbać o dostarczanie go z żywnością w odpowiedniej ilości.

Za wystarczające spożycie kwasu linolowego uznaje się poziom równy 4 proc. energii diety (taki sam odsetek dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci, również niemowląt). Co oznacza to w praktyce? Na każde 1000 kilokalorii naszej diety powinno przypadać minimum 4,5 grama tej substancji.

Dla przykładu, w diecie 2000 kilokalorii należy uwzględnić co najmniej 9 gramów kwasu linolowego. Taka ilość zawarta jest w:

  • 4 łyżkach oleju słonecznikowego,
  • 5 łyżkach oleju rzepakowego,
  • 6-7 łyżkach oleju krokoszowego,
  • 1-2 łyżkach orzechów włoskich.

Badania wielkości spożycia kwasu linolowego wśród mieszkańców krajów zachodnich dowodzą, że w przeciętnej diecie dostarczenie organizmowi wystarczającej ilości tej substancji nie stanowi problemu. W Polsce szacuje się je na średnio 5,0-5,4 proc. wartości energetycznej diety, a więc powyżej poziomu wystarczającego spożycia.

Kwasu linolowego może brakować jednak w dietach osób stosujących diety niskotłuszczowe i/lub diety o bardzo niskiej podaży kilokalorii.

cholesterol blokujący tętnicę w 3D

Właściwości kwasu linolowego

Spożywanie wystarczającej ilości kwasu linolowego ma korzystne oddziaływanie na zdrowie. W badaniach wykazano, że zwiększenie ilości tej substancji w diecie jest związane z:

  • obniżeniem stężenia cholesterolu LDL (tzw. złego cholesterolu) we krwi,
  • wzrostem stężenia cholesterolu HDL (tzw. dobrego cholesterolu),
  • obniżenie stężenia trójglicerydów,
  • niższym ryzykiem rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego (przede wszystkim choroby wieńcowej serca),
  • długoterminową poprawą kontroli stężenia glukozy we krwi u pacjentów z insulinoopornością i cukrzycą.

Warto jednak podkreślić, że nadmiar kwasu linolowego (i innych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6) w diecie może mieć negatywne skutki – prowadzi bowiem do zaburzenia przemian metabolicznych kwasów z grupy omega-3, wykazujących szereg korzyści zdrowotnych i również niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wynika to z faktu, że w procesach przekształcania tych kwasów tłuszczowych uczestniczą te same enzymy.

W praktyce dobrym rozwiązaniem wydaje się być wybieranie przede wszystkim źródeł tłuszczów nie tylko o wysokiej zawartości kwasu linolowego, ale również o optymalnych proporcjach omega-3 do omega-6. Zaliczamy do nich np. olej rzepakowy.

Kwas linolowy w kosmetyce

Kwas linolowy jest jednym ze składników, z których chętnie korzystają producenci kosmetyków. Znajdziemy go w składzie emolientów, czyli preparatów do pielęgnacji, które działają nawilżająco i regenerująco. Kwas linolowy tworzy na powierzchni skóry ochronną powłokę zapobiegającą odparowywaniu wody, a więc przeciwdziała jej przesuszaniu i pękaniu. Posiada również lekkie właściwości rozjaśniające.

Co więcej, kwas linolowy stosuje się na włosy jako związek o właściwościach antystatycznych (zapobiegających elektryzowaniu się), a także ułatwiający rozczesywanie i nabłyszczający.

Substancja dodawana jest m.in. do kremów do twarzy i balsamów do ciała, toników, żelów oczyszczających, odżywek do włosów oraz olejków do demakijażu.

Czym jest sprzężony kwas linolowy (CLA)?

Sprzężony kwas linolowy, inaczej skoniugowane dieny kwasu linolowego, to rodzina izomerów kwasu linolowego, w których wzorze wiązania podwójne nie są rozdzielone grupą metylenową. Źródłami tych związków w diecie człowieka są mleko i produkty mleczne oraz mięso zwierząt przeżuwających.

Choć spożywanie sprzężonego kwasu linolowego (również w postaci suplementów) bywa polecane w kontekście odchudzania, poprawy kontroli parametrów lipidowych krwi (stężenia cholesterolu), cukrzycy, astmy czy profilaktyki niektórych nowotworów, dotychczas zgromadzone dowody nie potwierdzają jednoznacznie skuteczności tej substancji, mimo dość szeroko zakrojonych badań. W wielu pracach nie udało się wykazać istotnego efektu wynikającego ze stosowania CLA.

Źródła:

  1. Jarosz M. Rychlik E., Stoś K. i wsp. (red.) (2020) Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, Warszawa.
  2. USDA (2021) Oil, safflower, FoodData Central, dostęp z: https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/1750350/nutrients.
  3. USDA (2021) Oil, sunflower, FoodData Central, dostęp z: https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/1750349/nutrients.
  4. USDA (2019) Nuts, walnuts, english, FoodData Central, dostęp z: https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/170187/nutrients.
  5. Sailas B., Prakasan P., Sreedharan S. i wsp. (2015) Pros and cons of CLA consumption: an insight from clinical evidences, Nutrition & Metabolism, 12(4).

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Sery dojrzewające – jak się je robi, rodzaje, produkcja. Kto może je jeść?

Rodzaje makaronów w przepisach. Jak ugotować makaron?

Ryż czerwony – właściwości zdrowotne. Czy jest lepszy od białego i brązowego ryżu?

Chipsy warzywne – jak zrobić domowe chipsy z piekarnika?

Kasza pęczak – właściwości, wartości odżywcze i przepisy nie tylko na gołąbki z pęczakiem

Kasza owsiana – właściwości odżywcze i sposób gotowania

Czubryca – co to jest, do czego dodawać i gdzie kupić?

Wyrzucasz liście tych warzyw do kosza? Zupełnie niepotrzebnie. To prawdziwa skarbnica witamin!

Nie, dziękuję, jestem na diecie

Chcesz jeść zdrowo, ale bliscy kuszą cię słodkościami? Naucz się mówić NIE!

Syrop z sosny – zrobisz go z pędów, szyszek, a jego właściwości zadziwiają

Syrop z sosny – zrobisz go z pędów, szyszek, jego właściwości zadziwiają

Kąski batata z guacamole i chipsem z jarmużu

Zdrowa, szybka przekąska z batatów i chipsy z jarmużu

Kleik ryżowy na biegunkę dla dzieci i dorosłych – przepis

Pieprz ziołowy – skład, do czego stosować, czym zastąpić. Przepis na domowy pieprz ziołowy

Kiedy pić białko – przed treningiem czy po treningu? Ile białka potrzebujesz?

8 niezawodnych sposobów na niezdrowego grilla

Oto 8 niezawodnych sposobów na niezdrowego grilla. Na pewno go nie zapomnisz!

Wskazówki dla osób z insulinoopornością / istock

5 wskazówek na Wielkanoc dla osób z insulinoopornością

Makaron pełnoziarnisty – jak ugotować, kaloryczność

Sery podpuszczkowe – rodzaje, właściwości, jak się je robi /fo. iStock

Sery podpuszczkowe – rodzaje, właściwości, jak się je robi

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem? / pexels

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem?

Kwas winowy – gdzie występuje, zastosowanie

Likopen – co to jest, właściwości, działanie, gdzie występuje

Kwas ferulowy – gdzie występuje i efekty stosowania

Makaron razowy – właściwości, kalorie, indeks glikemiczny

Mączyste, skrobiowe, sałatkowe. Jakie ziemniaki na frytki wybrać?

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

Kobieta

Czy organizm może nie tolerować kawy? Sprawdziłyśmy!

18 przepisów dla miłośników awokado

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Pokrojone buraki

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Dlaczego łamią się paznokcie?

Dlaczego łamią się paznokcie i jak temu zaradzić?

Bilans wodny - picie wody / istock

Bilans wodny. Co wlicza się w dzienną podaż płynów? Dietetyczka wyjaśnia

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

×