Przejdź do treści

Zostań profesjonalnym etykietoznawcą – cz. 2

Ilustracja: Julia Szostak
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Największe grzechy śniadaniowe – jakie popełniamy najczęściej?
Jak odmrażać żywność, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia Jagna Niedzielska
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli
Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli
Masło czosnkowe - przepis i pomysły na dania
Masło czosnkowe – jak zrobić i do czego dodawać?
Jak używki wpływają na zęby? Wyjaśnia stomatolożka
Kawa, papierosy, alkohol, marihuana. Stomatolożka wyjaśnia, jak używki wpływają na zęby

Tak jak obiecywałam, a obietnic zawsze dotrzymuję, etykietoznawstwa ciąg dalszy następuje. Dobre zrozumienie wszystkich zawiłości oznakowań na opakowaniach wymaga czasu i myślę, że w przyszłości jeszcze wielu artykułów. Będę wam dozować tę wiedzę stopniowo, abyście powoli poukładali sobie wszystkie nowe lub odświeżone informacje.

Sporo już wiecie z mojego ostatniego wpisu. Dziś będzie nieco bardziej technicznie. Zdaję sobie sprawę, że wiele nieznanych terminów i dziwnych definicji może być trudne na początku do przełknięcia, ale nie darowałabym sobie, gdybym tego tematu nie poruszyła na blogu. Tym razem skupię się na według mnie jednym z ważniejszych elementów etykiety, który w znaczący sposób może wpłynąć na wybór na pierwszy rzut oka podobnego do innych produktu spożywczego. Ręka do góry, kto wie, o czym chcę wam dzisiaj opowiedzieć? Czym prędzej wyjaśniam. Chciałabym, żebyście wiedzieli, że deklaracja producenta, iż dany produkt jest bogaty w jakiś związek lub może mieć zbawienny wpływ na zdrowie, jest regulowana prawnie. Nie jest prawdą, że każdy, kto ma taką zachciankę, może napisać na swoim produkcie, że zawiera on ogromne ilości witaminy C albo że nie zawiera cukrów lub tłuszczów nasyconych. Producent nie może także gwarantować czy nawet sugerować, że dany produkt wpłynie korzystnie na wasze zdrowie bez odpowiednio udokumentowanych dowodów i potwierdzonych przez specjalnie do tego wyznaczone jednostki badań naukowych! Zdarza się, iż nasz brak wiedzy na ten temat jest wykorzystywany i czasami producent chce przemycić kuszące informacje na etykiecie, które zgodnie z prawem nie mają prawa się tam znaleźć. I wasza w tym głowa, żeby nie dać sie oszukać nieprawdziwym i nielegalnym, ale świetnie brzmiącym hasełkom.

Oświadczenia żywieniowe 

Co to takiego? Jest to każde oświadczenie, które stwierdza, sugeruje, daje do zrozumienia, że dana żywność ma szczególne właściwości ze względu na zawartą w niej energię czy składniki odżywcze (rozporządzenie 1924/2006). Precyzyjnie określone są specjalne warunki, kiedy takie sformułowanie może być użyte i jak powinno brzmieć. Nie można go w dowolny sposób modyfikować i ubarwiać. Najlepiej zobrazować problem na przykładzie. Np. płatki śniadaniowe, na których widnieje wielki, krzyczący napis: źródło błonnika pokarmowego. No i świetnie, ale co to znaczy? Taki napis może widnieć jedynie na etykiecie płatków, które zawierają przynajmniej 3 g błonnika na 100 g produktu lub przynajmniej 1,5 g błonnika na 100 kcal (szczegóły dotyczące stosowania oznakowań są opisane w rozporządzeniu i uaktualniających go załącznikach). Czy to oznacza, że są one wyjątkowe? NIE! Pamiętajcie, że jeden składnik nie czyni produktu lekiem na całe zło. Trzeba podejść do sprawy holistycznie. Super, że dane płatki mają trochę błonnika, bo wciąż jemy go za mało. Tylko jeżeli zagłębicie się w skład i znajdziecie w środku kilogramy cukru, tłuszczu czy soli, to nawet błonnik wam nie pomoże. Jest to ważna informacja na produkcie, jednak nie przesądza o jego wyjątkowości. Dla porównania zwykłe, szarobure, mało atrakcyjnie wyglądające (moje ukochane) płatki owsiane górskie zawierają ok. 7 g błonnika na 100 g. Jakie jeszcze sformułowania można zaliczyć do oświadczeń zdrowotnych? Bez dodatku cukru, np. na soku owocowym. Źródło wapnia na jogurcie owocowym nie sprawi nagle, że będzie to zalecany produkt przez dietetyków. Wszystkie sformułowania będące oświadczeniami żywieniowymi i warunki ich stosowania znajdziecie bardzo szybko w internecie. Powstała nawet specjalna strona www.oswiadczenia.eu, na której znajdziecie na ten temat wszystkie niezbędne informacje. Możecie się pobawić w detektywów i sprawdzić, czy produkty znajdujące się w waszej lodówce i zawierające oświadczenia zdrowotne spełniają wszystkie wymagane warunki.

Oświadczenia zdrowotne

No i tutaj producenci żywności mają większe pole do popisu. Oświadczenie zdrowotne to każde oświadczenie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy kategorią żywności, daną żywnością lub jednym z jej składników a zdrowiem (rozporządzenie 1924/2006). Powstała specjalna baza takich oświadczeń, która została dopuszczona do stosowania. Stosowanie oświadczenia nieznajdującego się w oficjalnym rejestrze może się skończyć dla producenta niemiłymi konsekwencjami. Wykorzystanie oświadczenia zdrowotnego łączy się z wieloetapową drogą związaną ze specjalnymi procedurami, badaniami, opiniami wyznaczonych do tego celu instytucji naukowych. W 2010 roku było dosyć głośno o pewnej firmie specjalizującej się w produkcji nabiału, która umieściła na opakowaniach swoich jogurtów informację, że zawierają one specjalny szczep bakterii wspomagających prawidłową pracę przewodu pokarmowego. Dodatkowo ta sama firma na swoich flagowych napojach mlecznych informowała, że podnoszą odporność. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA – Food and Drug Administration) stwierdziła, że nie ma wystarczających dowodów, aby promować w reklamach i publikować takie hasła na opakowaniach. Głośna afera zakończyła się tym, że ustalono pokaźną sumę odszkodowania za wprowadzanie konsumentów w błąd. Jakie oświadczenia zdrowotne mogą być stosowane zgodnie z prawem? Podam Wam kilka przykładów, ale całą gamę najbardziej aktualnych oświadczeń znajdziecie pod tym linkiem.

– Beta-glukan pochodzący z owsa zmniejsza/redukuje stężenie cholesterolu we krwi. Redukcja stężenia cholesterolu może zmniejszać ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca. (Takie oświadczenie możecie znaleźć np. na ciasteczkach zbożowych).

Witamina D jest potrzebna do normalnego wzrostu i rozwoju kości u dzieci. (To sformułowanie często znajduje się na jogurtach).

– Udowodniono, że sterole roślinne i estry stanoli roślinnych obniżają/redukują poziom cholesterolu we krwi. Wysoki poziom cholesterolu jest czynnikiem ryzyka rozwoju choroby wieńcowej serca. (To jest często główne hasło wykorzystywane przez producentów margaryn roślinnych przeznaczonych dla osób z chorobami serca).

Już teraz widzicie, że etykieta to kopalnia cennych informacji. Czytajcie, analizujcie i wybierajcie
z głową! Następny wpis będzie lekki i przyjemny. Obiecuję…

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Agnieszka Pocztarska

Spożyć „przed” i „po” – czym różnią się te sformułowania na etykietach żywności? Wyjaśnia Agnieszka Pocztarska [WIDEO]

Damian Parol / Archiwum prywatne

„Ludzie często obawiają się nie tego, czego powinni, a ignorują realne zagrożenie dla zdrowia” – mówi Damian Parol, psychodietetyk

5 zdrowych nawyków żywieniowych do zapamiętania

Nie masz czasu na zdrową dietę? Dietetyczka podpowiada, jak możesz sobie pomóc

Hanna Stolińska-Fiedorowicz: warto odejść od tradycji nakazującej zjedzenie 12 potraw wigilijnych

Jak kupować mleko? Wyjaśniamy, na co zwracać uwagę, gdy chcemy kupić to najlepsze

Fot.: Gettyimages.com

Jak powstaje mleko UHT i czy jest mniej zdrowe od mleka pasteryzowanego? Dietetyczka wyjaśnia

Jesień to nie wymówka. Jedz zdrowo przez cały rok!

Ocet balsamiczny - cena, właściwości i zastosowanie

Ocet balsamiczny – cena, właściwości i zastosowanie

Butelka mleka na białym tle.

Mleko świeże czy UHT? Jak kupować mleko?

Zdrowo dla odmiany - Ania Makowska / x-news

Anna Makowska, czyli Doktor Ania: śmieszy mnie napis „bez konserwantów” na serku, który nigdy wcześniej ich nie zawierał

Ręka wybierająca sałatę w sklepie

Gęstość energetyczna i gęstość odżywcza, czyli jak jeść dużo i zdrowo

malina

Jak kupować sok malinowy?

Alkohol na diecie – tak czy nie?

istockphoto.com

Olej palmowy? „Nieetyczny, zły i trzeba go unikać” – piszą eksperci z „Czytamy Etykiety”

Uwielbiasz słodycze? Przyda ci się krótki poradnik dla słodyczoholików

Miód – jak wybrać prawdziwy?

Miód – jak wybrać prawdziwy?

Wizyta u dietetyka – ten pierwszy raz

Bo po treningu trzeba zjeść!

Zrozumieć roślinożercę

Owocowa paranoja

Zostań profesjonalnym etykietoznawcą

Otyłe dzieci to odpowiedzialność dorosłych!

Dieta na cholesterol

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie

9 sygnałów, że jesz za dużo soli

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami