Przejdź do treści

Krokosz barwierski, jego właściwości i zastosowanie w medycynie

Krokosz barwierski, jego właściwości i zastosowanie w medycynie
Krokosz barwierski, jego właściwości i zastosowanie w medycynie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Krokosz barwierski to roślina uniwersalna – suszone kwiaty są przyprawą i barwnikiem, a olej krokoszowy to potężna dawka zdrowych kwasów tłuszczowych. Wspomaga leczenie chorób sercowo– naczyniowych, nadciśnienia i cukrzycy. Przyda się do sałatek i zup, zachwyci aromatem. Czas, by krokosz barwierski znów powrócił do łask.

Krokosz barwierski- niezwykły barwnik 

Jeszcze w latach 50- tych XX wieku krokosz barwierski był rośliną powszechnie znaną i cenioną. Wszystko to za sprawą barwników jakie pozyskiwano z jego kwiatów- kartaminy , inaczej zwanej  czerwienią hiszpańską oraz żółcieni krokoszowej. Wykorzystywany do barwienia środków spożywczych, kosmetycznych i tkanin, krokosz zyskał miano rośliny barwierskiej. Stąd też jego łacińska nazwa – Carthamus tinctorius , co po hebrajsku oznacza barwić, farbować. Wraz z rozwojem syntetycznych barwnikow anilinowych, krokosz coraz bardziej tracił na znaczeniu. Całkiem niesłusznie, ma bowiem wiele właściwości prozdrowotnych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Energia
Vigor Up! Fast o smaku pomarańczowym, 20 tabletek musujących
24,90 zł
Odporność
Naturell Immuno Hot, 10 saszetek
16,48 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Mulltilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł

Krokosz- jak go rozpoznać i uprawiać? 

Krokosz swoim wyglądem przypomina astry i osty, ponieważ obie rośliny należą do tej samej rodziny astrowatych. Jest rośliną jednoroczną lub dwuletnią, dorastającą do 1,5 metra wysokości. Łatwo poznać go po charakterystycznych liściach zakończonych kolcami. Kwiaty są rurkowate o trzech dominujących barwach i ich wariacjach: żółtej, pomarańczowej i czerwonej. 

Pierwotnie krokosz pochodzi z Indii i Bliskiego Wschodu. Obecnie jest uprawiany w wielu krajach Europy, Azji, Ameryki Północnej i Południowej. Krokosz barwierski nie jest rośliną wymagającą – wytrzyma susze i niskie temperatury, nawet przymrozki. Sadzi się go w kwietniu, na słonecznych stanowiskach, bowiem w cieniu słabo kwitnie i słabo się wybarwia. Wykorzystuje się go do produkcji oleju lub jako roślinę ozdobną. 

O krokoszu mówi się czasem szafran łąkowy albo fałszywy szafran. Obydwie rośliny są znakomitymi przyprawami, z tym że krokosz jest tańszym (ale nie gorszym) odpowiednikiem szafranu. Można użyć go do barwienia zup, ciast i napojów. 

Chcesz uwolnić się z objęć PMS? Może ci w tym pomóc Ashwagandha

Olej krokoszowy- bogactwo kwasu linolowego

Krokosz barwierski jest cenną rośliną oleistą. Z jego nasion pozyskuje się olej krokoszowy, zwany też olejem kartamusowym. Sto gram oleju krokoszowego dostarcza 884 kalorii. Znajdziemy w nim: 

  • Zdrowy profil kwasów tłuszczowych. Krokosz jest doskonałym źródłem kwasu linolowego, oraz w mniejszej ilości kwasu oleinowego – niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT).  Ich działanie lecznicze opiera się na hamowaniu rozwoju komórek nowotworowych, opóźnianiu rozwoju cukrzycy typu II, redukcji tkanki tłuszczowej, a także wzmacnianiu odporności i działaniu bakteriostatycznym.  

Zawartość wybranych kwasów tłuszczowych w oleju krokoszowym została przedstawiona w poniższej tabeli. 

Zawartość wybranych kwasów tłuszczowych w 100 gramach oleju krokoszowego 
Kwas palmitynowy 16:0  4,86 [g] 
Kwas stearynowy 18:0  1,91 [g] 
Kwasy tłuszczowe nasycone ogółem  7,54 [g] 
Kwas oleinowy 18:1  74,83 [g] 
Kwasy tłuszczowe jednonienasycone ogółem  75.22 [g] 
Kwas linolowy 18:2  12.72 [g] 
Kwas alfa- linolenowy 18:3  0,09 [g] 
Kwasy tłuszczowe wielonienasycone ogółem  12,82 [g] 

Na podstawie U.S Department of Agriculture 

  • Wysoką zawartość flawonoidów (pochodne kemferolu, kwercetynyflawanony), fitosterole oraz witaminę E. W oleju z krokosza znajdziemy więcej alfa – tokoferolu niż w oliwie z oliwek – aż 34,1 mg.  Substancje te są antyoksydantami – zapobiegają działaniu wolnych rodników.
  • Delikatny, orzechowy, niedominujący smak. Pod względem koloru i smaku przypomina olej słonecznikowy. Może być stosowany jako dodatek do sałatek, surówek czy dressingów.

Olej krokoszowy znalazł zastosowanie nie tylko w przemyśle spożywczym, ale i kosmetycznym. Często stanowi składnik preparatów na trądzik pospolity i odżywek do włosów. Poleca się go do cery tłustej, mieszanej, skłonnej do stanów zapalnych, wrażliwej i starzejącej się. Ma właściwości nawilżające i odżywcze. Można  kupić go w aptekach i drogeriach.

Kozieradka – panaceum na kobiece dolegliwości

Krokosz barwierski- zastosowanie w medycynie 

Znany już od starożytności, krokosz był dla medycyny tradycyjnej bardzo ważną rośliną. Powszechnie wykorzystywano jego właściwości zdrowotne w dolegliwościach takich jak bolesne miesiączkowanie, urazy i bóle stawów.   

Obecnie wiodącym zastosowaniem krokosza barwierskiego jest profilaktyka i wspomaganie leczenia chorób sercowo naczyniowych. Dzięki wysokiej zawartości steroli roślinnych, krokosz ma działanie prewencyjne w miażdżycyhiperlipemii i chorobie wieńcowej serca.  Obniża poziom cholesterolu we krwi oraz zapobiega tworzeniu się skrzepów. 

Posiada właściwości regulujące poziom glukozy we krwi, dlatego też poleca się go diabetykom. Może być stosowany w stanach podgorączkowych, ponieważ działa napotnie. Ponadto ze względu na właściwości wykrztuśne, pomaga w  zwalczaniu infekcji dróg oddechowych. Naukowcy przypisują mu działanie przeciwnadciśnieniowe i neuroprotekcyjneJest uważany za środek przeciwbólowy i przeciwzapalny. 

 

Bibliografia:

[1] N. Khalid, R. Sanaullah Khan, M. I. Hussain, M. Farooq, A. Ahmad, and I. Ahmed, “A comprehensive characterisation of safflower oil for its potential applications as a bioactive food ingredient – A review,” 2017. 

[2] K. Zemour, A. Labdelli, A. Adda, A. Dellal, T. Talou, and O. Merah, “Phenol Content and Antioxidant and Antiaging Activity of Safflower Seed Oil (Carthamus Tinctorius L.),” Cosmetics, vol. 6, no. 3, p. 55, Sep. 2019.

[3] L. E. Norris et al., “Comparison of dietary conjugated linoleic acid with safflower oil on body composition in obese postmenopausal women with type 2 diabetes mellitus,” Am. J. Clin. Nutr., vol. 90, no. 3, pp. 468–476, Sep. 2009.

[4] E. Delshad, M. Yousefi, P. Sasannezhad, H. Rakhshandeh, and Z. Ayati, “Medical uses of Carthamus tinctorius L. (Safflower): a comprehensive review from Traditional Medicine to Modern Medicine,” Electron. Physician, vol. 10, no. 4, pp. 6672–6681, Apr. 2018.

[5] “FoodData Central.” [Online]. Available: https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html?fbclid=IwAR3KIjVkWwqbWoC7amNy9VY1lGHjyql95GDUkTqPpxSkfdRXrfPoyR3T3lM#/food-details/343878/nutrients. [Accessed: 13-Mar-2020].

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Rdest ptasi – właściwości lecznicze, zastosowanie w chorobach nerek i kosmetyce

Kobieta trzyma w rękach filiżankę kawy. Na stole leżą płatki kwiatów i ziarna kawy

Kawa po chińsku. Poranny rytuał, który pozwoli ci dobrze zacząć dzień

Komonica zwyczajna – właściwości, cena, uprawa tej wyjątkowej rośliny pastewnej

Zioła na wątrobę – na co pomagają i jak je stosować, właściwości ostropestu, karczocha i lukrecji

Babka lancetowata – właściwości lecznicze, sposoby przygotowania

Betulina – właściwości ekstraktu z kory i liści brzozy. Sok, krem czy napar? /fot. Pexels

Betulina – właściwości ekstraktu z kory i liści brzozy. Sok, krem czy napar?

Piotr Ciemny, autor książki "Chwasty od kuchni"

Piotr Ciemny: Zbieranie chwastów kojarzy się ze starszym panem w kaloszach, w obdartej koszuli. Ja do tego obrazka ludziom nie pasowałem

Jak przechowywać przyprawy, aby zachowały świeżość na dłużej?

Zioła szwedzkie – czym są, właściwości, zastosowanie. Przepis na nalewkę

Cytryniec chiński – uprawa, właściwości i działanie rośliny pięciu smaków

Glicyna – budowa, właściwości, źródła w pożywieniu. Czy glicyna pomaga w bezsenności?

Herbata z liści malin – właściwości, jak zrobić i gdzie kupić?

Woda kokosowa odmładza? Poznaj jej skład, właściwości i zastosowanie

Woda kokosowa odmładza? Poznaj jej skład, właściwości i zastosowanie

8 ziół na redukcję napięcia / pexels

Poczuj się lepiej! 8 ziół, które poprawiają nastrój i redukują napięcie

Kozłek lekarski – na bezsenność, stany lękowe i PMS. Właściwości, dawkowanie i uprawa

Ziołolecznictwo. Renesans naturalnych sposobów na wsparcie organizmu. Korzyści i środki ostrożności

napar

Zioła i napary – korzystaj z nich mądrze

Poncz jabłkowy z ziołami na trawienie

Sól kłodawska – właściwości i zastosowanie / fot. iStock

Sól kłodawska – właściwości i zastosowanie

Zioła na zimę

Zioła na zimę – jak je przechowywać i uprawiać w domu?

Miód lipowy – jakie ma właściwości i na co pomaga?

Gotu kola – pochodzenie i zastosowanie

Gojnik – pochodzenie i właściwości. Olej żywokostowy z gojnikiem

Oregano – zastosowanie i właściwości. Olej z oregano

×