Przejdź do treści

Dieta bezglutenowa – dla kogo? Co jeść przy takiej diecie i jakie daje efekty?

Dieta bezglutenowa - dla kogo, efekty, co jeść?
Dieta bezglutenowa - dla kogo, efekty, co jeść?
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Największe grzechy śniadaniowe – jakie popełniamy najczęściej?
Jak odmrażać żywność, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia Jagna Niedzielska
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli
Masło czosnkowe - przepis i pomysły na dania
Masło czosnkowe – jak zrobić i do czego dodawać?
Jak używki wpływają na zęby? Wyjaśnia stomatolożka
Kawa, papierosy, alkohol, marihuana. Stomatolożka wyjaśnia, jak używki wpływają na zęby

Dieta bezglutenowa jest jedynym sposobem leczenia celiakii i nietolerancji białka zawartego w zbożach – glutenu. Osoby z tymi schorzeniami muszą bezwględnie i całkowicie wykluczyć to białko ze swojej diety, bo jego spożycie grozi poważnymi konsekwencjami. 

Na czym polega dieta bezglutenowa?

Jest to dieta lecznicza przeznaczona dla osób z celiakią – chorobą autoimmunologiczną o podłożu genetycznym, która powoduje stany zapalne śluzówki jelita cienkiego i niszczy kosmki jelitowe, co skutkuje upośledzonym wchłanianiem składników odżywczych. Dlatego też dieta w tej chorobie wyklucza wszelkie produkty zawierające białko glutenowe, a więc zboża takie jak pszenica, żyto, orkisz, kamut i jęczmień. Niedozwolony jest też owies ze względu na częste skażenie jego ziarna glutenem na etapie uprawy, transportu czy produkcji; większość chorych może jednak spożywać specjalnie wytwarzane „bezglutenowe” płatki owsiane. Niedopuszczone są przetwory ze zbóż glutenowych (a więc pieczywo, makarony, większość słodkich produktów, słone przekąski, piwo i wiele innych) oraz produkowane z nich dodatki do żywności. Ponieważ skutkiem nieleczonej celiakii jest zwykle rozwój nietolerancji laktozy, dieta bezglutenowa często wyklucza zawierające je produkty z laktozą, przede wszystkim mleko i jego przetwory. Źródłem węglowodanów w menu są za to ziarna takie jak kukurydza, ryż, dziki ryż, proso, sorgo, amarantus, komosa, tef, kasza gryczana, a także nasiona roślin strączkowych, ziemniaki, warzywa skrobiowe, banany, tapioka czy mączka chleba świętojańskiego; zalecane są też inne warzywa, zioła, orzechy, naturalne produkty zwierzęce, jak mięso, ryby i jaja.

Dla kogo jest przeznaczona dieta bezglutenowa?

Oprócz nietolerancji glutenu wskazaniem do stosowania diety jest nadwrażliwość na gluten oraz alergia na pszenicę. Dieta bez tego białka jest też pomocna przy chorobach autoimmunologicznych, m.in. stwardnieniu rozsianym, czy zaburzeniach neurologicznych, takich jak autyzm czy ADHD. Dieta bezglutenowa powinna być stosowana na polecenie i pod kontrolą lekarza, zwłaszcza przy niedożywieniu i specjalnych potrzebach organizmu, np. w okresie rozwoju, ciąży, karmienia czy problemów zdrowotnych.

Ze względu na restrykcyjny charakter menu bezglutenowe nie jest polecane dla osób zdrowych, zwłaszcza w celu odchudzania.

Zalety i efekty diety bezglutenowej

Dieta bezglutenowa jest jedyną skuteczną formą leczenia celiakii, a także jedyną zdrową dietą w przypadku nadwrażliwości na gluten. Wprowadzenie jej w tych przypadkach pozwala u większości chorych na zagojenie jelita w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Dzięki temu eliminuje przykre objawy, takie jak chroniczne zmęczenie, bóle brzucha, wzdęcia, wymioty, biegunki naprzemienne z zaparciami, wysypki, nadmierna bladość skóry, bóle stawów czy zaburzenia neurologiczne (choć często nietolerancja glutenu długo pozostaje bez objawów). Stosowanie przez chorych menu bez glutenu pomaga zabiegać powstawaniu niedoborów wielu związków odżywczych, m.in. białka, witamin, składników mineralnych, które skutkują niedorozwojem fizycznym u dzieci; a u dorosłych wywołują nadmierną utratę wagi, anemię, osteoporozę czy niepłodność. Leczenie dietą bezglutenową zmniejsza też ryzyko rozwoju nowotworów jelita. U osób chorych z niedowagą dieta umożliwia przybranie na wadze, a tym z nadwagą często ułatwia schudnięcie. W wielu przypadkach bezglutenowe menu pomaga też zlikwidować nietolerancję laktozy i umożliwia stopniowe wprowadzenie do diety produktów mlecznych. Dzięki istnieniu zamienników zbóż i produktów glutenowych stosowanie tej diety nie oznacza konieczności rezygnacji z ulubionych potraw; jest obecnie coraz łatwiejsze, bo na rynku przybywa specjalnych produktów bezglutenowych, oznaczonych międzynarodowym znakiem przekreślonego kłosa.

Wady stosowania diety bezglutenowej

Dieta wymaga przestrzegania przez całe życie, a z powodu licznych restrykcji jest to trudne w praktyce. Wiąże się z koniecznością nie tylko wnikliwego czytania etykiet produktów spożywczych i zdobycia wiedzy na temat żywności, ale też zwiększenia nakładów czasu i pracy na przygotowanie posiłków od podstaw oraz pieniędzy na kosztowne produkty i dodatki dla bezglutenowców. Stosując tę dietę, należy wyeliminować nie tylko zboża i większość artykułów mlecznych, ale też produkty wysokoprzetworzone, zawierające dodatki pozyskiwane z pszenicy i innych zbóż glutenowych. To m.in. skrobia, hydrolizowane białko roślinne, a nawet czysty gluten, stosowany m.in. w produktach dla wegetarian czy tradycyjnych wędlinach; jest on też obecny w wielu lekach, suplementach diety czy kosmetykach do ust.

Dieta bezglutenowa wymaga dobrego zbilansowania, bo bywa uboga w węglowodany, żelazo, cynk, foliany i błonnik, a często też w wapń, witaminę B1 i B2 i niacynę. Stosowana jako dieta odchudzająca, co lansują amerykańskie gwiazdy, przyczynia się do rozwoju niedoborów pokarmowych, a w konsekwencji – do anemii czy osteoporozy.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Płatki ryżowe – wartości odżywcze, przepisy, jak gotować

Wzmocnij odporność przed jesienią. Sięgnij po produkty, które wspierają układ immunologiczny

Indeks glikemiczny - co to, tabela. Produkty o niskim i wysokim IG

Indeks glikemiczny – co to, tabela. Produkty o niskim i wysokim IG

Picie kawy z cytryną

Picie kawy z cytryną to same korzyści? Sprawdzamy, jak jest naprawdę

„Dałyśmy się zrobić w bambuko. Ale właściwie to nie miałyśmy wyjścia”. Małgorzata Akkus o kulturze diety

Kawa pomaga w trawieniu i w walce z jego zaburzeniami?

Omlet fit – przepis na zdrowy omlet z bananem

Produkty bezglutenowe wycofane ze sprzedaży. Powód? Wcale nie były bez glutenu

Produkty oznakowane jako bezglutenowe wycofane ze sprzedaży. Powód? Wcale nie były bez glutenu

Olej MCT – działanie, stosowanie, jaki wybrać, cena

Niezdrowe nawyki żywieniowe – te przyzwyczajenia warto wyeliminować

Talerz z kawałkiem ciasta

Czy po dniu obżarstwa można przytyć? Ile tyjemy w jeden dzień?

Co ludzie myślą, gdy nie mogą schudnąć? „Jem za dużo, za mało się ruszam, jestem beznadziejny”. Jak jest naprawdę?

Marakuja – co to za owoc, właściwości, przepisy

Top 5 produktów na dobry nastrój. Co poprawia nam samopoczucie?

Chleb

Nadwrażliwość na gluten – sprawdź, czy to masz

Solvita Bułka / Archiwum prywatne

Solvita Bułka: Kiedy weszłam w ketozę, poczułam, jakby mi ktoś zdjął z mózgu kołdrę, pojawiła się „świetlistość” umysłowa

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Dieta na refluks żołądkowy – zalecenia, czego nie jeść przy refluksie?

Wzmacniamy odporność po zimie. Sprawdzone sposoby, które pokochasz

Dieta na 2000 kcal – jadłospis, dla kogo? Czy na diecie 2000 kcal można schudnąć?

Gryka poprawia apetyt, wzmacnia jelita, zmniejsza ciśnienie krwi. Z czym ją jeść? Sprawdź nasze przepisy!

Pasternak – jak wygląda, właściwości, przepisy. Pasternak a pietruszka

miód

5 najlepszych zamienników cukru

6 rzeczy, które spowalniają metabolizm

Martwi cię słaba przemiana materii? Oto, co może być przyczyną

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie

9 sygnałów, że jesz za dużo soli

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

Buddha bowl – najpiękniejsza miska świata. Pięknie wyglądający posiłek, bogaty w witaminy i wartości odżywcze