Przejdź do treści

Cukier jak narkotyk

Cukier jak narkotyk
Przyjemność to jedna z rzeczy decydujących o potencjale uzależnieniowym cukru. Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Rebel Wilson opowiada o obsesji społeczeństwa na punkcie wagi. "Prasa zaczęła się mną interesować dopiero, kiedy nie robiłam nic oprócz tego, że chudłam"
Rebel Wilson opowiada o obsesji społeczeństwa na punkcie wagi. „Prasa zaczęła się mną interesować dopiero, kiedy nie robiłam nic oprócz tego, że chudłam”
Kawa
Pijesz codziennie kawę z mlekiem? Pora dnia, kiedy to robisz, ma znaczenie! Wyjaśnia diabetolożka Luiza Napiórkowska
Chałwa
Salmonella w partii chałwy znanej marki. GIS wydał ostrzeżenie
Mleko migdałowe – jak zrobić, gdzie kupić i do czego dodawać?
Balon
Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom

Cukier to narkotyk. Wcale nie przesadzam. Po odstawieniu cukru pojawia się efekt abstynencyjny. Jest też cukrowy głód i nawroty cukrowego nałogu. Są cukrowe ciągi. Na szczęście jednak jest to nałóg, który da się rzucić.

Bart Hoebel ‒ profesor z Princeton ‒ sprawę bada od lat 60. Kilka lat temu ogłosił wyniki badań, które uznano za przełomowe, ponieważ ‒ w wielkim skrócie ‒ dowiódł, że uzależnienie od cukru to uzależnienie jak każde inne. Wcześniej skupiano się tylko na efekcie abstynencyjnym, a on dołożył do tej układanki brakujące klocki. Mówił o tym tak: „Elementy powodujące, że mówimy o uzależnieniu, to pojawienie się głodu i nawrotów nałogu. Udało nam się zademonstrować, że te zachowania pojawiają się u wpadających w cukrowe cugi”.

W mózgach uzależnionych – już po miesiącu nadużywania cukru ‒ zauważono trwałe, ale nie nieodwracalne zmiany. Stało się to, co dzieje się w przypadku każdego nałogu. Zaczął wariować ich układ nagrody i zauważono zanik receptorów dopaminowych. Do osiągnięcia tego samego poziomu przyjemności trzeba było jeść coraz więcej cukru. Gdy próbowano odwyku, pojawiały się problemy typowe dla odstawienia. Podnosił się poziom lęku i niepokoju, zwiększała się konsumpcja alkoholu i nikotyny. Rejestrowano zgrzytanie zębami, a także niechęć do wyjścia z tunelu do labiryntu. Z jakiego tunelu? No właśnie, nie napisałem jeszcze, że przełomowe badania naukowców z Princeton zostały przeprowadzone na… szczurach.

Fajerwerki przyjemności

Ale u ludzi jest tak samo, co potwierdza wiele badań. Są wśród nich nawet takie, które schodzą na poziom ekspresji mRNA. Większość skupia się jednak na wykorzystaniu najfajniejszej zabawki, jaka trafiła w ostatnich latach w ręce fachowców od ludzkiej psychiki, czyli skanerów fMRI. Szczególną uwagę poświęca się w nich jądru półleżącemu, które jest ważnym elementem układu nagrody i częścią mózgu odpowiadającą za powstawanie uzależnień.

Wyniki jednego z najciekawszych eksperymentów opublikowano niedawno w „The American Journal of Clinical Nutrition”. Była to praca zbiorowa dziewięciorga naukowców pracujących m.in. w niemieckim Ulm oraz na Harvardzie. Do eksperymentu zaangażowano kilkunastu otyłych mężczyzn, których dwukrotnie zaproszono do laboratorium i skanera. Za pierwszym razem badacze podali im mleczny koktajl o niskim indeksie glikemicznym. Za drugim razem, dziesięć dni później, otyli mężczyźni otrzymali niemal identyczny napój. Niemal, bo ten miał taki sam smak, kolor, a nawet zawartość tłuszczu i białka. Różnicą było jedynie to, że zadbano, by znalazł się w nim cukier o wysokim indeksie glikemicznym. Ta niewielka zmiana w koktajlu przełożyła się na bardzo różne odczyty aktywności mózgu. Po pierwszym koktajlu przyjemności było tylko trochę. Za to po drugim – który smakował dokładnie tak samo, ale powodował szybki skok poziomu cukru we krwi – jądro półleżące świeciło się jak żarówka. Mózg mówił, że jest mu bardzo, ale to bardzo miło.

Przyjemność to jedna z rzeczy decydujących o potencjale uzależnieniowym cukru. Druga to jego zdolność blokowania pracy układu nagrody. Normalnie – w przypadku jedzenia – jest tak: a) jemy coś i odczuwamy przyjemność; b) z czasem to „coś” nam się nudzi i przestajemy ją odczuwać, więc szukamy czegoś nowego; c) dzięki temu dbamy o zróżnicowaną dietę. Tak jest normalnie. Ale z cukrem normalnie nie jest, bo on blokuje fazę „b” i się nie nudzi. To połączenie – przyjemności z brakiem znudzenia ‒ tworzy narkotyk.

Jak rzucić cukier?

Ale jest to narkotyk, z którym można sobie poradzić. Trzeba tylko podejść do niego jak do narkotyku – metodycznie:

Po pierwsze: unikamy cukru. Nie batoników, czekolady i dwóch łyżeczek do kawy – unikamy wszelkiego cukru! Ten jest niemal we wszystkim i dlatego czytamy etykiety oraz nie wierzymy w soki „bez cukru”.

Po drugie: nie sięgamy po słodziki, które oszukują tylko nasze podniebienie, ale nie mózg. Ten nie daje się zwieść i nadal wysyła sygnały cukrowego głodu. Czyli mówiąc krótko: słodzik powoduje, że jemy mniej cukru, ale w ogóle to chcemy jeść więcej.

Po trzecie: nawyk najlepiej zwalczać nawykiem, więc szukamy przyjemności, które też zapalą nasze jądro półleżące. Dobrze robi aktywność fizyczna. Co ważne, nie głodzimy się. Jemy smacznie i dobrze. Tyle tylko, że bez cukru. Jak mamy na niego ochotę, to oszukujemy się nieco np. zdrowym batonikiem.

I wreszcie, po piąte: trzeba dbać o zdrowy sen. Człowiek niewyspany jest bowiem bardziej podatny na wszystko, co złe. Na cukrowy nałóg też.

Wyzwanie pomagające rzucić cukier znajdziecie tutaj. Powodzenia!

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jedzenie dobre dla mózgu

Dieta dla mózgu. Co jeść, by mieć dobrą pamięć i sprawny umysł?

Twój mózg też chce dobrze zjeść! Czego nie może zabraknąć w diecie dla mózgu?

Lecytyna sojowa (E322) - czym jest i gdzie się ją stosuje?

Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie się ją stosuje?

Pamięć decyduje o tym, co zjemy

Pamięć decyduje o tym, co zjemy. Tłumaczymy, dlaczego tak się dzieje

pizza

6 produktów najgorszych dla mózgu

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

Czekolada poprawia koncentrację, obniża stres i ciśnienie krwi

Czekolada poprawia koncentrację. Ale nie każda

Kobieta w kapeluszu i kręconych włosach stoi na targu,patrzy się na nas,, w jednej ręce ma kubek z pomidorami, w drugiej trzyma jednego pomidora zakrywając sobie nim oko

Dieta na lepszą pamięć i koncentrację. Co powinno znaleźć się w naszym menu? Wymieniają dietetycy

seniorzy siedzą na ławce

Demencja dotyczy tylko seniorów? Zadbaj o swój mózg już teraz. Sprawdź, co radzi lekarka Magdalena Jutrzenka

Po co urozmaicać dietę?

Po co urozmaicać dietę?

Przepis na witaminowe koktajle usprawniające pracę mózgu

Masz problemy z koncentracją? Łatwo wpadasz w złość? Zastanów się, czy wystarczająco dużo pijesz. Wody oczywiście!

Potrzebujesz wzmocnienia dla intelektu? Oto 6 produktów poprawiających pracę mózgu

Zaskakująca właściwość soku z buraka

Co cholesterol robi z twoim mózgiem?

Co cholesterol robi z twoim mózgiem?

Ta dieta usprawnia mózg

Ta dieta usprawnia mózg

Mózg chce pić!

Mózg potrzebuje nawodnienia

3 produkty na dobrą pamięć i koncentrację

Dieta na dobrą pamięć i koncentrację. Stek z tuńczyka i sałatka szpinakowo-truskawkowa

Tauryna – pochodzenie, właściwości, suplementacja

Flambirowanie potraw – co daje i jak dokładnie je zrobić?

Pasta z czerwonej fasoli z rodzynkami /fot. Marta Dymek, Jadłonomia

Strączkowe na słodko i na wytrawnie. 3 świetne przepisy od Marty Dymek, autorki kultowej Jadłonomii

Brownie z batatów

Brownie z batatów. Przepis na zdrowe czekoladowe brownie

Największe grzechy śniadaniowe – jakie popełniamy najczęściej?

Jak odmrażać żywność, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia Jagna Niedzielska

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

nalewka cytrynówka

Ile procent powinna mieć nalewka? Jak działa na zdrowie?

Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień

Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie

9 sygnałów, że jesz za dużo soli

5 największych kuchennych mitów