Co to jest kobalt?
Kobalt (Co) to pierwiastek zaliczany do grupy żelazowców. Gdzie występuje kobalt? Kobalt to pierwiastek występujący powszechnie w skorupie ziemskiej, a zawartość kobaltu w organizmie człowieka jest znikoma. Do czego wykorzystywany jest kobalt? Zastosowanie znalazł w akumulatorach litowo – jonowych czy niklowo – kadmowych. Ponadto pierwiastek ten wykorzystywany jest w medycynie do sterylizacji sprzętu medycznego, a także w radioterapii.
Rolki
Rola kobaltu w organizmie
Zapotrzebowanie organizmu człowieka na kobalt jest znikome, jednak nie oznacza to, że rola tego pierwiastka jest mało znacząca. Kobalt to ważny składnik cyjanokobalaminy – witaminy B12 niezbędnej do budowy koenzymów. Witamina B12 odpowiada ponadto za wytwarzanie kwasów nukleinowych i czerwonych krwinek, przemiany energetycznych składników diety oraz prawidłowe funkcjonowanie tkanki nerwowej.
Dobowe zapotrzebowanie na kobalt
Dzienne zapotrzebowanie na kobalt nie zostało określone. Wynika to z faktu, że zapotrzebowanie organizmu na kobalt jest znikome i codzienna dieta powinna bez trudu zapewnić odpowiednią podaż tego pierwiastka.
Zwiększone zapotrzebowanie na kobalt
Zwiększone zapotrzebowanie na kobalt wykazują osoby stosujące dietę wegetariańską lub wegańską, a także cierpiące na zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia) czy nadużywające alkoholu.
Źródła kobaltu w diecie
Kobalt w jedzeniu występuje przede wszystkim w tych produktach spożywczych, które bogate są w witaminę B12. Mowa o produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak:
- owoce morza
- mięso i podroby: wątroba, nerki
- mleko
Należy pamiętać, że witamina B12 nie jest odporna na działanie światła, wilgoci, wysokiej i niskiej temperatury. Ponadto kobalt występuje w kakao, pełnoziarnistych produktach zbożowych, zielonolistnych warzywach.
Niedobór kobaltu
Zbyt niski poziom kobaltu związany jest z jednoczesnym niskim poziomem witaminy B12. Objawy niedoboru kobaltu to m. in.:
- osłabienie włosów
- ból języka
- anemia megaloblastyczna z objawami ogólnymi, takimi jak bladość, osłabienie, utrata apetytu, spadek masy ciała, drętwienie kończyn, apatia, depresja
- objawy neurologiczne towarzyszące anemii megaloblastycznej – zaburzenia czucia, drętwienie i mrowienie kończyn, problemy z mową, pogorszenie koordynacji ruchowej.
Nadmiar kobaltu i zatrucie kobaltem
Do przedawkowania kobaltu może dojść w efekcie nadmiernego stosowania suplementów diety zawierających ten pierwiastek. Skutki nadmiaru kobaltu to przede wszystkim niewydolność krążenia, powiększenie serca i tarczycy wynikające z nadprodukcji krwinek czerwonych i uszkodzenia tych narządów.
Zatrucie kobaltem jest konsekwencją ekspozycji organizmu na kobalt i najczęściej dotyczy pacjentów, u których zastosowano implanty bioder zawierające kobalt.
Alergia na kobalt
Alergia na kobalt to rodzaj alergii kontaktowej. Zazwyczaj alergia na kobalt występuje łącznie z alergią na nikiel i chrom. Alergia na nikiel i kobalt może dotyczyć osób w każdym wieku. Po kontakcie skóry z przedmiotami zawierającymi kobalt pojawia się alergia na nikiel i kobalt. Objawy np. sztuczną biżuterią, pojawia się zaczerwienienie skóry, świąd, wysypka grudkowa. Gdy pojawia się uczulenie na kobalt – czego unikać? Należy ograniczyć kontakt z zawierającymi kobalt:
- biżuterią
- tuszami do tatuażu
- farbami
- kosmetykami kolorowymi
- barwników spożywczych.
Bibliografia:
Buczyłko K., Nie tylko alergeny IgE – zależne: kobalt; Alergia 4/ 2018
