Przejdź do treści

Bazylia – odmiany, właściwości i zastosowanie

Bazylia – odmiany, właściwości i zastosowanie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Bazylia to roślina ceniona przede wszystkim jako zioło przyprawowe. Swoją popularność w Polsce zawdzięcza coraz większemu zainteresowaniu kuchnią śródziemnomorską. Warto pamiętać jednak także o jej właściwościach leczniczych. Jej pozytywny wpływ na układ pokarmowy – trawienie i wzdęcia, znany był bowiem już w starożytności. Jak wygląda bazylia pospolita? Jakie są jej właściwości? Jak wykorzystać ją w kuchni?

Bazylia – historia i uprawa

Bazylia pospolita to niewielka, gęsto ulistniona roślina jednoroczna, o wzniesionych i mocno rozgałęzionych łodygach. Greckie słowo basileus oznacza króla. Według legend bazylię zbierał właśnie sam król, używając do tego złotego sierpa. W starożytnym Rzymie zaś nazwa basilescus nawiązywała do plującego ogniem bazyliszka. Zioło bazylii uznawane było zaś za talizman, który przed nim chronił.

Bazylia znana i ceniona była w starożytności, a do Europy trafiła prawdopodobnie wraz z wyprawami Aleksandra Macedońskiego. Do Polski przywędrowała zaś w XVI wieku z Włoch. Współcześnie bazylię uprawia się w strefie tropikalnej, ale też w krajach z umiarkowanym i ciepłym klimatem Europy, obu Ameryk i Azji. Jest rośliną chętnie hodowaną w przydomowych ogródkach oraz jako zioło doniczkowe.

Odmiany bazylii

Bazylia jest niejednorodną rośliną – wyróżnić można blisko 150 jej odmian. Obok bazylii pospolitej do najczęściej uprawianych zalicza się:

  • bazylię czerwoną, charakteryzującą się czerwonymi listkami,
  • bazylię grecką, czyli drobnolistną bazylię o silnie rozgałęzionych, licznych listkach,
  • bazylię cynamonową, którą cechuje delikatnie cynamonowy zapach,
  • bazylię cytrynową, nazywaną też kemangi, która charakteryzuje się wyczuwalnym, cytrynowym zapachem.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Trawienie
WIMIN Lepszy metabolizm, 30 kaps.
79,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Trawienie, Verdin
Verdin Fix, Kompozycja 6 ziół z zieloną herbatą, 2 x 20 saszetek
15,90 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
napar

Bazylia w kuchni

Zastanawiasz się do czego wykorzystać bazylię w kuchni? Jest ona aromatycznym dodatkiem do wielu potraw. Najbardziej znany sos to zielone pesto z bazylii. To absolutny klasyk kuchni włoskiej, który z łatwością przygotujesz w domu. Przepisów na pesto z bazylii jest wiele, jednak jego bazą jest zawsze świeża bazylia. Pozostałe składniki to parmezan, orzeszki pinii, czosnek i dobrej jakości oliwa z oliwek. Zblenduj wszystko i gotowe.

Bazylię możesz dodać także do surówek, zup, sosów. Idealnie komponuje się z pomidorami. Dodaj kilka listków do oliwy z oliwek, odstaw w ciemne i chłodne miejsce na około dwa tygodnie i ciesz się delikatnie aromatyzowanym olejem.

Dobrym pomysłem jest suszenie bazylii – najlepiej samych listków. Pamiętaj jednak, aby odpowiednio je zerwać. Listki bazylii należy uszczykiwać lub obcinać ostrym nożem z wierzchołków. Dzięki temu pozostała część rośliny mocno się rozkrzewi. Koniecznie zostaw jednak kilka listków u nasady, co umożliwi fotosyntezę.

Choć bazylia najbardziej kojarzona jest z kuchnią włoską, to ceniona jest także w kuchni azjatyckiej. Nasiona bazylii słodkiej tzw. tukmarię znajdziesz w daniach kuchni chińskiej i indyjskiej. Ciekawostką jest, że bazylia wykorzystywana jest także w cukiernictwie – do produkcji lodów, wyrobów czekoladowych, ciastek, jako kruszonka do pralin i ozdoba tortów.

zioła na stole

Właściwości lecznicze bazylii

Warto zwrócić uwagę na lecznicze właściwości bazylii. Ceniona jest ona przede wszystkim z uwagi na swój pozytywny wpływ na układ pokarmowy – działa rozkurczowo, pobudza wydzielanie soków żołądkowych, łagodzi wzdęcia. Szczególnie polecana jest dzieciom i osobom starszym na łagodne zaburzenia trawienne.

Olejek z bazylii stosuje się również w aromaterapii. Jeśli potrzebujesz wzmocnienia i pobudzenia podczas zmęczenia psychicznego, sięgnij po aromatyczną bazylię. Olejek złagodzi także bóle głowy, stawów i nerwobóle. Co ciekawe, działa on także odstraszająco na komary i podobnie jak olejek lawendowy łagodzi świąd po ich ukąszeniu.

Wartości odżywcze bazylii

Bazylia charakteryzuje się niską kalorycznością i niskim indeksem glikemicznym. Około 100 gram zioła, to jedynie 22 kcal. Nie oznacza to jednak znikomych wartości odżywczych. Bogata jest ona w związki organiczne oraz białko, tłuszcze, błonnik, skrobię, witaminy i związki mineralne. Wśród witamin na szczególną uwagę zasługuje witamina A, C, beta karoten i kwas foliowy. Najważniejsze minerały to zaś potas, wapń, magnez i fosfor.

 

Źródła:

  1. D. Jadczak, Błaszczuk A., Rekowska D., Effect of covering on the content of microelements in yield of basil (Ocimum basilicum L.) cultivated for a bunch harvest, Jurnal of Elementology, 2006.
  2. R. Nurzyńska-Wierdak „Ocimum basilicum L. – wartościowa roślina przyprawowa, lecznicza i olejkodajna. Praca przeglądowa” , 2012.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Rdest ptasi – właściwości lecznicze, zastosowanie w chorobach nerek i kosmetyce

pomidorki koktajlowe

Pomidory dostarczają mnóstwo dobra. Jaki jest twój ulubiony gatunek?

Deski do krojenia mogą być prawdziwym siedliskiem bakterii! Mama Chemik wyjaśnia, jak do tego nie dopuścić

Deski do krojenia mogą być prawdziwym siedliskiem bakterii! Mama Chemik wyjaśnia, jak do tego nie dopuścić

Dr Damian Parol ostrzega, czego nie robić w trakcie jedzenia. "Może wydawać się, że jest to przyjemny i niewinny nawyk, ale..."

Dr Damian Parol ostrzega, czego nie robić w trakcie jedzenia. „Może wydawać się, że jest to przyjemny i niewinny nawyk, ale…”

Jak zrobić własną miskę superodżywczych polifenoli? Podpowiada Michał Kot

Jak zrobić własną miskę superodżywczych polifenoli? Podpowiada Michał Kot

Lara Gessler o życiu z ortoreksją: „Wpadałam w panikę, kiedy miałam pięć, a nie sześć migdałów na śniadanie”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Zjedzenie pleśni - objawy. Czym grozi?

Zjadłaś spleśniały chleb? Dowiedz się czym to grozi i jakie są objawy zatrucia pleśnią

"Coraz więcej produktów zmniejsza swoją gramaturę, nie zmieniając przy tym ceny". Katarzyna Bosacka pokazuje spryt producentów / istock

„Coraz więcej produktów zmniejsza swoją gramaturę, nie zmieniając przy tym ceny”. Katarzyna Bosacka pokazuje spryt producentów

Komonica zwyczajna – właściwości, cena, uprawa tej wyjątkowej rośliny pastewnej

Galangal – co to jest, gdzie kupić i jak wykorzystać kłącze popularne w kuchni azjatyckiej?

Mięso z kurczaka

Sprawdzili mięso z supermarketów. Ponad 99 proc. filetów z kurczaka nosi ślady choroby

Zioła na wątrobę – na co pomagają i jak je stosować, właściwości ostropestu, karczocha i lukrecji

Babka lancetowata – właściwości lecznicze, sposoby przygotowania

Masz słabe, łamliwe paznokcie? Dietetyczka kliniczna wyjaśnia, jak możesz wzmocnić je dietą

Masz słabe, łamliwe paznokcie? Dietetyczka kliniczna wyjaśnia, jak możesz wzmocnić je dietą

Porchetta – czym jest i jak ją przyrządzić?

MOM – mięso oddzielane mechanicznie. Co to jest? Czy to jeść?

Uwielbiasz mięso z kurczaka? Zobacz, jak sprawdzić, czy jest świeże

Ogórkowe love, czyli 3 letnie przepisy z ogórkiem

Pyszny, w kolorze bursztynu i niezwykle zdrowy. Poznaj moc miodu wrzosowego!

Poznaj 8 tanich składników i pomysły na to jak, je wykorzystać w kuchni. Radzi Olga Pawlikowska

Poznaj 8 tanich składników i pomysły na to, jak je wykorzystać w kuchni. Radzi Olga Pawlikowska

Co może się stać, gdy zjesz spleśniałe jedzenie? Sprawdziłyśmy!

Zawsze zapominasz o wyjęciu masła z lodówki? Ten trik ci się spodoba

Przyprawa do ziemniaków pieczonych i smażonych – jak zrobić taką bez soli?

×